TMK Madde 735 - Sözleşmeden doğan önalım hakkı

TMK Madde 735 Sözleşmeden doğan önalım hakkı

Hazırlayan: Av. Saim İncekaşAdana BarosuGüncelleme: 09.06.2026

Özet 3 fıkra · ~1 dk okuma

TMK 735, tapu kütüğüne şerh verilen sözleşmeden doğan önalım hakkını, şerhin etki süresini ve yasal önalım hükümlerinin sözleşmesel hak hakkında da uygulanmasını üç fıkra üzerinden düzenler.

Resmi Metin

Sözleşmeden doğan önalım hakkı

Madde 735- (1) Tapu kütüğüne şerh verilen sözleşmeden doğan önalım hakkı, şerhte belirtilen sürede ve belirtilen koşullara göre her malike karşı kullanılabilir. Kütükte koşullar belirtilmemişse taşınmazın üçüncü kişiye satışındaki koşullar esas alınır.

(2) Şerhin etkisi her durumda, şerhin verildiği tarihin üzerinden on yıl geçmekle sona erer.

(3) Yasal önalım hakkının kullanılmasına ve vazgeçmeye ilişkin hükümler sözleşmeden doğan önalım hakkında da uygulanır.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Madde, tapu kütüğüne şerh verilen sözleşmeden doğan önalım hakkını, şerhin etki süresini ve yasal önalım hükümlerinin sözleşmesel hak hakkında da uygulanmasını üç fıkra üzerinden düzenler. Birinci fıkra tapu kütüğüne şerh verilen sözleşmeden doğan önalım hakkının şerhte belirtilen sürede ve belirtilen koşullara göre her malike karşı kullanılabileceğini hükme bağlar; kütükte koşullar belirtilmemişse taşınmazın üçüncü kişiye satışındaki koşullar esas alınır. Şerh sayesinde önalım hakkı sonraki maliklere karşı da etkili olur. İkinci fıkra şerhin etkisinin her durumda şerhin verildiği tarihin üzerinden on yıl geçmekle sona ereceğini öngörür; on yıllık süre azamî sınırdır. Üçüncü fıkra yasal önalım hakkının kullanılmasına ve vazgeçmeye ilişkin hükümlerin sözleşmeden doğan önalım hakkında da uygulanacağını düzenler. Avukatlık pratiğinde sözleşmeden doğan önalım için tapu şerhi yapılmalı, on yıllık süre dolmadan kullanım süresi takip edilmelidir.

Gerekçe

Eski Kanunun 658 inci maddesini karşılamaktadır.

Maddenin birinci fıkrası yürürlükteki metnin birinci ve ikinci fıkraları esas alınarak düzenlenmiştir.

İkinci fıkra, şerhin etki süresini belirlemektedir ve yürürlükteki metinde öngörülen süreye uymaktadır.

Maddenin üçüncü fıkrasında, yasal önalım hakkının kullanılmasına ve vazgeçmeye ilişkin hükümlerin, sözleşmeden doğan önalım hakkında da uygulanacağı bu hükümlere yollama yapılmak suretiyle belirtilmiştir.

İlgili Yargıtay Kararları

Seçilmiş HGK içtihatları

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2013/494 K. 2014/153 26.02.2014 Bozma

Mülkiyet Miras Usul

Miras taksim sözleşmesinde yer alan ve mirasçıyı payını önce diğer mirasçılara teklif etmekle yükümlü kılan düzenleme, yazılı geçerli bir akdi önalım anlaşması olup, tapu beyanlar hanesine şerh edilmekle şahsi hak ayni nitelik kazanır ve üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Miras taksim sözleşmesindeki "payı önce diğer mirasçılara teklif etme" yükümlülüğünün, tapu beyanlar hanesine şerhle sözleşmeden doğan önalım hakkı niteliği kazanıp üçüncü kişiye karşı ileri sürülüp sürülemeyeceği. Değerlendirme: Bu ifade akdi önalım anlaşması olup BK m.213/3 gereği yazılı şekilde geçerlidir; tapuya şerh edilmesiyle şahsi hak ayni nitelik kazanıp herkese karşı ileri sürülebilir hale gelmiştir. Ancak davalı, payları satın almadan önce zaten paydaş olduğundan yasal önalım gerekçesi yerinde değildir. Sonuç: Direnme kararı değişik gerekçeyle BOZULMUŞTUR.

Kararı incele →

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

İlgili Hizmet

TMK 735, taşınmaz mülkiyeti ve mülkiyet hakkının kapsamı bakımından sözleşmeden doğan önalım hakkı hükümlerindendir.

kamulaştırma ve önalım davalarında profesyonel destek