TMK Madde 737 Komşuluk: taşkınlık yasağı

Özet 3 fıkra · ~2 dk okuma

TMK 737, taşınmaz mülkiyeti yetkilerinin kullanımında komşuluk hukukuna ilişkin temel taşkınlık yasağını, somut taşkınlık örneklerini ve denkleştirme istemlerinin saklı tutulmasını üç fıkra üzerinden düzenler.

Resmi Metin

Kullanma biçimi

Madde 737- (1) Herkes, taşınmaz mülkiyetinden doğan yetkileri kullanırken ve özellikle işletme faaliyetini sürdürürken, komşularını olumsuz şekilde etkileyecek taşkınlıktan kaçınmakla yükümlüdür.

(2) Özellikle, taşınmazın durumuna, niteliğine ve yerel âdete göre komşular arasında hoş görülebilecek dereceyi aşan duman, buğu, kurum, toz, koku çıkartarak, gürültü veya sarsıntı yaparak rahatsızlık vermek yasaktır.

(3) Yerel âdete uygun ve kaçınılmaz taşkınlıklardan doğan denkleştirmeye ilişkin haklar saklıdır.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Madde, taşınmaz mülkiyeti yetkilerinin kullanımında komşuluk hukukuna ilişkin temel taşkınlık yasağını, somut taşkınlık örneklerini ve denkleştirme istemlerinin saklı tutulmasını üç fıkra üzerinden düzenler. Birinci fıkra herkesin taşınmaz mülkiyetinden doğan yetkileri kullanırken ve başta işletme faaliyetini sürdürürken komşularını olumsuz şekilde etkileyecek taşkınlıktan kaçınmakla yükümlü olduğunu hükme bağlar; genel yükümlülük geniş kapsamlı ve sürekli bir kuraldır. İkinci fıkra başta taşınmazın durumuna, niteliğine ve yerel âdete göre komşular arasında hoş görülebilecek dereceyi aşan duman, buğu, kurum, toz, koku çıkartarak veya gürültü ya da sarsıntı yaparak rahatsızlık vermenin yasak olduğunu öngörür; somut taşkınlık örnekleri sayılmıştır. Üçüncü fıkra yerel âdete uygun ve kaçınılmaz taşkınlıklardan doğan denkleştirmeye ilişkin hakların saklı tutulduğunu düzenler. Avukatlık pratiğinde komşu işletmenin sebep olduğu rahatsızlığa karşı vekili somut etki türünü belge ile saptamalı, hoş görülebilir derecenin yerel âdete göre nasıl belirlendiğini bilirkişi raporuyla ortaya koymalıdır.

Gerekçe

Eski Kanunun 661 inci maddesini karşılamaktadır.

Eski maddenin kenar başlığı olan “Komşu hakkı” konu başlığı yapılmış, maddenin kenar başlığı “Kullanma biçimi” şeklinde ifade edilmiştir.

Arılaştırılmak suretiyle yeniden kaleme alınmış, ayrıca maddeye yeni bir fıkra eklenmiştir.

Maddeye eklenen yeni üçüncü fıkra ile, taşınmaz malikinin sorumluluğuna ilişkin 730 uncu maddeye eklenen yeni fıkrada olduğu gibi yerel adete uygun ve kaçınılmaz taşkınlıklardan doğan denkleştirme istemlerinin ileri sürülebileceği kabul edilmiştir. Komşuluk kuralları, komşuların taşınmaz mülkiyetinden doğan yetkilerini kullanırken ve bunlar arasında özellikle işletme faaliyetlerini sürdürürken olumsuz, yani, komşularını rahatsız edecek taşkınlıkları yasaklamaktadır. Bu taşkınlıklar yerel adetin öngördüğü sınırlar içinde kalmasına rağmen kaçınılmaz olması halinde, bundan doğan zararların denkleştirilmesi istemlerinde fedakarlığın denkleştirilmesi ilkesi uygulanacaktır.

