TMK Madde 1022 Tescilin sonuçları: Genel olarak

Özet 3 fıkra · ~1 dk okuma

TMK 1022, ayni hakların kütüğe tescil ile doğmasını ve sıralarını ile tarihlerini tescile göre almasını, tescilin etkisinin kanunen öngörülen belgeler isteme eklenmiş veya geçici tescil halinde belgelerin uygun zamanda tamamlanmış olması koşuluyla yevmiye defterine yapılan kayıt tarihinden başlamasını ve bir hakkın içeriğinin tescilin sınırları içinde dayandığı belgelere göre veya diğer herhangi bir yolla belirlenmesini üç fıkra üzerinden düzenler.

Resmi Metin

Genel olarak

Madde 1022- (1) Aynî haklar, kütüğe tescil ile doğar; sıralarını ve tarihlerini tescile göre alır.

(2) Tescilin etkisi, kanunen öngörülen belgeler isteme eklenmiş veya geçici tescil hâlinde belgelerin uygun zamanda tamamlanmış olması koşuluyla yevmiye defterine yapılan kayıt tarihinden başlar.

(3) Bir hakkın içeriği, tescilin sınırları içinde, dayandığı belgelere göre veya diğer herhangi bir yolla belirlenir.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Madde, ayni hakların kütüğe tescil ile doğmasını ve sıralarını ile tarihlerini tescile göre almasını, tescilin etkisinin kanunen öngörülen belgeler isteme eklenmiş veya geçici tescil halinde belgelerin uygun zamanda tamamlanmış olması koşuluyla yevmiye defterine yapılan kayıt tarihinden başlamasını ve bir hakkın içeriğinin tescilin sınırları içinde dayandığı belgelere göre veya diğer herhangi bir yolla belirlenmesini üç fıkra üzerinden düzenler. Birinci fıkra tescilin doğurucu işlevini hükme bağlar ve sıra ile tarihi tescile bağlar. İkinci fıkra etki tarihini yevmiye defterine yapılan kayıt anına çeker; belgelerin başvuruya eklenmiş olması veya geçici tescil halinde uygun zamanda tamamlanmış olması koşuldur. Üçüncü fıkra hakkın içeriğini tescil sınırı, dayanak belgeler ve diğer ölçütlerle belirler. Avukatlık pratiğinde taşınmaz hakkı edinen vekili etki tarihini yevmiye sırasından izlemeli ve içerik uyuşmazlığında tüm belge ve dayanakları toplamalıdır.

Gerekçe

Yürürlükteki Kanunun 930 uncu maddesini karşılamaktadır.

Eski metnin ikinci fıkrasında, tescilin hükmünün kayıt tarihinde başlayacağı ifade edilmiştir. Öğretide belirtildiği ve Kaynak Kanunun 972 inci maddesinde açıklandığı üzere, bununla amaçlanan tescilin etkisinin yevmiye defterine yapılan kayıt tarihinde başlayacağıdır. İkinci fıkra bu esasa göre yeniden düzenlenmiştir.

Eski metinde, tescilin ayni hakkın içeriğini belirleme bakımından etkisini düzenleyen hükme, bu konuyu düzenleyen 1021 inci maddede yer verilmiştir. Oysa tescilin ayni hakkın içeriğini belirlemesi bakımından etkisi, tescilin yapılmasının bir sonucu olduğuna göre, bu hükme maddenin üçüncü fıkrasında yer verilmesi uygun görülmüştür.

İlgili Yargıtay Kararları

İlgili Yargıtay kararları

Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E. 2022/6564 K. 2023/2968 Onama
Mülkiyet Miras Usul

Ayni haklar tapu kütüğüne tescille doğar; tescilin hüküm doğurması illilik ilkesi gereği geçerli bir hukuki sebebe bağlı olduğundan, geçerli sebepten yoksun tescil yolsuz tescil niteliği taşır ve sicilin iptali gerekir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Vekâlet verenin (murisin) ölümüyle vekâlet ilişkisi sona erdikten sonra vekilin aynı gün tapuda gerçekleştirdiği satışa dayalı tescilin yolsuz tescil oluşturup oluşturmadığı ve ilk el davalının iyiniyet iddiasında bulunup bulunamayacağıdır. Değerlendirme: Ayni haklar tescille doğar; illilik prensibi gereği geçerli hukuki sebep yoksa tescil yolsuzdur. Muris sabah 10:30 sularında vefat etmiş, vekâlet kendiliğinden sona ermiş, sonraki satış geçersiz kalmıştır. Sonuç: Bölge Adliye Mahkemesi kararının ONANMASINA karar verilmiştir.

Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E. 2022/1683 K. 2022/4784 Onama
Mülkiyet Miras Usul

Ayni haklar kütüğe tescil ile doğup sıra ve tarihlerini tescile göre alır; taşınmaz mülkiyetinin kazanılması tescile bağlı olduğundan tescil geçerli bir hukuki sebebe dayanmadığında yolsuz sayılır ve ayni hakkı zedelenen kişi sicilin düzeltilmesini isteyebilir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Yolsuz tescile dayalı tapu iptali ve mirasçılar adına tescil isteminde, taşınmaz mülkiyetinin tescil koşuluna ve tescilin geçerli hukuki sebebe dayanmasına bağlı olup olmadığı. Değerlendirme: TMK m.705/1 ve 1022 uyarınca ayni haklar kütüğe tescil ile doğar; tescil geçerli bir hukuki sebebe dayanmıyorsa yolsuzdur ve ayni hakkı zedelenen kişi sicilin düzeltilmesini isteyebilir. Bozmaya uyularak verilen karar usul ve yasaya uygundur. Sonuç: Davalının temyiz itirazları reddedilerek hükmün onanmasına karar verilmiştir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2019/518 K. 2020/37 Direnme Bozuldu
Mülkiyet Usul

Ayni haklar kural olarak tapu kütüğüne tescille doğar; mahkeme kararıyla tescilsiz mülkiyet kazanan kişi, hakkını tapuya tescil ettirmedikçe taşınmaz üzerinde tasarruf yetkisini kullanamaz ve haczin kaldırılmasını şikâyet yoluyla isteyemez.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Kesinleşen mahkeme kararıyla tescilsiz mülkiyet kazanan ancak hakkını tapuya tescil ettirmeyen üçüncü kişi (vakıf), taşınmaz üzerindeki haczin kaldırılmasını şikâyet yoluyla isteyebilir mi? Değerlendirme: Kural olarak ayni haklar tescille doğar (TMK m.1022); TMK m.705 uyarınca mahkeme kararıyla mülkiyet tescilden önce kazanılsa da malikin tasarruf işlemleri yapabilmesi tescile bağlıdır. Mülkiyet tapuya tescil edilmediğinden vakfın şikâyet hakkı doğmamıştır. Sonuç: Direnme kararının Özel Daire bozma kararında gösterilen nedenlerle BOZULMASINA, oy çokluğuyla.

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

İlgili Hizmet

TMK 1022, zilyetlik ve tapu sicili hükümleri bağlamında genel olarak alanında uygulanır.

taşınmaz mülkiyeti uyuşmazlıklarında hukuki danışmanlık

İndeks
Bize WhatsApp'tan ulaşın!