TMK Madde 197 Birlikte yaşamaya ara verilmesi

Özet 4 fıkra · ~2 dk okuma

TMK 197, birlikte yaşamaya ara verilmesini düzenlemektedir.

Resmi Metin

Birlikte yaşamaya ara verilmesi

Madde 197- (1) Eşlerden biri, ortak hayat sebebiyle kişiliği, ekonomik güvenliği veya ailenin huzuru ciddî biçimde tehlikeye düştüğü sürece ayrı yaşama hakkına sahiptir.

(2) Birlikte yaşamaya ara verilmesi haklı bir sebebe dayanıyorsa hâkim, eşlerden birinin istemi üzerine birinin diğerine yapacağı parasal katkıya, konut ve ev eşyasından yararlanmaya ve eşlerin mallarının yönetimine ilişkin önlemleri alır.

(3) Eşlerden biri, haklı bir sebep olmaksızın diğerinin birlikte yaşamaktan kaçınması veya ortak hayatın başka bir sebeple olanaksız hâle gelmesi üzerine de yukarıdaki istemlerde bulunabilir.

(4) Eşlerin ergin olmayan çocukları varsa hâkim, ana ve baba ile çocuklar arasındaki ilişkileri düzenleyen hükümlere göre gereken önlemleri alır.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Bu madde, birlikte yaşamaya ara verilmesini düzenlemektedir. Eşlerden biri, ortak hayat sebebiyle kişiliği, ekonomik güvenliği veya ailenin huzuru ciddî biçimde tehlikeye düştüğü sürece ayrı yaşama hakkına sahiptir. Bu düzenleme, boşanma davası açmadan eşlerin birlikte yaşama yükümlülüğünün askıya alınmasını mümkün kılan bir koruma mekanizmasıdır.

Ayrı yaşama hakkı, kişiliğin, ekonomik güvenliğin veya aile huzurunun ciddi tehlikede olması koşuluna bağlanmıştır. Bu koşullardan birinin gerçekleşmesi hâlinde eş, diğer eşin rızasını almaksızın ayrı yaşamaya başlayabilir. Hâkimden talep edilmesi hâlinde ayrı yaşamanın koşulları ve malî sonuçları düzenlenebilir.

Gerekçe

Maddenin birinci fıkrası birlikte yaşamaya ara verilmesine ilişkin özel bir önlem getirmektedir. Bu hüküm İsviçre Medeni Kanununun 175 inci maddesinde hükme bağlanmıştır. İsviçre’deki hükümde olduğu gibi ortak yaşam nedeniyle eşlerden birinin kişiliği, ekonomik güvenliği veya ailenin huzuru ciddi şekilde tehlikeye düşmesi söz konusu olduğunda eşlerden her birinin ayrı yaşama hakkı öngörülmüştür.

Maddenin ikinci fıkrası yürürlükteki Kanunun 137 nci maddesinde öngörülen koruma önlemlerini düzenlemektedir. İsviçre Medeni Kanununun 176 ncı maddesinin birinci fıkrası hükmünden esinlenmek suretiyle kaleme alınan bu yeni hükümle, ayrı yaşamanın haklı olduğu hallerde, hakimin;

a- Bir eşin diğerine yapacağı parasal katkıya,

b- Konut ve ev eşyasından, hangi eşin hangi oranda yararlanacağına,

c- Eşlerin mallarının yönetimine,

ilişkin önlem kararı alması öngörülmüştür.

Maddenin üçüncü fıkrası İsviçre Medeni Kanununun 176 ncı maddesinin ikinci fıkrası hükmünden alınmıştır. Bu fıkra hükmü, maddede öngörülen önlemlerin, eşlerden birinin haklı sebep olmaksızın birlikte yaşamaktan kaçınması ya da ortak yaşamın başka bir sebeple olanaksız hale gelmesi durumunda alınacağını öngörmüştür.