Maddeyle İlgili Yazılarımız

İlgili Yargıtay Kararları

İlgili Yargıtay kararları

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2013/1239 K. 2014/840 Direnme Bozuldu
Mülkiyet Usul

TMK m.737 komşuluk hukuku, hoşgörü sınırını aşan taşkın eylemleri (duman, koku, gürültü, ışık/hava/manzara engeli vb.) ve bunlardan doğan kanıtlanmış zararı kapsar; somut bir taşkınlığa ve zarara dayanmayan salt mahremiyet ihlali iddiası bu madde kapsamında dinlenemez.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Komşunun kendi binasına projeye aykırı açtığı pencerelerden kaynaklanan salt mahremiyet ihlali iddiasının TMK m.737 komşuluk hukuku kapsamında dinlenip dinlenemeyeceği. Değerlendirme: M.737 taşkın eylemlerden kaçınma ödevini düzenler; duman, koku, gürültü, ışık/hava/manzara engelleme gibi taşkınlıkları kapsar. Davacılar çöp atma, silkeleme gibi taşkın eylem ileri sürmemiş, herhangi bir zararı da kanıtlamamıştır; salt mahremiyet iddiası bu madde kapsamında değildir. Sonuç: Özel Daire bozmasına uyulması gerekirken direnilmesi usul ve yasaya aykırı olduğundan direnme kararı bozulmuştur.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2006/551 K. 2006/597 Direnme Bozuldu
Mülkiyet Usul

Komşuluk hukukunun ihlali zarar koşuluna bağlı olup, çevre etkilerinden doğan taşkınlığın varlığı taşınmazın durumu, niteliği ve yerel adetlere göre uzman bilirkişi kuruluyla somut olarak belirlenmelidir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Komşu taşınmaza bakan pencere açılmasının TMK m.737 anlamında davacıya zarar verip vermediği ve hoş görülebilecek ölçünün aşılıp aşılmadığıdır. Değerlendirme: Komşuluk hukukunun ihlali zarar koşuluna bağlı olup taşkınlık her somut olayda taşınmazın durumu, niteliği ve yerel adetlere göre belirlenmeli; hükme esas bilirkişi raporu varsayıma dayalı ve denetime elverişsizdir. Sonuç: Eksik incelemeye dayalı direnme kararı usul ve yasaya aykırı olup BOZULMASINA karar verilmiştir.

Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E. 2013/20971 K. 2014/10674 Bozma
Mülkiyet Usul

Malikin kendi mülkiyet alanı içinde ve projeye uygun olarak yaptığı, komşulukta olağan katlanma ve hoşgörü sınırını aşmayan ve zarar doğurmayan kullanım, TMK m.737 anlamında önlenmesi gereken bir taşkınlık oluşturmaz.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Malikin kendi mülkiyet alanında projeye uygun olarak komşu binaya cepheli balkon açmasının TMK m.737 kapsamındaki olağan katlanma ve hoşgörü sınırını aşan bir taşkınlık sayılıp sayılmayacağı. Değerlendirme: Hâkim somut olayın özelliklerini gözeterek hoşgörü sınırını aşan taşkınlık bulunup bulunmadığını saptamalıdır; davalının kendi alanında, projeye uygun balkon açması bu sınırı aşmadığı gibi komşuluk hukuku yönünden zarar verici de değildir, ayrıca duvar tecavüzüne ilişkin bilirkişi raporu infaza elverişli değildir. Sonuç: Balkonların kapatılmasına ve noksan soruşturmayla hüküm kurulmasına ilişkin karar bozulmuştur.

Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E. 2013/17326 K. 2013/15529 Bozma
Mülkiyet

Komşuluk hukukunda mülkiyet hakkı ancak gerçekleşmiş somut bir zarar varlığında kısıtlanabilir; uzun süre sonra doğabilecek muhtemel zarar nedeniyle aykırılığın giderilmesi istenemez.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: TMK m.737 komşuluk hukukunda, henüz gerçekleşmemiş muhtemel/gelecekteki bir zarar (devrilme tehlikesi taşıyan kavak ağaçları) nedeniyle mülkiyet hakkının kısıtlanıp elatmanın önlenmesinin istenip istenemeyeceği. Değerlendirme: Uzun zaman sonra doğacak muhtemel zararlar için mülkiyet hakkının kısıtlanması, mülkiyetin genel kurallarına ve m.737 hükmüne ters düşer; somut zarar gerçekleşmeden komşuluk hukukuna aykırılığın giderilmesi istenemez. Sonuç: Henüz gerçekleşmiş somut zarar bulunmadığından davanın reddi gerekirken kabule ilişkin hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2012/575 K. 2013/249 Onama
Mülkiyet

TMK m.737 komşuluk hukuku uyarınca baz istasyonu yönetmeliğe uygun olsa ve güvenlik sertifikası bulunsa dahi, zarar ya da zarar ihtimali sorumluluğu kaldırmaz; zorunluluk olmadan konuta çok yakın kurulup somut zarar kanıtlanmasa bile kaygı yaratan tesis katlanma sınırını aşar.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Konutlara yakın mesafeye kurulan baz istasyonunun, komşuluk hukuku ve yaşam/mülkiyet hakkı çerçevesinde kaldırılmasının istenip istenemeyeceği (TMK m.737). HGK değerlendirmesi: Güvenlik sertifikası bulunsa dahi, istasyonun konutlara yakınlığının yarattığı zarar ihtimali ve kaygı ortamı yaşam ve mülkiyet hakkıyla birlikte değerlendirildiğinde; hizmetin zorunluluk olmadan bu kadar yakına verilmesi katlanma sınırını aşar. Sonuç: Baz istasyonunun kaldırılmasına ilişkin direnme kararı onanmıştır.

