TMK Madde 196 Birlikte yaşarken eşlerin parasal katkısı

Özet 3 fıkra · ~1 dk okuma

TMK 196, evlilik birliğinin sürmesi sırasında ailenin geçimine ilişkin parasal katkının hâkim tarafından belirlenmesini düzenlemektedir.

Resmi Metin

Eşler birlikte yaşarken

Madde 196- (1) Eşlerden birinin istemi üzerine hâkim, ailenin geçimi için her birinin yapacağı parasal katkıyı belirler.

(2) Eşin ev işlerini görmesi, çocuklara bakması, diğer eşin işinde karşılıksız çalışması, katkı miktarının belirlenmesinde dikkate alınır.

(3) Bu katkılar, geçmiş bir yıl ve gelecek yıllar için istenebilir.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Bu madde, evlilik birliğinin sürmesi sırasında ailenin geçimine ilişkin parasal katkının hâkim tarafından belirlenmesini düzenlemektedir. Birinci fıkra uyarınca eşlerden birinin istemi üzerine hâkim, ailenin geçimi için her birinin yapacağı parasal katkıyı belirler. Hüküm, katkının belirlenmesini eşlerden birinin istemine bağlamakta; yetki hâkime tanınmakta ve yükümlülük “her birinin yapacağı” ifadesiyle her iki eş bakımından düzenlenmektedir.

İkinci fıkra, katkı miktarının belirlenmesinde dikkate alınacak ölçütleri göstermektedir. Buna göre eşin ev işlerini görmesi, çocuklara bakması, diğer eşin işinde karşılıksız çalışması, katkı miktarının belirlenmesinde dikkate alınır. Hüküm, bu üç unsuru katkı miktarının belirlenmesinde göz önünde tutulacak ölçütler olarak saymaktadır.

Üçüncü fıkra, katkının istenebileceği zaman aralığını belirlemektedir. Buna göre bu katkılar, geçmiş bir yıl ve gelecek yıllar için istenebilir. Düzenleme, katkının talep edilebileceği dönemi geçmişe doğru bir yıl ve ileriye doğru gelecek yıllar olmak üzere iki boyutta çerçevelemektedir.

Gerekçe

Madde İsviçre Medeni Kanununun 173 üncü maddesinin yeni hükmü göz önünde tutulmak suretiyle değiştirilerek yeniden kaleme alınmıştır. Burada eşlerin birlikte yaşamları devam ederken, hakimin alacağı özel bir önlem hükme bağlanmıştır. Bu hükümle eşlerin evlilik birliğinin devamı sırasında ailenin geçimi için gerekli olan parasal katkıya ilişkin önlem öngörülmüştür. Hakimin, parasal katkıda bulunma kararı verirken göz önünde tutması gereken ölçüler ikinci fıkrada belirlenmiştir. Bu fıkra hükmüne göre hakim katkı miktarını belirlerken eşin ev işlerini görmesini, çocuklara bakmasını, diğer eşin işinde karşılıksız olarak çalışması hususlarını göz önünde tutacaktır.

Maddenin üçüncü fıkrasında önlem niteliğinde hükmedilecek katkı süresinin başlangıcı gösterilmiştir. Buna göre bu katkı istemden geriye doğru bir yıl ile gelecek yılları kapsayacaktır.

İlgili Yargıtay Kararları

İlgili Yargıtay kararları

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2015/9027 K. 2015/23432 Bozma
Nafaka Tazminat Usul

Aleyhine boşanma davası açılmış eşin TMK m.169, 175 ve 196'ya dayalı nafaka ile tazminat isteklerini karşı davayla ileri sürmesi halinde maktu harç yeterli değildir; nispi peşin harç eksikliği tamamlattırılarak işin esasına girilmelidir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Maktu harçla açılan karşı davada TMK m.174/1-2 tazminat ve m.169, 175, 196'ya dayalı nafaka taleplerinde nispi peşin harç eksikliğinin esasa girilmeden giderilmesi gerekip gerekmediği. Değerlendirme: Aleyhine boşanma açılan eş isteklerini bağımsız davayla ileri sürerse nispi harç yatırmak zorundadır; harç tamamlattırılıp esasa girilmeliydi. Ayrıca kadın fer'i talep ederken boşanma davası açmış kabulüyle hüküm kurulması da yanlıştır. Sonuç: Hüküm (2) ve (3) numaralı bentler yönünden bozulmuş, diğer bölümleri onanmıştır.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2013/1238 K. 2014/957 Direnme Bozuldu
Nafaka Usul

TMK 196. maddeye dayanan tedbir ve iştirak nafakası davasının niteliği (basit yargılama usulüne tabi, hak kaybına duyarlı) gözetildiğinde, mazeretin belgelendirilmesinde usul kuralları katı şekilcilikle uygulanıp davanın açılmamış sayılması için araç haline getirilemez.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: TMK 196. madde uyarınca açılan tedbir ve iştirak nafakası davasında, davacı vekilinin aynı gün başka mahkemedeki duruşması nedeniyle sunduğu mazeretin belgelendirilmediği gerekçesiyle reddi ve davanın HMK 320. madde uyarınca açılmamış sayılmasının usule uygun olup olmadığı. Değerlendirme: Nafaka davasının niteliği ve mazeretin temyiz aşamasında belgelendirilmesi karşısında mazeretin reddi usulün özüne aykırıdır; usul kuralları davanın reddi için araç yapılamaz. Sonuç: Direnme kararının BOZULMASINA oyçokluğuyla karar verilmiştir.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2014/22596 K. 2015/4752 Ret
Nafaka Usul

