TMK Madde 605 Mirasın reddi: Ret hakkı ve hükmen ret

Özet 2 fıkra · ~1 dk okuma

TMK 605, mirasın reddi konusunda kim tarafından ve hangi durumda ret kararı alınabileceğini iki fıkra üzerinden düzenler ve farazi (hükmen) ret kavramının dayanağını ortaya koyar.

Resmi Metin

Ret hakkı

Madde 605- (1) Yasal ve atanmış mirasçılar mirası reddedebilirler.

(2) Ölümü tarihinde mirasbırakanın ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmiş ise, miras reddedilmiş sayılır.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Madde, mirasın reddi konusunda kim tarafından ve hangi durumda ret kararı alınabileceğini iki fıkra üzerinden düzenler ve farazi (hükmen) ret kavramının dayanağını ortaya koyar. Birinci fıkra yasal ve atanmış mirasçıların mirası reddedebileceğini hükme bağlar; ret hakkı yalnızca yasal mirasçılarla sınırlı değil, vasiyetle atanmış olanları da kapsar. İkinci fıkra ölümü tarihinde mirasbırakanın ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmişse, mirasın reddedilmiş sayılacağını öngörür; bu hâlde ret beyanı aranmaz, hukuki sonuç kanun gücüyle doğar. Açıkça belli olma ile resmen tespit iki ayrı ölçüttür; biri ekonomik gerçeğin ortada olmasını, diğeri yetkili merciin ödeme aczini belgeye bağlamasını anlatır. Avukatlık pratiğinde mirasçılığa ilk yaklaşım terekenin borçluluk durumunu tespit etmek olmalı, açık aciz halinde ret beyanı için süre işletme zorunluluğu kalmadığı taraflara açıklanmalıdır.

Gerekçe

Eski Kanunun 545 inci maddesini karşılamaktadır.

Maddenin konu ve kenar başlıkları İsviçre Medeni Kanununun 566 ncı maddesindeki aslına uygun olarak “Ret”, “Ret beyanı” ve “Ret hakkı” şeklinde değiştirilmiştir, aynı şekilde madde, kaynak Kanuna uygun olarak iki fıkra haline getirilmiştir. Hüküm değişikliği yoktur. Arılaştırılmak suretiyle yeniden kaleme alınmıştır.

Yürürlükteki maddenin ikinci fıkrasında “borca müştağrak olduğu şayi ve sabit olursa” ifadesi yerine “ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmiş ise” ifadesi tercih edilmiştir.

İlgili Yargıtay Kararları

İlgili Yargıtay kararları

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2010/379 K. 2010/413 Direnme Bozuldu
Miras Usul m.605/2

Mirasbırakanın ölüm tarihinde ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmişse miras herhangi bir irade açıklamasına gerek olmaksızın reddedilmiş sayılır ve terekenin tespiti amacıyla dava açılması mirasın örtülü kabulü sonucunu doğurmaz.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Terekenin borca batık olduğu durumda mirasın TMK m.605/2 uyarınca hükmen reddedilmiş sayılıp sayılmayacağı ve terekenin tespiti için dava açmanın mirası örtülü kabul oluşturup oluşturmadığı. Değerlendirme: Hükmi reddin sonuç doğurması için irade açıklaması gerekmez; tereke tespit davası açmak TMK m.610/2 kapsamındaki kabul sayılan davranışlardan değildir ve örtülü kabul doğurmaz. Sonuç: Terekenin borca batık olduğu anlaşıldığından, Özel Daire bozmasına uyulması gerekirken direnilmesi usul ve yasaya aykırı bulunarak direnme kararı bozulmuştur.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2017/438 K. 2018/770 Direnme Bozuldu
Miras Usul m.605/2

