TMK Madde 738 Kazı ve yapılar: Kural

Özet 2 fıkra · ~1 dk okuma

TMK 738, malikin kazı ve yapı işlerinde komşu taşınmazlara zarar vermekten kaçınma yükümlülüğünü ve komşuluk hukukuna aykırı yapıların hukukî rejimini iki fıkra üzerinden düzenler.

Resmi Metin

Kural

Madde 738- (1) Malik, kazı ve yapı yaparken komşu taşınmazlara, onların topraklarını sarsmak veya tehlikeye düşürmek ya da üzerlerindeki tesisleri etkilemek suretiyle zarar vermekten kaçınmak zorundadır.

(2) Komşuluk hukuku kurallarına aykırı yapılar hakkında taşkın yapılara ilişkin hükümler uygulanır.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Madde, malikin kazı ve yapı işlerinde komşu taşınmazlara zarar vermekten kaçınma yükümlülüğünü ve komşuluk hukukuna aykırı yapıların hukukî rejimini iki fıkra üzerinden düzenler. Birinci fıkra malikin kazı ve yapı yaparken komşu taşınmazlara onların topraklarını sarsmak veya tehlikeye düşürmek ya da üzerlerindeki tesisleri etkilemek suretiyle zarar vermekten kaçınmak zorunda olduğunu hükme bağlar; üç ayrı zarar verme biçimi sayılmıştır, hepsi yasak kapsamına girer. İkinci fıkra komşuluk hukuku kurallarına aykırı yapılar hakkında taşkın yapılara ilişkin hükümlerin uygulanacağını öngörür; ayrı bir yaptırım rejimi kurulmaksızın 725 inci madde rejimine yollama yapılmıştır. Avukatlık pratiğinde kazı veya yapı işine başlayacak olan müvekkilin vekili komşu taşınmaz malikine yazılı bildirimde bulunmalı, fiziki sarsıntı veya tesis etkisini önleyecek teknik tedbirleri uygulamalı ve aykırılık iddiası gelirse taşkın yapılar rejimine göre hareket edileceği hatırlatılmalıdır.

Gerekçe

Eski Kanunun 662 inci maddesini karşılamaktadır.

Maddede hüküm değişikliği yoktur. Madde konu ve kenar başlıklarıyla birlikte arılaştırılmak suretiyle yeniden kaleme alınmıştır.

İlgili Yargıtay Kararları

Seçilmiş 1.HD içtihatları

Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E. 2009/1929 K. 2009/3189 Bozma
Mülkiyet

Komşuluk hukukunda kusursuz sorumluluk geçerli olup, zarar tek bir malikin eylemine bağlanamadığında zorunlu istinat duvarı gibi koruyucu yapıların masrafına komşu taşınmaz malikleri yararlanmaları oranında ortak katılır.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Komşu taşınmazda yapılan kazı/toprak alımı sonucu oluşan toprak kayması ve göçme tehlikesine karşı elatmanın önlenmesi ile istinat duvarı yapımı istenmiştir. Değerlendirme: TMK m.737 ve 738 komşuluk hukukunda kusursuz (objektif) sorumluluk ilkesini getirir; maliklerin karşılıklı fedakarlıkta bulunması ve özverinin denkleştirilmesi asıldır, herkes doğan zararın giderilmesine yararlanması oranında katılır. Sonuç: Davalının eyleminden kaynaklanan zarar saptanamaz ancak istinat duvarı zorunluysa masrafa her iki malikin ortak katılması gerekeceği gözetilmeden kurulan hüküm bozulmuştur.

Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E. 2010/7847 K. 2010/9657 Bozma
Mülkiyet Usul

Komşuluk hukukundan doğan kazı kaynaklı zararda m.737-738 objektif sorumluluk uygulanır; ancak gider ve külfetler, özverinin denkleştirilmesi ilkesi gereği her malikin kendi yararlanma oranında katılması gözetilerek paylaştırılmalı, tümü tek tarafa yüklenmemelidir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Komşu parselde yapılan kazı nedeniyle oluşan kot farkı ve toprak kayması riskine karşı komşuluk hukukuna aykırı elatmanın önlenmesi, istinat duvarı yapımı veya zarar giderimi istenmiştir. Değerlendirme: Mahkeme önceki davadaki yetersiz bilirkişi raporuyla yetinmiş, davacıların zararının doğup doğmadığını duraksamasız ortaya koyan keşif ve araştırma yapmamış; ayrıca m.737-738 objektif sorumluluk ile özverinin denkleştirilmesi ilkesini gözetmeden tüm gider ve yaptırımı davalıya yüklemiştir. Sonuç: Hüküm noksan soruşturma ve yararlanma oranında katılma ilkesine aykırılık nedeniyle BOZULMUŞTUR.

Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E. 2011/1224 K. 2011/6808 Bozma
Mülkiyet

Komşuluk hukukundan doğan zarar kusursuz sorumluluğa tabi olsa da, taşınmaz malikleri haklarını kullanırken karşılıklı fedakarlıkla yükümlü olup, ortak yarar sağlayan giderim önleminin masrafı hak ve nesafet uyarınca tarafların yararlanma oranında denkleştirilerek paylaştırılır.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Üst kottaki komşu taşınmaz malikinin kendi arazisine yaptığı inşaat nedeniyle alt parselde heyelan tehlikesi ve istinat duvarında çatlak doğması halinde komşuluk hukukundan kaynaklanan sorumluluğun kapsamı ve giderim yükünün dağılımı. Değerlendirme: TMK m.737-738 kusursuz (objektif) sorumluluk getirmekle birlikte, zarar sırf davalının kusuruyla oluşmamış olup yapılacak istinat duvarından her iki taraf da yararlanacağından, giderim m.750 uyarınca hak ve nesafet gözetilerek yararlanma oranında katılımla denkleştirilmelidir. Sonuç: Masrafın tamamını davalıya yükleyen karar bozulmuştur.

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları

Adana Bölge Adliye Mahkemesi içtihatları

Adana BAM · İstinaf · 1. Hukuk Dairesi E. 2019/1806 K. 2020/604 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

Adana BAM, TMK m.738 uyarınca malikin kazı ve yapı yaparken komşu taşınmazların topraklarını sarsmaktan ve üzerlerindeki tesislere zarar vermekten kaçınma yükümlülüğü bulunduğunu esas alarak kazıdan kaynaklı tazminat istemini değerlendirmiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Bitişik parselde yürütülen kazı ve inşaat çalışmaları nedeniyle binasında çatlak ve çökme oluştuğunu belirten davacı, malik ve inşaat şirketinden maddi ve manevi tazminat istemiştir. İlk derece mahkemesi, ceza dosyası ve bilirkişi raporları üzerinden yargılama yürütmüştür. Karara karşı hem davacı hem de davalı malik istinaf yoluna başvurmuştur.

Adana BAM · İstinaf · 1. Hukuk Dairesi E. 2019/1819 K. 2020/611 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

Adana BAM, TMK m.738 hükmünü esas alarak; kazı ve yapı çalışması yapan malikin komşu taşınmaza ve üzerindeki tesislere zarar vermekten kaçınma zorunluluğu çerçevesinde binada oluşan hasara ilişkin tazminat uyuşmazlığını incelemiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Davacı, bitişik parseldeki kazı ve inşaat çalışmaları sırasında çakılan kazıklar nedeniyle dairesinin bulunduğu binada hasar oluştuğunu belirterek malik ve inşaat şirketinden tazminat istemiştir. İlk derece mahkemesi keşif, bilirkişi raporları ve ceza dosyasını değerlendirerek yargılama yürütmüştür. Karara karşı taraflarca istinaf yoluna başvurulmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesi (istinaf) kararları bölgesel niteliktedir; bağlayıcı içtihat değildir, Yargıtay denetiminde değişebilir. Bilgilendirme amaçlıdır.

İlgili Hizmet

TMK 738, taşınmaz mülkiyeti ve mülkiyet hakkının kapsamı bakımından kural hükümlerindendir.

taşınmaz mülkiyeti uyuşmazlıklarında hukuki danışmanlık

İndeks
Bize WhatsApp'tan ulaşın!