Türk Medeni Kanunu m.196'ya dayanan, eşlerin birlikte yaşarken ailenin geçimine yapacağı katkının hakimce belirlenmesi istemi, adli tatil içinde görülecek dava ve işlerdendir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Türk Medeni Kanunu m.196 uyarınca eşlerin birlikte yaşarken diğer eşin ailenin geçimine katkısının hakimce belirlenmesi ve m.197 gereği tedbir nafakası istemine ilişkin hükmün temyizinin süresinde olup olmadığı. Değerlendirme: Karar 21.07.2014'te tebliğ edilmiş, onbeş günlük yasal süre geçtikten sonra 29.08.2014'te temyiz edilmiştir; süre aşımı nedeniyle Yargıtay'ca doğrudan ret verilebilir. Sonuç: Temyiz dilekçesinin süre aşımı nedeniyle reddine oybirliğiyle karar verilmiştir.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2014/18863 K. 2014/23579 Bozma
Nafaka Tazminat Usul

TMK m.196 uyarınca hakim, eşlerin ailenin geçimi için yapacağı parasal katkıyı yalnızca tespit etmekle yetinmeli; edayı içerir nitelikte hüküm kuramaz ve belirlenen miktar Yargıtay denetimine elverişli olmalıdır.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Eşlerin birlikte yaşadığı dönemde TMK m.196 uyarınca ailenin geçimi için belirlenen parasal katkıya ilişkin hükmün niteliği ve denetlenebilirliği. Değerlendirme: Mahkemece hükmedilen miktar Yargıtay denetimine elverişli kurulmamış; ayrıca m.196'da hakim yalnızca katkı miktarını tespitle yetinmeli iken edayı içerir nitelikte hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı bulunmuştur. Sonuç: Hükmün ilgili bölümleri bozulmuş, manevi tazminata yönelik kısım onanmıştır.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2016/13049 K. 2017/5010 Bozma
Nafaka Usul

Eşinden ayrı yaşayan eş, TMK m.196 uyarınca kendisi ve ortak çocuklar yararına bağımsız tedbir nafakası talep edebilir; ancak bu talebe ilişkin yargılamada davalıya dava dilekçesinin usulüne uygun tebliği, hukuki dinlenilme hakkının zorunlu gereğidir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Eşinden ayrı annesiyle yaşayan davacının geçici velayet ile kendisi ve çocuklar yararına bağımsız tedbir nafakası (TMK m.196-197) talep ettiği davada, davalıya dava dilekçesinin mernis adresine doğrudan Tebligat Kanunu 21/2 uyarınca tebliğinin usulüne uygun olup olmadığı. Değerlendirme: Bilinen son adresin tebliğe elverişsizliği saptanmadan doğrudan adres kayıt sistemindeki adrese yapılan tebligat usulsüz olup, davalının yokluğunda hüküm kurulması hukuki dinlenilme hakkını (HMK m.27) zedeler. Sonuç: Hüküm bozulmuştur.

Diğer kararlar (3)
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2016/15955 K. 2016/13627 Bozma
Usul Nafaka

Eşler birlikte yaşarken birinin diğerinden TMK m.196 kapsamında istediği çocuğun okul gideri ile geçmişe ve geleceğe yönelik ev giderlerine ilişkin katkı talepleri boşanmanın eki niteliğinde olmayıp nispi harca tabidir.

Detaylı özeti gör

Boşanma davasında ilk derece mahkemesi, davacı erkeğin TMK m.196'dan kaynaklanan talebini reddetmiş; karar kusur, velayet, tazminat ve nafakalar yönünden temyiz edilmiştir. Daire, davacının çocuğun okul gideri, gaz ve ev gideri gibi geçmişe ve geleceğe dönük taleplerinin boşanmanın eki niteliğinde olmadığını, nispi harca tabi bulunduğunu, peşin harç tamamlattırılmadan hüküm kurulamayacağını belirlemiştir. Sonuç: Hüküm bu sebeple bozulmuş, diğer bölümler onanmıştır.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2015/25906 K. 2016/7668 Onama
Nafaka

Eşlerden biri yararına Türk Medeni Kanunu'nun 196. maddesi uyarınca tedbir nafakasına hükmedilmesi, koşulların varlığı halinde usul ve kanuna uygundur.

Detaylı özeti gör

Eşler arasındaki tasarruf yetkisinin kısıtlanması-nafaka davasında yerel mahkeme davalı yararına TMK m.196 uyarınca tedbir nafakasına hükmetmiştir. Davalının temyizi üzerine Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, kararın dayandığı deliller ve kanuni gerektirici sebepler ile özellikle TMK m.196 uyarınca tedbir nafakasına hükmedilmesinin yerinde olduğunu belirterek, yerinde görülmeyen temyiz itirazlarını reddetmiştir. Sonuç: Usul ve kanuna uygun bulunan hüküm onanmıştır.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2014/17133 K. 2015/1878 Onama
Nafaka Usul

Türk Medeni Kanunu'nun 196. maddesine dayalı taleplerin incelenebilmesi için, harcı yatırılarak usulüne uygun olarak açılmış bir davanın bulunması gerekir.

Detaylı özeti gör

Boşanma davasında mahalli mahkeme hükmü davacı kadın tarafından temyiz edilmiştir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, dosyadaki delillere ve kanuni gerektirici sebeplere, özellikle davacının Türk Medeni Kanunu'nun 196. maddesi uyarınca harcı yatırılarak usulüne uygun olarak açılmış bir davasının bulunmamasına göre, temyiz itirazlarını yerinde görmemiştir. Sonuç: Usul ve kanuna uygun bulunan hüküm oybirliğiyle ONANMIŞTIR.

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

İndeks
Bize WhatsApp'tan ulaşın!