Mirasın hükmen reddi defi ileri sürüldüğünde, mirasbırakanın ölüm tarihindeki ödemeden aczi her türlü delille ispatlanabilir ve mahkeme terekenin borca batıklığını tapu, vergi, banka, SGK ve zabıta araştırması dâhil kapsamlı, objektif biçimde resen araştırmakla yükümlüdür.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: TMK m.605/2'deki mirasın hükmen (zımni) reddi karinesi defi yoluyla ileri sürüldüğünde, mirasbırakanın ölüm tarihindeki ödemeden aczinin (terekenin borca batıklığının) hangi usulle araştırılacağı. Değerlendirme: Mirasın reddi beyanının tespiti çekişmesiz yargı işi olduğundan resen araştırma ilkesi geçerlidir; mahkeme, terekenin borca batıklığını tapu, vergi, banka, SGK ve zabıta araştırması dâhil kapsamlı ve objektif biçimde aydınlatmakla yükümlüdür; sınırlı yazışma yetersizdir. Sonuç: Direnme kararının BOZULMASINA oy birliğiyle karar verilmiştir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2008/332 K. 2008/336 Onama
Miras m.605/2

Mirasbırakanın ölüm tarihinde ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmişse, miras ayrı bir irade açıklamasına veya davaya gerek olmaksızın kendiliğinden reddedilmiş sayılır ve mirasçı bu hükmi reddi defi yoluyla da ileri sürebilir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Rücuan tazminat davasında, mirasbırakanın ölüm tarihinde ödemeden aczi açıkça belli olduğundan TMK m.605/2 uyarınca mirasın hükmen reddedilmiş sayılıp sayılmayacağı ve mirasçıların tereke borcundan sorumlu tutulup tutulamayacağı. Değerlendirme: HGK, ikinci fıkradaki aczin ayrı bir irade açıklaması veya dava şartı olmaksızın kendiliğinden ret sonucu doğuran bir karine olduğunu, mirasçıların defi yoluyla ileri sürebileceğini, somut olayda aczin saptandığını ve aksinin ispatlanamadığını belirledi. Sonuç: Yerel mahkemenin direnme kararının onanmasına karar verildi.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2016/13766 K. 2016/16235 Bozma
Miras Usul m.605/2

TMK m.605/2 gereğince terekenin borca batıklığı, ölüm tarihi itibariyle mirasbırakanın tüm malvarlığından oluşan aktif ile tüm borçlarından oluşan pasifin gerektiğinde uzman bilirkişi yardımıyla saptanıp pasifin aktiften fazla olup olmadığının belirlenmesiyle tespit edilir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: TMK m.605/2 uyarınca açılan terekenin borca batık olduğunun tespiti (mirasın hükmen reddi) davasında, mirasbırakanın ödemeden aczinin nasıl belirleneceği. Değerlendirme: Ödemeden aciz ölüm tarihine göre saptanır; ölüm tarihi itibariyle tüm malvarlığı aktifi, tüm borçlar pasifi oluşturur ve pasifin aktiften fazla olması borca batıklığı gösterir. Mahkeme, taşınmazlardaki miras payı değerini ve aktif-pasifi gerektiğinde bilirkişi yardımıyla saptamamıştır. Sonuç: Eksik inceleme nedeniyle hüküm bozulmuştur.

Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E. 2014/20141 K. 2015/273 Bozma
Miras

Mirası reddeden mirasçı, murisin borç ve yükümlülüklerinden sorumlu tutulamaz; bu nedenle terekenin pasifine (ecrimisil borcuna) ilişkin olarak ona karşı açılan davanın reddi gerekir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Cevap dilekçesinde mirasın reddi savunmasında bulunup buna ilişkin sulh hukuk mahkemesi ret ilamını dosyaya sunan mirasçının, murisin borçlarından (ecrimisil) sorumlu tutulup tutulamayacağı. Değerlendirme: TMK m.605 gereğince mirası reddeden mirasçı, murisin borç ve yükümlülüklerinden sorumlu olamaz; yerel mahkeme dosyaya sunulan ret ilamını gözetmeden bu mirasçı yönünden de davayı kabul ederek yanılgıya düşmüştür. Diğer mirasçının temyizi reddedilmiştir. Sonuc: Reddeden mirasçı yönünden hüküm bozulmuştur (bozma).

