TMK Madde 609 Mirasın reddinin şekli

Özet 5 fıkra · ~1 dk okuma

TMK 609, mirasın reddinin şeklini ve resmi kayıt rejimini beş fıkra üzerinden düzenler ve ret beyanını şekle bağlı bir irade açıklaması olarak ortaya koyar.

Resmi Metin

Reddin şekli

Madde 609- (1) Mirasın reddi, mirasçılar tarafından sulh mahkemesine sözlü veya yazılı beyanla yapılır.

(2) Reddin kayıtsız ve şartsız olması gerekir.

(3) Sulh hâkimi, sözlü veya yazılı ret beyanını bir tutanakla tespit eder.

(4) Süresi içinde yapılmış olan ret beyanı, mirasın açıldığı yerin sulh mahkemesince özel kütüğüne yazılır ve reddeden mirasçı isterse kendisine reddi gösteren bir belge verilir.

(5) Tutanağın ve kütüğün nasıl tutulacağı Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikle düzenlenir.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Madde, mirasın reddinin şeklini ve resmi kayıt rejimini beş fıkra üzerinden düzenler ve ret beyanını şekle bağlı bir irade açıklaması olarak ortaya koyar. Birinci fıkra reddin sulh mahkemesine sözlü veya yazılı beyanla yapılacağını hükme bağlar. İkinci fıkra reddin kayıtsız ve şartsız olması gerektiğini öngörür; kısmi veya şarta bağlı ret kabul görmez. Üçüncü fıkra sulh hâkiminin sözlü veya yazılı ret beyanını bir tutanakla tespit edeceğini düzenler. Dördüncü fıkra süresi içinde yapılan ret beyanının mirasın açıldığı yerin sulh mahkemesi özel kütüğüne yazılacağını ve isteyen mirasçıya reddi gösteren bir belge verileceğini öngörür. Beşinci fıkra tutanağın ve kütüğün tutulma usulünü Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmeliğe bırakır. Avukatlık pratiğinde ret beyanı yazılı yapılmalı, kayıtsız şartsız ifadesi dilekçeye açıkça yazılmalı ve özel kütük kaydının çıkarılması başvuru ile sabitlenmelidir.

Gerekçe

Eski Kanunun 549 uncu maddesini karşılamaktadır.

Eski maddenin birinci fıkrasının ikinci cümlesi İsviçre Medeni Kanununun 570 inci maddesinde olduğu gibi ayrı bir fıkraya dönüştürülmüş, maddenin ilk üç fıkrası arılaştırılmak suretiyle daha anlaşılır hale getirilmiştir.

Maddeye dördüncü ve beşinci fıkralar eklenmiştir. Bu fıkralar kaynak Kanunda yoktur. Bu yeni iki fıkra ile reddin şekline ve ret iradesinin açıklanması üzerine yapılması gereken işlemlere açıklık getirilmiştir.

İlgili Yargıtay Kararları

İlgili Yargıtay kararları

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2012/13105 K. 2013/5735 Onama
Miras

TMK m.609'da sayılan kimlik tespiti, tutanak düzenlenmesi, hâkimin karar vermesi veya reddin deftere işlenmesi işlemleri mirasın gerçek reddinin geçerlilik koşulu olmayıp, ret beyanı sulh hâkimine ulaşmakla hukuki sonuçlarını kendiliğinden doğurur.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: TMK m.609'da öngörülen kimlik tespiti yapılarak tutanak düzenlenmesi, sulh hâkiminin karar vermesi veya reddin deftere işlenmesi gibi şekil işlemlerinin, mirasın gerçek reddinin geçerlilik koşulu olup olmadığı. Değerlendirme: Mirasın gerçek reddi, bozucu yenilik doğuran tek taraflı bir hak olup ret beyanı sulh hâkimine ulaşmakla hukuki sonuçlarını kendiliğinden doğurur; anılan şekil işlemleri geçerlilik koşulu değildir ve mirasçı bu andan sonra kural olarak beyanından dönemez. Sonuç: Talebin reddi sonucu itibariyle doğru bulunarak hüküm onanmıştır.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2006/464 K. 2006/471 Direnme Bozuldu
Miras Usul

