TMK Madde 1025 Yolsuz tescilde tapu sicilinin düzeltilmesi davası

Özet 2 fıkra · ~1 dk okuma

TMK 1025, bir ayni hak yolsuz olarak tescil edilmiş veya bir tescil yolsuz olarak terkin olunmuş ya da değiştirilmiş ise bu yüzden ayni hakkı zedelenen kimsenin tapu sicilinin düzeltilmesini dava edebilmesini ve iyiniyetli üçüncü kişilerin bu tescile dayanarak kazandıkları ayni haklar ile her türlü tazminat isteminin saklı olmasını iki fıkra üzerinden düzenler.

Resmi Metin

Yolsuz tescilde

Madde 1025- (1) Bir aynî hak yolsuz olarak tescil edilmiş veya bir tescil yolsuz olarak terkin olunmuş ya da değiştirilmiş ise, bu yüzden aynî hakkı zedelenen kimse tapu sicilinin düzeltilmesini dava edebilir.

(2) İyiniyetli üçüncü kişilerin bu tescile dayanarak kazandıkları aynî haklar ve her türlü tazminat istemi saklıdır.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Madde, bir ayni hak yolsuz olarak tescil edilmiş veya bir tescil yolsuz olarak terkin olunmuş ya da değiştirilmiş ise bu yüzden ayni hakkı zedelenen kimsenin tapu sicilinin düzeltilmesini dava edebilmesini ve iyiniyetli üçüncü kişilerin bu tescile dayanarak kazandıkları ayni haklar ile her türlü tazminat isteminin saklı olmasını iki fıkra üzerinden düzenler. Birinci fıkra zedelenene sicil düzeltme davası açma hakkını tanır; yolsuz tescil, yolsuz terkin veya yolsuz değişiklik üç eşit hareket sebebidir. Bu dava sicilin gerçek hak rejimine uydurulması amacını taşır. İkinci fıkra iyiniyetli üçüncü kişilerin pozisyonunu saklı tutar; sicile dayanarak kazandıkları haklar düzeltme davası ile iptal edilemez ve zedelenen kişi tazminata yönelir. Avukatlık pratiğinde sicil düzeltme davası açan vekili öncelikle iyiniyetli üçüncü kişi varlığını saptamalı, varsa tazminat istemine yönelmeli ve dava türünü buna göre seçmelidir.

Gerekçe

Eski Kanunun 933 üncü maddesini karşılamaktadır.

Hüküm değişikliği yoktur. Ancak kaynak Kanunun 975 inci maddesi dikkate alınarak madde iki fıkra halinde düzenlenmiştir. İkinci fıkrada iyiniyetli üçüncü kişilerin saklı olan haklarının ayni haklar olduğu konusuna açıklık getirilmiştir.

İlgili Yargıtay Kararları

Seçilmiş HGK içtihatları

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2009/82 K. 2009/161 Direnme Bozuldu
Mülkiyet Usul

TMK m.1025 düzeltim davasının konusu tapu iptali ve tescil olduğundan, davacının hukuki yararı yalnız kaydın iptalinde değil taşınmazın adına tescilinde de bulunur; "çoğun içinde azı vardır" ilkesi tersine işlemez, salt iptal istemi tescili kapsamaz.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: TMK m.1025'e dayalı yolsuz tescil nedeniyle açılan düzeltim davasında, salt tapu iptali istenip tescil talebinde bulunulmamasının davaya etkisi. Değerlendirme: HGK, düzeltim davasının konusunun "iptal ve tescil" olduğunu, davacının hukuki yararının yalnız kayıt iptalinde değil taşınmazın adına tescilinde de bulunduğunu, "çoğun içinde azı da vardır" ilkesinin tersine işlemediğini, salt iptal isteminin tescili kapsamadığını belirtmiştir. Sonuç: Direnme kararı, davacıya tescil için önel verilmesi gerektiği değişik gerekçesiyle bozulmuştur.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2011/8 K. 2011/263 Direnme Bozuldu
Mülkiyet

Tapu sicilinde geçerli bir hukuki sebep bulunması zorunlu olup, tescilin dayanağını oluşturan hukuki işlem geçersiz (yok veya batıl) ise tescil TMK m.1025 anlamında yolsuz nitelik taşır ve ayni hakkı zedelenen kimse tapu sicilinin düzeltilmesini dava edebilir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Yoklukla malul (sahte temsil belgesiyle oluşan geçersiz genel kurul kararına dayalı) bir işlemle yapılan tescilin TMK m.1025 anlamında yolsuz tescil sayılıp sayılmayacağı ve tapu iptali istenip istenemeyeceği. Değerlendirme: Sicilin dayanağını oluşturan hukuki işlem geçersizse tescil yolsuz nitelik taşır; ayni hakkı zedelenen kimse sicilin düzeltilmesini dava edebilir, dayanak belgeden edinen ilk el konumundaki kişi iyiniyetten yararlanamaz. Sonuç: Davanın kabulü gerekirken redde direnen yerel mahkeme kararı bozma yönünde bozuldu.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2024/123 K. 2025/241 Onama
Mülkiyet Usul