Maddenin son fıkrası İsviçre Medeni Kanununun 176 ncı maddesinin üçüncü fıkrası hükmüne paralel bir hükümdür. Bununla, eşlerin birlikte yaşamasına ara verilmesi halinde hakimin ergin olmayan çocuklarla ilgili alacağı önlemler düzenlenmiştir. Madde, hakimin, alacağı bu önlemlerin çocuklarla ana ve baba arasındaki ilişkileri düzenleyen velayetle ilgili hükümlere dayanarak almasını öngörmüştür.

İlgili Yargıtay Kararları

Seçilmiş HGK içtihatları

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2017/2415 K. 2021/347 Direnme Bozuldu
Nafaka Fiili Ayrılık Ortak Hayat Kusur m.197/2

TMK m.197 uyarınca ayrı yaşamada haklı olan eş lehine bağımsız tedbir nafakasına hükmedilmesi için onun gelirinin bulunmaması koşulu aranmaz; eşin geliri ve malvarlığı davanın kabulüne engel olmayıp yalnızca takdir edilecek nafaka miktarında dikkate alınır.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Ayrı yaşamada haklı olduğu ispatlanan kadın eşin, geliri ve malvarlığı bulunması nedeniyle TMK m.197'ye dayalı bağımsız tedbir nafakası talebinin reddedilip reddedilemeyeceği. Değerlendirme: HGK, m.197/2'nin parasal katkı için "gelirin bulunmaması" unsuru aramadığını, gelirin yalnız nafaka miktarının takdirinde dikkate alınacağını, ölçünün kusur değil ayrı yaşamada haklılık olduğunu belirledi. Sonuç: Direnme kararı, Özel Daire bozma gerekçeleriyle BOZULDU.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2020/366 K. 2022/1619 Bozma
Nafaka Fiili Ayrılık Kusur Ortak Hayat

TMK m.197'ye dayalı bağımsız tedbir nafakası davasında ölçüt tarafların kusur durumu değil, nafaka talep eden eşin ayrı yaşamakta haklı olup olmadığıdır; haklılık varsa nafaka talep eden kusursuz olmasa dahi nafakaya hükmedilir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Birlikte yaşamaya ara verilmesi nedeniyle TMK m.197'ye dayalı bağımsız tedbir nafakası davasının kabulünün gerekip gerekmediği. Değerlendirme: Fiili ayrılık, ortak evi erkeğin terk etmesiyle başlamış; yalnız kalan kadın kira evinden ayrılarak ailesinin yanına taşınmak zorunda kalmış olup birlikte yaşamaya ara verilmesinde haklı görülmüştür; kusur durumu değil ayrı yaşamada haklılık ölçü alınır. Sonuç: Asıl davanın reddine ilişkin direnme kararı bozulmuştur.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2017/2208 K. 2020/575 Bozma
Nafaka Kusur Fiili Ayrılık Ortak Hayat

TMK m.197'ye dayalı bağımsız tedbir nafakası davasında kural olarak tarafların kusur durumu ölçü alınmaz; belirleyici olan, nafaka talep eden eşin ayrı yaşamada haklı olup olmadığıdır.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Boşanmada eşit kusur saptansa da, TMK m.197'ye dayalı bağımsız tedbir nafakasında kadının ayrı yaşamada haklı olup olmadığı ve yoksulluk nafakası miktarı. Değerlendirme: Bağımsız tedbir nafakasında ölçü kusur değil, ayrı yaşamada haklılıktır; fiili ayrılık erkeğin kadını annesinin evine bıraktırması kusurundan kaynaklandığından kadın haklıdır; takdir edilen yoksulluk nafakası ise fazladır. Sonuç: Direnme kararının her iki yönden de BOZULMASINA.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2022/149 K. 2022/277 Bozma
Nafaka Fiili Ayrılık Tazminat Usul