TMK m.609 uyarınca mirasın reddi, sulh mahkemesine kayıtsız ve şartsız sözlü veya yazılı beyanla yapılıp tutanakla tespit edilir; bu ret beyanının yapıldığı tarih, sonradan tescil edilse dahi reddin gerçekleştiği "ret tarihi" olarak esas alınır.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Mirası reddeden borçlu mirasçının alacaklısının TMK m.617 uyarınca açtığı reddin iptali davasında, altı aylık hak düşürücü sürenin mirasçının ret beyanı tarihinden mi yoksa reddin tescili tarihinden mi başlayacağı tartışılmıştır. Değerlendirme: TMK m.609'a göre ret, sulh mahkemesine kayıtsız ve şartsız sözlü/yazılı beyanla yapılıp tutanakla tespit edilir; m.617'nin açık hükmü gereği altı aylık süre "ret tarihinden" işler ve somut olayda 24.3.2004 ret beyanı ile 27.9.2004 dava tarihi arasında bu süre geçmiştir. Sonuç: Direnme kararının bozulmasına oybirliğiyle karar verilmiştir.

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları

Adana Bölge Adliye Mahkemesi içtihatları

Adana BAM · İstinaf · 1. Hukuk Dairesi E. 2021/1865 K. 2022/1568 İstinaf Kabulü / Kaldırma

Adana BAM, mirasın gerçek reddinde sulh hâkiminin görevinin süre ve mirasçılık sıfatını incelemek, koşullar varsa TMK m.609 uyarınca ret beyanını tespit ve tescil etmek olduğunu belirterek, ölümü sonradan öğrenme iddiası araştırılmadan verilen ret kararını kaldırdı.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Uyuşmazlık, murisin mirasının gerçek reddinin tespiti istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesi, davanın ölümden itibaren üç aylık yasal süre geçtikten sonra açıldığı gerekçesiyle reddetmiştir. Adana BAM, davacının mirasçı olduğunu ve ölümü sonradan öğrendiğine ilişkin iddiasının araştırılmadığını, delillerini sunma imkânı tanınmadan eksik incelemeyle karar verildiğini belirterek istinaf başvurusunu kabul edip ilk derece kararını kaldırmıştır.

Adana BAM · İstinaf · 1. Hukuk Dairesi E. 2021/1824 K. 2022/1505 İstinaf Kabulü / Kaldırma

Adana BAM, mirasçının murisin ölümünü sonradan öğrendiği iddiasının araştırılmadan eksik incelemeyle reddedilemeyeceğini, koşulları gerçekleşirse TMK m.609 uyarınca ret beyanının tespit ve tesciline karar verilmesi gerektiğini belirterek ilk derece kararını kaldırdı.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Uyuşmazlık, murisin mirasının gerçek reddinin tescili istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesi, davanın üç aylık yasal süre geçtikten sonra açıldığı gerekçesiyle reddetmiştir. Adana BAM, davacının murisin ölümünü ona karşı açılan bir davadan gönderilen tebligatla sonradan öğrendiği iddiasının araştırılması gerektiğini belirterek istinaf başvurusunu kabul edip ilk derece kararını kaldırmıştır.

Adana BAM · İstinaf · 1. Hukuk Dairesi E. 2019/1867 K. 2020/568 İstinaf Kabulü / Kaldırma

Adana BAM, mirasın gerçek reddinde sulh hâkiminin görevinin süre ve mirasçılık sıfatını inceleyip TMK m.609 uyarınca ret beyanını tespit ve tescil etmekten ibaret olduğunu, borca batıklık ileri sürülmesinin tek başına talebi hükmen redde dönüştürmeyeceğini belirtti.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Uyuşmazlık, murisin mirasının gerçek reddine ilişkindir. İlk derece mahkemesi, dilekçede borçtan söz edilmesi nedeniyle talebi mirasın hükmen reddi sayarak görevsizlik kararı vermiştir. Adana BAM, mirasın gerçek reddi ile hükmen reddi arasındaki ayrımı ve görevli mahkemeyi değerlendirmiş, talebin niteliğinin dilekçe içeriğinden belirlenmesi gerektiğine işaret etmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 1. Hukuk Dairesi E. 2019/1837 K. 2020/561 İstinaf Kabulü / Kaldırma