Tescil sebebe bağlı bir tasarruf işlemi olup geçerli ve haklı bir hukuki sebepten yoksun ya da sahteciliğe dayanan tescil yolsuzdur; aynî hakkı zedelenen kişi TMK m.1025'e göre tapu sicilinin düzeltilmesini, yani uygulamadaki adıyla tapu iptali ve tescili dava edebilir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Sahte belediye encümen kararına dayalı satışla davalı kooperatif ve üyeleri adına oluşan tapu kaydının TMK m.1025 anlamında yolsuz tescil sayılıp sayılmayacağı ve Hazinenin protokole dayalı geri alım hakkı çerçevesinde tapu iptali-tescil istenip istenemeyeceği. Değerlendirme: Tescil sebebe bağlı bir tasarruf olduğundan geçerli hukuki sebepten yoksun tescil yolsuzdur; sahteciliğe dayalı satışla oluşan kayıt yolsuz tescildir ve aynî hakkı zedelenen kişi m.1025'e göre sicilin düzeltilmesini (tapu iptali ve tescil) dava edebilir; taşınmazın devir amacına aykırı kullanımı Hazinenin saklı geri alım hakkını doğurmuştur. Sonuç: Direnme kararı usul ve yasaya uygun bulunarak oy çokluğuyla onanmış (direnme uygun), sair temyiz itirazları için dosya Özel Daireye gönderilmiştir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2017/1601 K. 2020/477 Direnme Bozuldu
Mülkiyet Usul m.1025/1

Aynı taşınmaz alanı iki ayrı parselin geometrik sınırı içinde kalarak mükerrer (çifte) tapu oluştuğunda, gerçek hak durumunu yansıtmayan mükerrer kayıt yolsuz tescil niteliğinde olup ayni hakkı zedelenen kişi TMK m.1025/1 uyarınca tapu sicilinin düzeltilmesini dava edebilir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Aynı taşınmaz alanı iki ayrı parselin geometrik sınırı içinde kalarak mükerrer (çifte) tapu oluştuğunda, ayni hakkı zedelenen kişinin TMK m.1025/1'e dayalı tapu sicilinin düzeltilmesini isteyip isteyemeyeceği. Değerlendirme: Bir arazi parçası iki ayrı parselin mülkiyetine birlikte konu olamayacağından mükerrer kayıt yolsuzdur; mahkemenin ortak alan gerekçesi isabetsizdir, parsellere ilişkin komisyon ve tapulama mahkemesi kararları değerlendirilerek üstünlüğün hangisine neden tanındığı ve gerçek hak durumu saptanmalıdır. Sonuç: Direnme kararının değişik gerekçeyle BOZULMASINA.

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları

Adana Bölge Adliye Mahkemesi içtihatları

Adana BAM · İstinaf · 1. Hukuk Dairesi E. 2021/2168 K. 2023/42 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

Adana BAM, TMK m.1025 uyarınca bir ayni hakkın yolsuz olarak tescili veya bir tescilin yolsuz terkin ya da değiştirilmesi halinde, bundan ayni hakkı zedelenen kimsenin tapu sicilinin düzeltilmesini dava edebileceğini belirterek uyuşmazlığı bu çerçevede değerlendirdi.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Tespitten önceki hukuki sebeplere dayalı tapu iptali ve tescil davasında davacı, meskeninin tefecilere ipotek ettirildiğini ve usulsüz icra işlemleriyle satıldığını ileri sürmüştür. İlk derece mahkemesi karar vermiş, davacı ile icra dairesi istinafa başvurmuş; Adana BAM yolsuz tescil iddiası ile ihale/icra işlemlerinin geçerliliği yönünden uyuşmazlığı incelemiştir.

Adana BAM · İstinaf · 4. Hukuk Dairesi E. 2019/206 K. 2020/1094 İstinaf Kabulü / Kaldırma

Adana BAM, TMK m.1025 uyarınca imar parselinin dayanağı idari işlemin iptaliyle sicilin dayanıksız kalacağını ve yolsuz tescil durumuna düşeceğini belirterek, dayanaksız tapu kaydının iptaliyle kadastral parselin geometrik ve hukuki durumunun ihyası gerektiğini ortaya koydu.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: İmar uygulamasıyla oluşturulan parselin dayanağı encümen kararlarının idare mahkemesince iptali sonrası açılan tapu iptali ve tescil davasında ilk derece mahkemesi, dayanağı kalmayan tapu kaydının yolsuz tescile dönüştüğünü kabul ederek davanın kabulüne karar vermiştir. Adana BAM, taşınmazı belediyeden satın alan davalının sicile güven ve iyiniyet temelli istinaf başvurularını incelemiştir.