TMK m.197'ye dayalı bağımsız tedbir nafakası, eşlerden birinin haklı sebep olmaksızın birlikte yaşamaktan kaçınması hâlinde diğer eş ve ergin olmayan çocuklar için hâkimin hükmettiği parasal katkıdır.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Boşanma ve fer'îleri ile TMK m.197'ye dayalı birleşen bağımsız tedbir nafakası davasının hüküm altına alındığı kararda, "davanın reddi" istemli istinaf başvurusunun BAM incelemesini hükmün tamamını (tazminat miktarlarını) kapsayıp kapsamayacağı. Değerlendirme: Re'sen araştırma ve kamu düzeni bulunmayan davada inceleme istinaf dilekçesindeki sebeplerle sınırlıdır; kadın tazminat miktarlarına ayrıca itiraz etmediğinden BAM bu sınırı aşamaz. Sonuç: Direnme kararının BOZULMASINA oy birliği ile karar verildi.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2014/1021 K. 2016/328 Onama
Nafaka Fiili Ayrılık Ortak Hayat

TMK m.197'ye dayanan ayrı yaşama nafakası, boşanma davası kapsamındaki m.169 tedbir nafakasından farklı olarak bağımsız bir talebin konusudur ve boşanma kararının kesinleşmesiyle sona ermeyip ayrı yaşamanın devam ettiği süre boyunca geçerliliğini korur.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Boşanma davasıyla birleştirilen nafaka davasında hükmedilen nafakanın, boşanma süresince geçerli TMK m.169 tedbir nafakası mı, yoksa eşlerin ayrı yaşaması nedeniyle TMK m.197 nafakası mı olduğu; buna göre kesinleşmeden sonraki alacaklar için icra takibinin iptalinin gerekip gerekmediği. Değerlendirme: HGK, m.169 nafakasının boşanma kararının kesinleşmesiyle sona erdiğini, m.197 nafakasının ise bağımsız bir talep olarak ayrı yaşama sürdükçe devam ettiğini belirtti; somut nafaka m.197 niteliğindedir. Sonuç: Direnme kararının ONANMASINA, temyiz itirazlarının reddine oybirliğiyle karar verildi.

Diğer kararlar (1)
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2020/677 K. 2022/1466 Bozma
Nafaka Kusur Tazminat Usul

Eşin birlikte yaşamaya ara vermesi hâlinde TMK m.197'ye dayalı bağımsız tedbir nafakası davası açılabilir ve bu dava temeli aynı evlilik birliğinden kaynaklandığından boşanma davasıyla birleştirilerek görülebilir.

Detaylı özeti gör

Karşılıklı boşanma davalarında ilk derece kadını az, erkeği ağır kusurlu bulmuş; BAM, kadının kusura yönelik istinaf yapmadığı gerekçesiyle tarafları eşit kusurlu sayıp kadının maddi tazminatını kaldırmıştır. Özel Daire eksik inceleme nedeniyle bozmuş, BAM direnmiştir. HGK, boşanmada tüm deliller birlikte değerlendirilerek tek kusur belirlemesi yapılması gerektiğini, kadının kusura yönelik istinaf ettiğini belirterek direnmeyi bozmuştur. Sonuç: Direnme kararı BOZULMUŞTUR.

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları

Adana Bölge Adliye Mahkemesi içtihatları

Adana BAM · İstinaf · 2. Hukuk Dairesi E. 2020/1200 K. 2020/1933 Kısmen Kabul

Davalının fiili ayrılık öncesi ve sonrası eşine bakmadığı, iletişimi kestiği saptanarak kadının TMK 197 uyarınca ayrı yaşamakta haklı olduğu kabul edilmiştir. Adana BAM kadın yararına 900 TL'yi ılımlı bulmuş, çocuk yararına nafakayı 600 TL'ye indirmiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Ceyhan Aile Mahkemesi, TMK 197'ye dayalı müstakil tedbir nafakası davasında kadın yararına aylık 900 TL, müşterek çocuk yararına aylık 1.150 TL tedbir nafakasına hükmetmiş, davalı baba istinafa başvurmuştur. Adana BAM, davalının eşine ve çocuğuna gerek fiili ayrılık öncesi gerek sonrası mali yönden bakmadığını, telefonunu değiştirip iletişimi kestiğini, dolayısıyla kadının ayrı yaşamakta haklı olduğunu belirlemiştir. Kadın yararına hükmedilen 900 TL'yi ılımlı bularak bu yöndeki istinafı esastan reddetmiş; çocuk yararına hükmedilen 1.150 TL'yi fazla bulup istinafı kabul ederek bu kalemi kaldırmış ve takdiren 600 TL'ye düzeltmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 2. Hukuk Dairesi E. 2019/1844 K. 2020/655 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

