TMK Madde 200 Tasarruf yetkisinin sınırlanması: Durumun değişmesi

Özet 1 fıkra · ~1 dk okuma

TMK 200, evlilik birliğinin korunmasına ilişkin alınan önlemlerin, koşulların değişmesi hâlinde değiştirilmesini veya kaldırılmasını düzenlemektedir.

Resmi Metin

Durumun değişmesi

Madde 200- Koşullar değiştiğinde hâkim, eşlerden birinin istemi üzerine kararında gerekli değişikliği yapar veya sebebi sona ermişse alınan önlemi kaldırır.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Bu madde, evlilik birliğinin korunmasına ilişkin alınan önlemlerin, koşulların değişmesi hâlinde değiştirilmesini veya kaldırılmasını düzenlemektedir. Hüküm uyarınca koşullar değiştiğinde hâkim, eşlerden birinin başvurusu üzerine kararında değişikliğe gidebilir; önlemin sebebinin ortadan kalkması durumunda ise o önlemi kaldırma yetkisine sahiptir. Düzenleme, önlemin değiştirilmesini koşulların değişmesi şartına, kaldırılmasını ise önlemin sebebinin sona ermesi şartına bağlamaktadır.

Hüküm, hem değişiklik hem kaldırma yetkisini hâkime tanımakta; bu yetkinin harekete geçirilmesini eşlerden birinin istemine bağlamaktadır. Maddenin gerekçesinde, esasa ilişkin bir değişiklik yapılmadığı, yalnızca ifade tarzının sadeleştirildiği belirtilmektedir. Ayrıca gerekçede, düzenlemenin birliğin korunması amacıyla alınmış her türlü önlemin gerektiğinde değiştirilmesini veya kaldırılmasını içerdiği vurgulanmıştır.

Gerekçe

Maddede esasa ilişkin bir değişiklik yapılmamış, sadece ifade tarzı sadeleştirilmiştir. Ayrıca maddenin kenar başlığı kaynak Kanuna uygun olarak “Durumun değişmesi” biçiminde ifade edilmiştir. Madde birliğin korunması amacıyla alınmış olan her türlü önlemin gerektiğinde değiştirilmesini veya alınan önlemin kaldırılmasını içermektedir.

İlgili Yargıtay Kararları

Seçilmiş 2.HD içtihatları

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2004/16628 K. 2005/1555 Bozma
Nafaka Kusur

TMK m.200 uyarınca daha önce alınan önlemin (nafakanın) değiştirilmesi ancak koşulların değiştiğinin gerçekleşmesi hâlinde mümkündür; bu koşullar oluşmuşsa nafakanın tenziline yönelik talep yerindedir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Boşanma davasının (TMK m.166) yanında, daha önce hükmedilen nafakanın tenziline (önlemin değiştirilmesine) yönelik talebin TMK m.200 koşulları yönünden incelenmesi. Değerlendirme: Mahkemece evlilik birliğinin temelinden sarsılması sabit görülmemiş; ayrıca davacının nafakanın tenziline yönelik itirazları, m.200 koşullarının (durumun değişmesi) gerçekleşmiş bulunmasına göre yerinde görülmemiştir. Sonuç: Boşanma yönünden hüküm bozulmuş, nafaka tenziline ilişkin bölüm dahil bozma dışında kalan kısım onanmıştır.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2014/16313 K. 2015/344 Bozma
Nafaka Usul

Önceden hükmedilen tedbir nafakasının TMK m.200'e dayanılarak kaldırılması veya indirilmesi talebi nispi harca tabi olup, kaldırılması istenen nafakanın bir yıllık toplam tutarı üzerinden hesaplanacak nispi peşin harç alınmadan bu talep hakkında karar verilemez.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Boşanma davasında, daha önce TMK m.197 kapsamında hükmedilmiş tedbir nafakasının kaldırılması ya da indirilmesi talebinin (TMK m.200) harç rejimi. Değerlendirme: Bu talep TMK m.200'e dayanmakta olup nispi harca tabidir; yargı harçları ödenmedikçe müteakip işlemler yapılamaz, dolayısıyla kaldırılması istenen tedbir nafakasının bir yıllık toplam tutarı üzerinden nispi peşin harç alınmadan talep hakkında karar verilemez. Sonuç: Hüküm, nafakanın azaltılması yönünden bu sebeple bozulmuştur.

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

İndeks
Bize WhatsApp'tan ulaşın!