Adana BAM · İstinaf · 10. Hukuk Dairesi E. 2020/1548 K. 2020/1156 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

Adana BAM, ihale sonrası tescile yönelik iddiaların icra mahkemesinde değil, TMK 1025 kapsamında genel hukuk mahkemesinde açılacak tapu iptal ve tescil davasında tartışılması gerektiğini, bu nedenle icra mahkemesince şikayetin reddinin yerinde olduğunu kabul etmiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Borçlu, hacizli taşınmazının ihale ile satıldığı icra dosyasında ihale bedelinin süresinde tam ödenmediğini ileri sürerek taşınmazın ihale alıcısı adına tesciline ilişkin icra müdürlüğü işleminin iptalini istemiş, icra mahkemesi şikayeti reddetmiştir. Adana BAM, ihalenin kesinleşmesinden sonra (usulsüz kesinleşmiş olsa bile) yapılan tescil işleminin, tapunun iptali sonucunu doğuracak şekilde icra mahkemesince iptal edilemeyeceğini, ileri sürülen iddiaların TMK 1025 kapsamında genel mahkemede açılacak tapu iptal ve tescil davasında tartışılacağını belirtmiştir. Bu nedenle istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir (kesin niteliğe ilişkin ek karar ise kaldırılmıştır).

Adana BAM · İstinaf · 1. Hukuk Dairesi E. 2020/684 K. 2020/844 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

Adana BAM, TMK m.1025 uyarınca bağlayıcı olmayan bir hukuki işleme dayanan veya yolsuz olarak yapılan tescilin iptalinin istenebileceğini; mülkiyetin hâlâ davacıda olduğu iddiasıyla açılan yolsuz tescilin iptali-tescil uyuşmazlığını değerlendirdi.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Uyuşmazlık, yolsuz tescil hukuksal nedenine dayalı tapu iptali-tescil ile mülkiyetin davacıda kaldığı iddiasına ilişkindir. İlk derece mahkemesi taşınmaz üzerinde tasarrufu yasaklayan ihtiyati tedbir kararı vermiştir. Adana BAM, TMK m.705 ve m.1025 uyarınca tescil ve yolsuz tescilin iptali çerçevesinde tedbire yönelik başvuruyu değerlendirdi.

Adana BAM · İstinaf · 4. Hukuk Dairesi E. 2018/1126 K. 2019/168 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

Daire, TMK m.1025'i (yolsuz tescil) çerçeve olarak anmış; yolsuz tescil/terkin halinde ilgilinin tapu sicilinin düzeltilmesini dava edebileceği, iyiniyetli üçüncü kişilerin haklarının saklı kaldığı ilkesine değinerek dayanaksız sahtecilik şerhinin terkini sonucunu temellendirmiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Mersin'deki taşınmaz maliklerinin tapu beyanlar hanesindeki "sahtecilikle satışa konu edildiği" şerhinin terkini talebi ilk derece mahkemesince kabul edilmiş, davalı idare istinafa başvurmuştur. Adana BAM, terkini istenen şerhin Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü'nce konulduğunu ve dayanak bir hukuki işlem/hak bulunmadığını, dolayısıyla kararın usul ve yasaya uygun olduğunu saptamıştır. Daire, davalı vekilinin istinaf talebini esastan reddetmiştir.

Diğer kararlar (1)
Adana BAM · İstinaf · 4. Hukuk Dairesi E. 2018/755 K. 2018/986 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

BAM, yolsuz tescili düzenleyen TMK 1025'i çerçeve olarak anarak, bir ayni hakkın yolsuz tescili veya yolsuz terkini halinde ilgilinin tapu sicilinin düzeltilmesini dava edebileceğini belirtmiş; somut olayda dayanağı kalmayan sahtecilik şerhinin terkini talebini bu çerçevede değerlendirmiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Davacılar, taşınmazlarının tapu kaydı beyanlar hanesindeki idarece konulan 'sahtecilikle satışa konu edildiği' şerhinin geçerli bir hukuki dayanağı kalmadığını ileri sürerek terkinini istemiş, ilk derece mahkemesi davayı kabul etmiştir. Adana BAM, şerhe dayanak olan sahtecilik davasının açılmamış sayıldığını, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre şerhin dayanağı bir hukuki işlem veya hak bulunmadığını saptamıştır. Bu nedenle ilk derece kararını usul ve yasaya uygun bularak davalı vekilinin istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi (istinaf) kararları bölgesel niteliktedir; bağlayıcı içtihat değildir, Yargıtay denetiminde değişebilir. Bilgilendirme amaçlıdır.

İlgili Hizmet

TMK 1025, zilyetlik ve tapu sicili hükümleri bağlamında yolsuz tescilde alanında uygulanır.

tapu iptali ve tescil davalarında avukat desteği

İndeks
Bize WhatsApp'tan ulaşın!