TMK Madde 195 - Birliğe hâkimin müdahalesi: Genel olarak

Hukuki mesele: Davacı baba, davalı annenin ortak çocuğa tek başına ad koymasına karşı, ad konusundaki uyuşmazlık nedeniyle TMK m.195 uyarınca hakimin müdahalesini istemiştir. Değerlendirme: Çocuğun adını ana ve baba birlikte koyar (TMK m.339/5); ad konusunda anlaşamazlarsa, evlilik birliğine ilişkin önemli bir konuda uyuşmazlık sayılarak eşler hakimin müdahalesini isteyebilir. Mahkeme yanlışlıkla Nüfus Hizmetleri Kanununa dayanmıştır. Sonuç: Hükmün BOZULMASINA karar verilmiştir.

Hukuki mesele: Davacı erkek, eşinin kendisini eve almaması nedeniyle TMK m.195 uyarınca hakimin müdahalesini istemiş; mahkeme davalının müdahalesinin önlenmesine ve davacının aile konutuna girişinin sağlanmasına karar vermiştir. Değerlendirme: TMK m.195 yükümlülük ihlalinde önce uyarma, uzlaştırma ve tarafların rızasıyla uzman yardımı isteme tedbirlerini öngörür; mahkeme bu tedbirleri uygulamadan eksik inceleme ile hüküm kurmuştur. Sonuç: Hüküm bozulmuştur.

Hukuki mesele: Terk ihtarında eşin davet edildiği konutun, eşlerce birlikte seçilmiş veya hakim müdahalesiyle (TMK m.186/188/195) belirlenmiş ortak konut niteliğinde olması gerekip gerekmediği. Değerlendirme: Davet edilen Adana'daki konut bu niteliklere sahip olmayıp ortak konut sayılamayacağından, davalı kadın bu eve dönmemekte ve ihtara uymamakta haklıdır; mahkemenin samimiyet gerekçesi isabetsiz olsa da sonuç doğrudur. Sonuç: Terk sebebine dayalı boşanma davasının reddine ilişkin hüküm onandı.

Hukuki mesele: Terk (TMK m.164) sebebine dayalı boşanma davasında, ihtarın geçerli olabilmesi için taraflara kanuni koşullara uygun, oturmaya elverişli, bağımsız bir ortak konutun bulunup bulunmaması. Değerlendirme: Ortak konut eşlerce birlikte (m.186), m.188 koşullarıyla eşlerden birince ya da hakimce (m.195) belirlenmiş, oturmaya elverişli, bağımsız bir ev değilse, birlikten ayrı kalan eşin davranışı haklı sebebe dayanır; süreler başında uygun konut yoksa ihtar geçersizdir. Sonuç: Davanın reddi gerekirken kabulü hatalı bulunarak hüküm bozulmuştur.

Hukuki mesele: Terk hukuki sebebine dayalı boşanmada (TMK m.164) eşe gönderilen ihtarın usulüne uygunluğu; ihtarda davet edilen konutun (ortak konut ya da m.186/188 uyarınca seçilen veya hakimce belirlenen bağımsız ev, m.195) niteliği. Değerlendirme: İlk ihtarın ortak konuta davet içerdiği ve usulüne uygun olduğu, kadının dönmemekte haksız olduğu, ayrıca erkek yararına manevi tazminat koşullarının ve müşterek çocuk için iştirak nafakası gereğinin değerlendirilmesi. Sonuç: Karar düzeltme kabul edilerek hüküm manevi tazminat ve iştirak nafakası yönünden bozulmuş, diğer kısımlar onanmıştır.