Adana BAM, mirasın gerçek reddinde sulh hâkiminin görevinin TMK m.609 uyarınca ret beyanını tespit ve tescil etmek olduğunu, ancak duruşma açılıp talep eden dinlenmeden dosya üzerinden ret kararı verilmesinin hukuki dinlenilme hakkına aykırı olduğunu vurguladı.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Uyuşmazlık, anne ve babadan kalan mirasın gerçek reddine ilişkindir. İlk derece mahkemesi, davanın üç aylık süre içinde açılmadığı gerekçesiyle duruşma açmadan dosya üzerinden reddetmiştir. Adana BAM, talep eden dinlenmeden ve hukuki dinlenilme hakkı sağlanmadan karar verilemeyeceğini, borca batıklık iddiası varsa talebin hükmen ret kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini belirtmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 1. Hukuk Dairesi E. 2019/1884 K. 2020/311 İstinaf Kabulü / Kaldırma

Adana BAM, gerçek redde sulh hâkiminin görevinin TMK m.609 uyarınca ret beyanını tespit ve tescilden ibaret olduğunu, borca batıklık iddiası varsa talebin hükmen ret olarak değerlendirilip dava dilekçesi içeriğinin açıklattırılması gerektiğini belirtti.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Uyuşmazlık, babadan kalan mirasın gerçek/hükmen reddine ilişkindir. İlk derece mahkemesi, davanın üç aylık yasal süre geçtikten yaklaşık yirmi yıl sonra açıldığı gerekçesiyle reddetmiştir. Adana BAM, gerçek ret ile hükmen ret ayrımını ve borca batıklık iddiasının süreye tabi olmadığını değerlendirerek, dava dilekçesi içeriğinin açıklattırılması gerektiğine işaret etmiştir.

Diğer kararlar (2)
Adana BAM · İstinaf · 1. Hukuk Dairesi E. 2019/1211 K. 2019/1274 İstinaf Kabulü / Kaldırma

Adana BAM, mirasın gerçek reddinde ret beyanının TMK m.609 uyarınca sulh mahkemesine yapıldığını ve hâkimin görevinin süre ile mirasçılık sıfatını inceleyip beyanı tespit ve tescil etmek olduğunu, talep eden dinlenmeden dosya üzerinden ret kararı verilemeyeceğini belirtti.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Uyuşmazlık, anneden intikal eden mirasın gerçek reddinin tespiti istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesi, davanın üç aylık yasal süre içinde açılmadığı gerekçesiyle reddetmiştir. Adana BAM, mirasın gerçek reddinde sulh hâkiminin görevini ve basit yargılama usulünü değerlendirerek, talep eden dinlenmeden dosya üzerinden karar verilmesinin hukuki dinlenilme hakkına aykırılığını ele almıştır.

Adana BAM · İstinaf · 1. Hukuk Dairesi E. 2019/966 K. 2019/1071 İstinaf Kabulü / Kaldırma

Adana BAM, talebin TMK m.609/4 kapsamındaki gerçek ret değil terekenin tespitine yönelik olduğunu, bu davada murisin son yerleşim yeri (Niğde Çamardı) mahkemesinin kesin yetkili bulunduğunu belirterek yetkisizlik gerektiği gerekçesiyle kararı kaldırdı.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Davacı, kardeşi murisin terekesinin borca batık olup olmadığının araştırılarak mirasın hükmen reddi/terekenin tespitini talep etmiş; ilk derece mahkemesi talebi mirasın kayıtsız ve şartsız (gerçek) reddi olarak nitelendirip kabul etmiştir. Adana BAM, talebin öncelikle terekenin tespitine yönelik olduğunu, bu davada murisin son yerleşim yeri mahkemesinin kesin yetkili olduğunu, nüfus kaydına göre yerleşim yerinin Niğde Çamardı göründüğünü belirterek yetkisizlik kararı verilmesi gerektiğini saptamış ve davacı vekilinin istinaf başvurusunu kabul edip kararı kaldırarak dosyayı mahkemesine göndermiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi (istinaf) kararları bölgesel niteliktedir; bağlayıcı içtihat değildir, Yargıtay denetiminde değişebilir. Bilgilendirme amaçlıdır.

İlgili Hizmet

TMK 609, miras hukuku kapsamında reddin şekli konusunu düzenler.

miras paylaşımı süreçlerinde avukat desteği

İndeks
Bize WhatsApp'tan ulaşın!