TMK Madde 640 - Miras ortaklığı

Hukuki mesele: Bir mirasçının tereke adına açtığı tapu iptali ve tescil davasında tüm mirasçılar birlikte hareket edemediğinde TMK m.640/3 uyarınca miras ortaklığına temsilci atanmasının gerekip gerekmediği. Değerlendirme: Tereke elbirliği mülkiyetine tâbi olup tasarruf niteliğindeki tapu iptali ve tescil davası ya tüm mirasçılarca birlikte ya da atanacak temsilci aracılığıyla yürütülür; tek mirasçı dava açabilirse de yalnız sürdüremeyeceğinden dava hemen reddedilmeyip temsilci atanmalıdır. Sonuç: Direnme kararı bozuldu; talep doğrultusunda terekeye temsilci atanması gerekirken davanın reddi doğru görülmedi.

Hukuki mesele: Elbirliği halindeki terekeye dahil taşınmaza ilişkin tüm mirasçılar adına açılan tapu iptal ve tescil davasında, dava dışı mirasçıların muvafakati sağlanmadan davanın görülüp görülemeyeceği. Değerlendirme: Elbirliği mülkiyetinde ortaklar arasında zorunlu dava arkadaşlığı bulunduğundan, bir ortak tek başına dava açsa da devamı için diğerlerinin oluru ya da TMK m.640 uyarınca terekeye temsilci atanması gerekir (1982/3-2 İBK). Somut olayda muvafakat alınmamıştır. Sonuç: Görülebilirlik koşulu yerine getirilmeden esas hakkında hüküm kurulması nedeniyle karar BOZULMUŞTUR.

Hukuki mesele: Elbirliği mülkiyetine tabi terekeye ilişkin alacak davasını, mirasçılardan biri veya birkaçının tek başına (kendi payları için) açıp açamayacağı (TMK m.640, m.701). HGK değerlendirmesi: Terekede elbirliği mülkiyeti sürdükçe ve taksim kanıtlanmadıkça mirasçılar ancak birlikte hareket edebilir ya da atanacak temsilci ile dava açabilir; mirasçılardan birkaçının kendi payları için açtığı dava taraf ehliyeti yokluğu nedeniyle dinlenemez. Sonuç: Direnme kararı değişik gerekçeyle bozulmuştur.

Hukuki mesele: Elbirliği mülkiyetine konu terekede mirasçılardan biri muris muvazaasına dayalı tapu iptali ve tescil davası açmış, ancak dava dışı ortaklar yargılamaya katılmamıştır. Değerlendirme: Elbirliği mülkiyetinde zorunlu dava arkadaşlığı bulunduğundan, tek ortağın açtığı davanın sürdürülebilmesi için diğer ortakların olurunun alınması ya da miras ortaklığına TMK m.640 uyarınca temsilci atanması gerekir; bu görülebilirlik koşulu sağlanmadan esasa girilemez. Sonuç: Görülebilirlik koşulu gözardı edilerek esas hakkında hüküm kurulması nedeniyle karar bozulmuştur.

Hukuki mesele: Muris muvazaasına dayalı tapu iptali ve tescil davası tereke adına açıldığında, elbirliği mülkiyeti nedeniyle ortaklar arasındaki zorunlu dava arkadaşlığının davanın görülebilirlik koşulunu nasıl etkilediği. Değerlendirme: Terekenin elbirliği mülkiyetine tabi olduğu, ortaklığın tasfiyesine kadar hak sahibinin ortaklık olduğu; bir ortak tek başına dava açsa da, davaya katılmayan ortakların olurları alınmadan ya da TMK m.640 uyarınca miras şirketine temsilci atanmadan esasa girilemeyeceği belirtilmiştir. Sonuc: Görülebilirlik koşulu gözardı edilerek esas hakkında hüküm kurulması nedeniyle hüküm bozma yönünde sonuçlanmıştır.