Diğer kararlar (1)
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2012/147 K. 2012/327 Onama
Mülkiyet

TMK m.737 komşuluk hukukunda taşınmaz yetkisini kullanan, komşusunu olumsuz etkileyen taşkınlıktan kaçınmakla yükümlüdür; tesis yönetmeliğe uygun olsa da zarar ya da zarar ihtimali varsa uygunluk sorumluluktan kurtarmaz, yaşam ve sağlığa üstünlük tanınıp kaldırılabilir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Komşu binaya kurulan baz istasyonunun sağlığa zarar verme ihtimali nedeniyle komşuluk hukuku kapsamında kaldırılmasının istenip istenemeyeceği (TMK m.737). HGK değerlendirmesi: İstasyonun davacının evine yakınlığı, somut zarar verme ihtimali ve psikolojik etkiler yaşam ve mülkiyet hakkıyla birlikte gözetildiğinde; aynı hizmetin zarar ihtimali olmayan başka bir yerde verilmesi mümkün olduğundan kaldırma istemi haklıdır. Sonuç: Direnme kararı onanmıştır.

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları

Adana Bölge Adliye Mahkemesi içtihatları

Adana BAM · İstinaf · 1. Hukuk Dairesi E. 2023/595 K. 2025/719 İstinaf Kabulü / Kaldırma

Adana BAM, komşuluk hukukunda davalının kendi taşınmazına yaptığı yapının salt ruhsatsız veya imara aykırı olduğu gerekçesiyle TMK m.737 uyarınca yıkım istenemeyeceğini, tazminat için zarar ile davalı faaliyeti arasında illiyet bağının ispatı gerektiğini vurguladı.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Uyuşmazlık, komşu fabrikadan yayıldığı ileri sürülen kimyasallar nedeniyle çatıda oluşan zararın tazminine ilişkindir. İlk derece mahkemesi, bilirkişi raporuna göre hasarın çatı montaj eksikliği kaynaklı korozyondan doğduğu ve davalı faaliyetiyle illiyet bağının ispatlanamadığı gerekçesiyle davayı reddetmiştir. Karar, bilirkişi raporuna itirazlarla davacı vekilince istinafa taşınmıştır.

Adana BAM · İstinaf · 1. Hukuk Dairesi E. 2021/1357 K. 2022/845 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

Adana BAM, komşuluk hukukundan kaynaklanan tazminatta TMK m.737 uyarınca salt imara aykırılığın yeterli olmadığını, zararın davalının faaliyetinden kaynaklandığının ve aralarındaki illiyet bağının somut delillerle ortaya konması gerektiğini değerlendirdi.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Uyuşmazlık, komşu deterjan fabrikasının baca/filtre sisteminden yayılan tozlar nedeniyle uğranılan zararın tazminine ilişkindir. İlk derece mahkemesi, emisyon ölçümlerinin yasal sınırlar içinde olduğu ve zarar ile davalı faaliyeti arasında illiyet bağı kurulamadığı gerekçesiyle davayı reddetmiştir. Karar, ölçüm zamanlamasına ve filtre patlamasına ilişkin itirazlarla davacı vekilince istinafa taşınmıştır.

Adana BAM · İstinaf · 1. Hukuk Dairesi E. 2019/1083 K. 2019/1187 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

TMK m.737 (komşu hakkı; malikin komşuları olumsuz etkileyen taşkınlıktan kaçınma yükümü), meskun mahalde ev dibinde hayvancılığın yarattığı koku-gürültü taşkınlığının men'i davasının dayanağıdır. Adana BAM, men'e ilişkin ilk derece kararını yerinde bulup istinafı reddetmiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Müşterek hisseli, meskun mahal niteliğindeki parselde davalıların ev altında/bitişiğinde ahır kurup hayvancılık yapması nedeniyle davacı, koku ve gürültüden rahatsızlık ileri sürerek hayvan beslemenin men'i ve manevi tazminat istemiştir. İlk derece mahkemesi hayvancılığın men'ine, manevi tazminatın reddine karar vermiştir. Adana BAM, davalı K3'in de hayvancılıkla uğraştığı ve aynı binada oğluyla yaşadığı, davalı tanıklarının yakın akraba olup yanlı beyanda bulunduğu değerlendirmesiyle ilk derece kararını yerinde bulmuş; hem davacının hem davalı K3'in istinaf başvurularını esastan reddetmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 1. Hukuk Dairesi E. 2018/137 K. 2018/266 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