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları

Adana Bölge Adliye Mahkemesi içtihatları

Adana BAM · İstinaf · 17. Hukuk Dairesi E. 2024/306 K. 2024/530 İstinaf Kabulü / Kaldırma

Mirasın hükmen reddinin (TMK 605/2) dayanağı olarak ele alındı: terekenin borca batıklığı dava yoluyla veya def'i olarak ileri sürülebilir; mirasçıların ayrı açtığı 605/2 tespit davası kesinleşmeden bunun karine kabulüyle karar verilemeyeceği belirlendi.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Banka, vefat eden kart borçlusunun mirasçıları aleyhine başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptalini istemiş; ilk derece mahkemesi terekenin borca batık olduğu ve mirasın hükmen reddi şartlarının bulunduğu gerekçesiyle davayı reddetmiştir. Adana BAM, mirasçıların ayrıca açtığı mirasın hükmen reddi (TMK 605/2) davasının henüz kesinleşmediğini, bu kararın bekletici mesele yapılması gerektiğini saptamıştır. Eksik araştırma nedeniyle davacı bankanın istinafı kabul edilerek karar HMK 353/1-a-6 uyarınca kaldırılmış ve dosya mahkemesine gönderilmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 1. Hukuk Dairesi E. 2021/241 K. 2021/1291 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

Karar, ölüm tarihinde mirasbırakanın aczi belli ise mirasın reddedilmiş sayılacağına dair TMK m.605/2 (hükmen ret) hükmüne dayanmıştır. BAM, terekenin borca batık olduğunu ve mirasçıların terekeyi kabul davranışı bulunmadığını saptayarak hükmen ret kararını esastan onaylamıştır.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Davacılar, murislerinin terekesinin borca batık olduğunu ileri sürerek mirasın hükmen reddinin tespitini istemiş; Adana 6. Asliye Hukuk Mahkemesi terekenin ölüm tarihi itibariyle borca batık olduğunu saptayarak TMK m.605/2 gereği davanın kabulüne karar vermiştir. Davalı telekomünikasyon şirketi (hak düşürücü süre ve aczin bulunmadığı) ile dahili davalı Vergi Dairesi istinafa başvurmuştur. Adana BAM, murisin ölüm tarihindeki borçlarının malvarlığından (yaklaşık 1.000 TL değerindeki mobilet) fazla olduğunu, terekeyi kabul anlamına gelecek bir işlem bulunmadığını, hükmen reddin süreye tabi olmadığını belirterek istinaf başvurularını esastan reddetmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 1. Hukuk Dairesi E. 2020/673 K. 2020/1385 İstinaf Kabulü / Kaldırma

Hükmen ret davasının dayanağı: ölüm tarihinde murisin terekesi borca batık (ödemeden aciz) ise miras reddedilmiş sayılır. Kararda m.605/2 hükmen reddin esas çerçevesini oluşturmuş, ancak BAM esasa girmeden taraf teşkili eksikliğiyle kararı kaldırmıştır.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Davacıların murisinin terekesinin ölüm tarihi itibariyle borca batık olduğu gerekçesiyle ilk derece mahkemesi mirasın hükmen reddi davasını kabul etmiş, davalı SGK istinafa başvurmuştur. Adana BAM, mahkemece tespit edilen alacaklı vergi daireleri davaya dahil edilip taraf teşkili sağlanmadan karar verildiğini belirlemiştir. Bu davaların tespit edilen tüm alacaklılara husumet yöneltilerek görülmesi gerektiğinden, esasa girilmeksizin istinaf başvurusu kabul edilip karar kaldırılmıştır.

Adana BAM · İstinaf · 1. Hukuk Dairesi E. 2020/676 K. 2020/1354 İstinaf Kabulü / Kaldırma

Adana BAM, TMK m.605/2 uyarınca terekenin borca batıklığının; alacaklı vergi daireleri davaya dahil edilip taraf teşkili sağlanarak ve murisin ölüm tarihindeki borçları tereddütsüz belirlenerek tespiti gerektiğini, bu eksiklik nedeniyle ilk derece kararının kaldırılması gerektiğini vurguladı.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Davacılar, murisleri K6'nun terekesinin borca batık olduğunun tespiti ile mirasın hükmen reddini istemiş, ilk derece mahkemesi davayı kabul etmiştir. Adana BAM, davalı vergi daireleri (Çukurova, Seyhan, Beşocak) davaya dahil edilmeden taraf teşkili sağlanmadığını, murisin ölüm tarihindeki borç miktarının açıklığa kavuşturulmadığını ve eksik inceleme yapıldığını saptamıştır. Bu nedenle istinaf başvurusunu kabul ederek ilk derece kararını kaldırmış ve dosyayı yeniden görülmek üzere mahkemesine göndermiştir.