TMK m.197 uyarınca ortak hayat ciddi biçimde tehlikeye düştüğü sürece eş ayrı yaşama ve tedbir nafakası isteme hakkına sahiptir. Adana BAM kadının ayrı yaşamakta haklı olduğunu kabul ederek tarafların istinaflarını ayrı ayrı reddetti.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Davacı kadın, evden kovulduğu ve nafaka verilmediği iddiasıyla kendisi ve müşterek çocuk için tedbir nafakası ile çocuğun velayetinin tedbiren kendisine verilmesini istemiş; ilk derece mahkemesi talebi kabul etmiştir. Davalı erkek yetki itirazının reddine ve nafaka miktarının fazlalığına, davacı kadın ise nafakanın yetersizliğine ilişkin istinafa başvurmuştur. Adana BAM, kadının ayrı yaşamakta haklı olduğu ve davalının ekonomik sorumluluklarını yerine getirmediği gerekçesiyle verilen kararı yerinde bularak her iki tarafın istinaf başvurusunu da ayrı ayrı esastan reddetmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 2. Hukuk Dairesi E. 2019/1366 K. 2019/1754 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

Resmi nikahlı davalının başka bir kadınla aynı evde yaşadığı, davacı kadını evden gönderip ona bakmadığı olayında TMK m.197 uyarınca aylık 500 TL tedbir nafakasına hükmedilmiştir. Adana BAM, kadının ayrı yaşamakta haklı olduğunu belirterek erkeğin istinafını reddetti.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Resmi nikahlı eşi olan davalının gayri resmi ikinci bir kadınla aynı evde yaşadığı, davacı kadını evden uzaklaştırdığı ve maddi destek sağlamadığı gerekçesiyle davacı kadın TMK 197 uyarınca tedbir nafakası istemiş; ilk derece mahkemesi aylık 500 TL tedbir nafakasına hükmetmiştir. Adana BAM, davalının resmi evliliğine rağmen gayri resmi olarak başka bir kadınla yaşadığı, davacı kadını istemeyip evden gönderdiği ve ona ekonomik yönden bakmadığı, bu nedenle kadının ayrı yaşamakta haklı olduğu sonucuna vararak davalı erkeğin istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 2. Hukuk Dairesi E. 2019/1252 K. 2019/1707 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

Adana BAM, TMK 197 uyarınca tedbir nafakası için kadının ayrı yaşamakta haklı olduğunu ispatlaması gerektiğini; somut olayda erkeğin evi terk edip başka bir kadınla yaşaması nedeniyle kadının ayrı yaşamakta haklı olduğunu kabul ederek 750 TL tedbir nafakasına dair her iki istinafı reddetmiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: 1987'de evlenen ve üç ergin çocuğu olan davacı kadın, davalı erkeğin evi terk edip başka bir kadınla yaşadığı ve evin giderlerini karşılamadığı gerekçesiyle ayrı yaşamaya dayalı tedbir nafakası istemiştir. İlk derece mahkemesi davayı kısmen kabul edip kadın lehine aylık 750 TL tedbir nafakasına hükmetmiş; kadın miktarın yetersizliğinden, erkek ise davanın reddi/miktarın yüksekliğinden istinafa başvurmuştur. Adana BAM, kadının davalının evi terketmesi ve başka kadınla yaşaması nedeniyle ayrı yaşamakta haklı olduğunu, takdir edilen nafakanın hakkaniyete uygun olduğunu belirterek her iki tarafın istinaf başvurusunu ayrı ayrı esastan reddetmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 2. Hukuk Dairesi E. 2019/1199 K. 2019/1693 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