Adana BAM, komşuluk hukukunda TMK 737 uyarınca yapının kal'i için salt ruhsatsızlık/imara aykırılığın yetmediğini, ayrıca bir zararın doğması gerektiğini, salt imara aykırılığın idareyi ilgilendirdiğini benimseyerek istinafı esastan reddetmiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Komşu parsel maliki taraflar arasında bitişik nizama aykırı pencere, balkon, foseptik, merdiven ve borular nedeniyle elatmanın önlenmesi, kal ve tazminat istemli asıl ve birleşen davalarda ilk derece mahkemesi her iki davayı kısmen kabul etmiştir. Mahkeme, salt ruhsatsızlık/imara aykırılığın TMK 737 uyarınca yapının kal'ini gerektirmediğini, ayrıca bir zararın doğması gerektiğini, salt imara aykırılığın idareyi ilgilendirdiğini kabul etmiş; 2,37 m²'lik tecavüzlü kısımda men ve kal'e hükmetmiştir. Adana BAM, ilk derece mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden aykırılık bulmayarak tarafların istinaf başvurularını esastan (ecrimisil/maddi tazminat yönünden kesinlik nedeniyle) reddetmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 1. Hukuk Dairesi E. 2018/63 K. 2018/80 İstinaf Kabulü / Kaldırma

İlk derece mahkemesi, davalının taşkın kullanımı bulunmadığı ve salt ruhsatsızlığın bir zarar doğmadıkça TMK m.737 uyarınca kal'i gerektirmediği gerekçesiyle davayı reddetmiştir. Adana BAM bu çerçeveyi koruyup eksik araştırma nedeniyle kararı kaldırmıştır.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Komşuluk hukukundan kaynaklanan elatmanın önlenmesi, yıkım ve eski hale getirme davasında ilk derece mahkemesi, davalının dolgu, duvar ve tel örgüsünün taşkın kullanım oluşturmadığını ve salt ruhsatsızlığın kal'i gerektirmediğini belirterek davayı reddetmiştir. Adana BAM, davacının komşuluk hukukuna aykırı davranışlara son verilmesi talebine yönelik tanıkların dinlenmediğini ve ilk bilirkişi raporunda istenen duvar mukavemeti (Karot numunesi, donatı, temel) incelemesinin ikinci keşifte yapılmadığını saptamıştır. Bu eksik araştırma nedeniyle davacı vekilinin istinaf başvurusu HMK 353/1-a-6 uyarınca kabul edilerek ilk derece kararı kaldırılmıştır.

Diğer kararlar (1)
Adana BAM · İstinaf · 1. Hukuk Dairesi E. 2018/3 K. 2018/25 İstinaf Kabulü / Kaldırma

Adana BAM, komşuluk hukukunda salt ruhsatsızlık ve imara aykırılık ileri sürülerek TMK m.737 uyarınca yıkım ve eski hale getirme istenemeyeceğini, ayrıca bir zararın doğmuş olması gerektiğini, salt imara aykırılığın idarenin görevine girdiğini belirtti.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Uyuşmazlık, komşu taşınmaz malikinin ruhsatsız/imara aykırı yapı yaparak elattığı iddiasıyla elatmanın önlenmesi istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesi, yönetmeliğe aykırı pencerelerin kapatılmasına, camekân kapatıldığından konusuz kalan talep yönünden ise karar verilmesine yer olmadığına hükmetmiştir. Adana BAM, salt imara aykırılığın TMK m.737 uyarınca yıkım için yeterli olmadığını, ayrıca bir zararın doğmuş olması gerektiğini vurgulamıştır.

Bölge Adliye Mahkemesi (istinaf) kararları bölgesel niteliktedir; bağlayıcı içtihat değildir, Yargıtay denetiminde değişebilir. Bilgilendirme amaçlıdır.

İlgili Hizmet

TMK 737, taşınmaz mülkiyeti ve mülkiyet hakkının kapsamı bakımından kullanma biçimi hükümlerindendir.

tapu iptali ve tescil davalarında avukat desteği

İndeks
Bize WhatsApp'tan ulaşın!