Adana BAM · İstinaf · 1. Hukuk Dairesi E. 2020/642 K. 2020/1337 İstinaf Kabulü / Kaldırma

Adana BAM, TMK m.605/2 dayanaklı hükmen ret davasının tespit edilen tüm alacaklılara husumet yöneltilerek görülmesi gerektiğini; vergi dairesi ve haciz alacaklıları davaya dahil edilmeden taraf teşkili sağlanmadan karar verildiğini saptayarak ilk derece kararını kaldırdı.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Davacı, murisi K3'in terekesinin borca batık olduğunu ileri sürerek mirasın hükmen reddinin tespitini istemiş, ilk derece mahkemesi terekenin pasifinin aktifinden fazla olduğu gerekçesiyle davayı kabul etmiştir. Adana BAM, terekenin alacaklısı olarak yalnız davalı banka yönünden inceleme yapıldığını, mahkemece tespit edilen vergi dairesi ve haciz alacaklılarının davaya dahil edilip taraf teşkili sağlanmadan karar verildiğini saptamıştır. Bu eksiklik nedeniyle davalı bankanın istinaf başvurusunu HMK 353/1-a-4 ve 6 uyarınca kabul ederek ilk derece kararını kaldırmış, dosyayı mahkemesine göndermiştir.

Diğer kararlar (5)
Adana BAM · İstinaf · 1. Hukuk Dairesi E. 2020/1435 K. 2020/1266 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

Adana BAM, murisin aktif malvarlığı bulunmayıp pasifinde icra borçları olduğunu, terekenin borca batık olduğunun usulünce tespit edildiğini ve mirasın benimsendiğine dair belge sunulmadığını belirterek TMK m.605/2 uyarınca verilen kabul kararını isabetli buldu.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Mirasın hükmen reddi davasında davacılar, babalarının ölümünde terekenin borca batık olduğunu ileri sürmüş; ilk derece mahkemesi murisin aktif malvarlığı bulunmadığı, pasifinde icra dosyalarına dayalı borçları olduğu ve mirasçıların mirası kabul anlamına gelecek davranışta bulunmadığı tespitiyle davayı kabul etmiştir. Adana BAM, terekenin borca batık olduğunun usulünce araştırılarak tespit edildiğini, davalı vergi dairesinin murisin malvarlığı bulunduğuna veya mirasın benimsendiğine dair belge sunmadığını belirterek davalı vekilinin istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 1. Hukuk Dairesi E. 2020/360 K. 2020/1068 İstinaf Kabulü / Kaldırma

Adana BAM, TMK m.605/2 koşulu olan borca batıklığın murisin İskenderun icra dosyalarındaki takiplerin halen açık olup olmadığı ve alacaklıların tahsilatı araştırılmadan tespit edilemeyeceğini, eksik inceleme yapıldığını saptayarak ilk derece kararını kaldırdı.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Davacı, murisi K5'in terekesinin ölüm tarihinde borca batık olduğunu ileri sürerek mirasın hükmen reddini istemiş, ilk derece mahkemesi TMK 605/2 uyarınca ödemeden aczinin belli olduğu gerekçesiyle davayı kabul etmiştir. Adana BAM, murisin İskenderun 1. İcra Müdürlüğü'ndeki iki ayrı dosyadan borçlu olduğunun ve bu takiplerin halen açık olup olmadığı ile alacaklıların tahsilatının araştırılmadığını, eksik inceleme yapıldığını saptamıştır. Davalının istinaf başvurusunu HMK 353/1-a-4 ve 6 uyarınca kabul edip ilk derece kararını kaldırmış, dosyayı yeniden görülmek üzere mahkemesine göndermiştir.