Davacı kadın lehine TMK m.197 uyarınca aylık 400 TL tedbir nafakasına hükmedilmiş, kadın miktarı düşük bularak istinaf etmiştir. Adana BAM, tarafların durumu ve dosya istinaftayken boşanmanın kesinleşmesi karşısında nafakayı hakkaniyete uygun bulup istinafı reddetmiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Davacı kadın, evlilik birliği içinde davalı erkeğin eve bakmadığı iddiasıyla TMK m.197 uyarınca tedbir nafakası açmış, ilk derece mahkemesi davayı kabul edip aylık 400 TL tedbir nafakasına hükmetmiştir. Kadın takdir edilen miktarın düşük olduğunu ileri sürerek istinafa başvurmuştur. Adana BAM, tarafların ekonomik-sosyal durumları ve dosya istinaftayken eşlerin anlaşmalı boşanmasının kesinleşmesi karşısında takdir edilen nafaka miktarını hakkaniyete uygun bularak istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.

Diğer kararlar (2)
Adana BAM · İstinaf · 2. Hukuk Dairesi E. 2018/2599 K. 2019/644 İstinaf Kabulü / Kaldırma

Adana BAM, TMK 197 uyarınca tedbir nafakasına hükmedilebilmesi için davacının ayrı yaşamakta haklı olduğunu ispatlaması gerektiğini; davacı kadının ayrı yaşamadan önce başka bir erkekle ilişkisi nedeniyle haklılığını ispat edemediğini saptayarak nafaka talebinin reddini yerinde bulmuştur.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Davacı kadın, davalı eşin şiddeti nedeniyle ayrı yaşadığını ve eşin ekonomik bakım yükümlülüğünü yerine getirmediğini ileri sürerek tedbir nafakası talep etmiş; İlk Derece Mahkemesi davayı reddedip ara kararla takdir edilen nafakayı karar tarihinden itibaren kaldırmıştır. Adana BAM, davacı kadının ayrı yaşamaya başlamadan önce başka bir erkekle ilişki/mesajlaşma içinde olduğunu, ayrı yaşamakta haklı olduğunu ispat edemediğini saptayarak kadının istinafını esastan reddetmiştir. Davalı erkeğin istinafını kabul ederek, ara kararla takdir edilen nafakanın karar tarihinden değil düzenleme (ara karar) tarihinden itibaren tümden kaldırılmasına hükmetmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 2. Hukuk Dairesi E. 2018/855 K. 2018/819 Düzelterek Esastan Red

Adana BAM, TMK 197 uyarınca tedbir nafakasına hükmedilebilmesi için davacı eşin ayrı yaşamakta haklı olduğunu ispatlaması gerektiğini; somut olayda kadının bunu delillerle ispatlayamadığını belirleyerek nafaka davasının reddine bu madde temelinde dayanak yapmıştır.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Davacı kadın, TMK 197 uyarınca davalı eşten aylık 1.000 TL tedbir nafakası talep etmiş; ilk derece mahkemesi davayı kısmen kabul ederek aylık 400 TL nafakaya hükmetmiştir. Adana BAM, davacının ayrı yaşamakta haklı olduğunu delillerle ispat edemediğini, bu nedenle nafaka koşulunun oluşmadığını belirterek davalının istinafını kabul etmiş; ilk derece kararını kaldırıp HMK 353/1-b-2 uyarınca düzelterek davacının tedbir nafakası davasının kesin olarak reddine karar vermiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi (istinaf) kararları bölgesel niteliktedir; bağlayıcı içtihat değildir, Yargıtay denetiminde değişebilir. Bilgilendirme amaçlıdır.

İndeks
Bize WhatsApp'tan ulaşın!