TMK Madde 165 - Akıl hastalığı

Hukuki mesele: Akıl hastası olmayan eşe karşı, akıl hastası eşin vasisi tarafından TMK m.165'e dayalı açılan boşanma davasının dinlenip dinlenemeyeceği. Değerlendirme: TMK m.165 uyarınca akıl hastalığı sebebine dayalı boşanma davası ancak akıl hastası olmayan eş tarafından akıl hastası eşe karşı açılabilir; davacı kadının vasisinin, kadının kendi akıl hastalığına dayanarak boşanma istemesi hukuken mümkün değildir, davanın reddi gerekirdi. Sonuç: Hüküm bozulmuştur.

Hukuki mesele: TMK m.165'e dayalı akıl hastalığı sebebiyle açılan boşanma davasında, eşin hastalığının evliliği çekilmez kılıp kılmadığının tespiti. Değerlendirme: Dosyadaki ilk iki sağlık raporu kadının paranoid bozukluk hastası olup hastalığın evliliği çekilmez hale getirdiğini bildirirken, son tarihli rapor akli dengesinin yeterli olduğunu belirtmiş; raporlar çelişkilidir. Çelişki Adli Tıp Kurumu ilgili ihtisas dairesinden rapor alınarak giderilmeden karar verilmesi hatalıdır. Sonuç: Hükmün BOZULMASINA karar verilmiştir.

Davalı erkek akıl hastası olup TMK m.405 uyarınca kısıtlanmıştır. Dava münhasıran TMK m.166/1'e (evlilik birliğinin temelinden sarsılması) dayalıdır; akıl hastalığına (TMK m.165) dayalı bir dava yoktur. Daire, kısıtlı ve akıl hastası eşin hareketlerinin iradi sayılamayacağını, bu nedenle ona tam kusur yüklenip kadın yararına maddi ve manevi tazminata hükmedilemeyeceğini belirtmiştir. Sonuç: Hükmün tazminata ilişkin 2-b bölümü kusur belirlemesi yönünden BOZULMUŞ, diğer bölümler ONANMIŞTIR.

Davalı erkeğin akıl hastası olup kısıtlandığı, ancak akıl hastalığı (TMK m.165) hukuki sebebine dayalı bir dava bulunmadığı saptanmıştır. Daire, akıl hastasının hareketleri iradi olmadığından kendisine kusur yüklenemeyeceğini, dolayısıyla TMK m.166/1 evlilik birliğinin sarsılmasına dayalı boşanmaya karar verilemeyeceğini belirtmiş; ancak bu yön temyiz edilmediğinden bozma sebebi yapılmamıştır. Sonuç: Nafakalar yönünden temyiz edilen hüküm onanmıştır.

Davalı eşin akıl hastalığı (TMK m.165) sebebiyle açılan boşanma davasında yerel mahkeme tarafların boşanmasına, kadın lehine nafaka ve tazminata hükmetmiştir. Özel Daire, davacı vekilinin temyiz dilekçesini davadan feragat olarak niteleyip hükmü bozmuş; yerel mahkeme direnmiştir. HGK, lehe hükmün aleyhe (kusur) gerekçesini temyizde davacının hukuki yararı bulunduğunu, dilekçede açık-kesin-koşulsuz feragat iradesi olmadığını belirtmiştir. Sonuç: Direnme uygun bulunmuş, işin esasının incelenmesi için dosya 2. HD'ye gönderilmiştir.