Adana BAM · İstinaf · 1. Hukuk Dairesi E. 2020/685 K. 2020/867 İstinaf Kabulü / Kaldırma

Murisin ölüm anında terekesi borca batıksa ve mirasçılar mirası kabul anlamına gelecek işlem yapmamışsa, TMK 605/2 uyarınca mirası hükmen reddetmiş sayılırlar. Adana BAM, terekenin borca batıklığı kabulünü yerinde bulmuştur.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Davacılar muris K5'in terekesinin borca batık olduğunun tespiti ile mirasın hükmen reddini istemiş, ilk derece mahkemesi davayı kabul etmiştir. Mersin Vergi Dairesi istinafa başvurmuş; Adana BAM, terekenin borca batık olduğu yönündeki kabulü yerinde bulmuş, ancak dahili davalı Vergi Dairesi hakkında hüküm kurulmayıp tashih şerhiyle sonradan taraf eklenmesini ve davalı K2 hakkındaki hüküm/karar başlığı çelişkisini HMK 297'ye aykırı bulmuştur. Bu nedenle istinaf başvurusunu HMK 353/1-b-2 uyarınca kabul ederek kararı kaldırmış ve yeniden esas hakkında davanın kabulüne karar vermiştir.

Adana BAM · İstinaf · 1. Hukuk Dairesi E. 2019/981 K. 2019/1079 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

Adana BAM, davacıların vergi borcunu ödemeyip yalnızca yapılandırma istemesinin ve veraset-intikal beyannamesi vermemesinin terekenin benimsenmesi sayılamayacağını belirterek TMK m.605/2 uyarınca terekenin borca batıklığına dayalı kabul kararını onayladı.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Mirasın hükmen reddi davasında (birleşen dosyayla birlikte) davacılar, babalarının ölüm tarihinde terekesinin borca batık olduğunu ileri sürmüş; ilk derece mahkemesi terekenin borca batık olduğunun tespitiyle davayı kabul etmiştir. Adana BAM, murisin vergi mükellefi olduğunu, davacılardan birinin yalnızca vergi borcunun yapılandırılmasını istemesine rağmen ödeme yapmadığını ve veraset-intikal beyannamesi verilmediğini, dolayısıyla terekenin sahiplenilmediğini değerlendirerek davalı vergi dairesi vekilinin istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 1. Hukuk Dairesi E. 2018/1417 K. 2019/10 İstinaf Kabulü / Kaldırma

Murisin ölüm anında terekesi borca batıksa ve mirasçılar kabul anlamına gelecek işlem yapmamışsa TMK 605/2 uyarınca mirası hükmen reddetmiş sayılırlar. Adana BAM, alacaklı Vergi Dairesi davaya dahil edilmeden karar verilmesini eksik bularak kararı kaldırmıştır.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Mirasın hükmen reddi davasında ilk derece mahkemesi, murisin terekesinin ölüm anında borca batık olduğunu ve mirasçıların mirası kabul anlamına gelecek işlem yapmadıklarını kabul ederek davayı sonuçlandırmıştır. Adana BAM, murisin Vergi Dairesine borcu bulunduğu halde alacaklı Vergi Dairesinin davaya dahil edilmediğini, ölüm tarihi itibariyle vergi borcunun sorulmadığını ve mirasın reddi yetkisini içeren özel vekaletname sunulmadığını saptamıştır. Bu eksiklikler nedeniyle davalılar vekilinin istinaf başvurusu HMK 353/1-a-4 ve 6 uyarınca kabul edilerek ilk derece kararı kaldırılmış ve dosya mahkemesine gönderilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi (istinaf) kararları bölgesel niteliktedir; bağlayıcı içtihat değildir, Yargıtay denetiminde değişebilir. Bilgilendirme amaçlıdır.

İlgili Hizmet

TMK 605, miras hukuku kapsamında ret hakkı konusunu düzenler.

miras paylaşımı süreçlerinde avukat desteği

İndeks
Bize WhatsApp'tan ulaşın!