TMK Madde 1024 Yolsuz tescil: iyiniyetli olmayan üçüncü kişi

Özet 3 fıkra · ~1 dk okuma

TMK 1024, bir ayni hak yolsuz olarak tescil edilmiş ise bunu bilen veya bilmesi gereken üçüncü kişinin bu tescile dayanamamasını, bağlayıcı olmayan bir hukuki işleme dayanan veya hukuki sebepten yoksun bulunan tescilin yolsuz olmasını ve böyle bir tescil yüzünden ayni hakkı zedelenen kimsenin tescilin yolsuz olduğunu iyiniyetli olmayan üçüncü kişilere karşı doğrudan doğruya ileri sürebilmesini üç fıkra üzerinden düzenler.

Resmi Metin

İyiniyetli olmayan üçüncü kişilere karşı

Madde 1024- (1) Bir aynî hak yolsuz olarak tescil edilmiş ise, bunu bilen veya bilmesi gereken üçüncü kişi bu tescile dayanamaz.

(2) Bağlayıcı olmayan bir hukukî işleme dayanan veya hukukî sebepten yoksun bulunan tescil yolsuzdur.

(3) Böyle bir tescil yüzünden aynî hakkı zedelenen kimse, tescilin yolsuz olduğunu iyiniyetli olmayan üçüncü kişilere karşı doğrudan doğruya ileri sürebilir.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Madde, bir ayni hak yolsuz olarak tescil edilmiş ise bunu bilen veya bilmesi gereken üçüncü kişinin bu tescile dayanamamasını, bağlayıcı olmayan bir hukuki işleme dayanan veya hukuki sebepten yoksun bulunan tescilin yolsuz olmasını ve böyle bir tescil yüzünden ayni hakkı zedelenen kimsenin tescilin yolsuz olduğunu iyiniyetli olmayan üçüncü kişilere karşı doğrudan doğruya ileri sürebilmesini üç fıkra üzerinden düzenler. Birinci fıkra yolsuz tescilden faydalanmayı kötü niyetli edinene kapatır; bilen veya bilmesi gereken üçüncü kişi sicil görünüşünden yararlanamaz. İkinci fıkra yolsuz tescilin tanımını verir; bağlayıcı olmayan işlem veya hukuki sebep yokluğu sicil kaydını yolsuz hale getirir. Üçüncü fıkra zedelenen tarafa kötü niyetli üçüncü kişiye doğrudan dava hakkını tanır. Avukatlık pratiğinde yolsuz tescil iddiasında bulunan vekili karşı tarafın iyiniyetsizliğini somut emarelerle ispatlamalı, sicil görünüşüne karşı dayanak belge çürütmesi geliştirmelidir.

Gerekçe

Eski Kanunun 932 inci maddesini karşılamaktadır.

Hüküm değişikliği yoktur. Ancak kaynak Kanunun 974 üncü maddesi dikkate alınarak madde üç fıkra halinde düzenlenmiştir.

İlgili Yargıtay Kararları

İlgili Yargıtay kararları

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2024/181 K. 2025/73 Direnme Bozuldu
Mülkiyet Usul

Yolsuz tescili bilen veya durumun gereklerine göre kendinden beklenen özeni gösterseydi bilebilecek olan üçüncü kişi, TMK m.1024 uyarınca iyiniyetli sayılamaz ve m.1023'ün tapu siciline güven korumasından yararlanamaz.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: İlk tescili hile ile sağlanan (yolsuz) taşınmazı satın alan ikinci el alıcının, TMK m.1024 anlamında yolsuzluğu bilen veya bilmesi gereken kişi konumunda olup olmadığı ve m.1023 güven korumasından yararlanıp yararlanamayacağı. Değerlendirme: Mahkeme; emlak işiyle uğraşan davalının gerçek malikin davacı olduğunu bildiğini, rayiç ile akit bedeli arasındaki fahiş farkı, bir gün içinde gerçekleşen devri ve kendinden beklenen özeni göstermediğini gözeterek onu bilmesi gereken kişi saymış, iyiniyet karinesinin çürütüldüğünü kabul etmiştir. Sonuç: Direnme kararı bozuldu; davacının tapu iptali ve tescil talebinin kabulü gerektiği yönünde.

Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E. 2013/21909 K. 2014/1498 Bozma
Mülkiyet

Vekilin satışından sonra taşınmazı edinen ve bedelini ödeyerek satın alan ikinci el kayıt maliki, vekalet görevinin kötüye kullanıldığını bilmiyor ve bilebilecek durumda da değilse, TMK m.1024 yoluyla m.1023'teki tapu siciline güven korumasından yararlanır.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Vekalet görevinin kötüye kullanılmasına dayalı tapu iptali-tescil davasında, taşınmazı vekilden satın alandan sonradan edinen ikinci el kayıt malikinin TMK m.1024 yoluyla m.1023'ün tapu siciline güven korumasından yararlanıp yararlanamayacağı. Değerlendirme: İkinci el malikler öğrenci olup başka ildeki taşınmazlarını satıp bedelini ödeyerek edindiklerinden iyiniyetli sayılmış, tescil isteğinin reddi ve bedele hükmedilmesi isabetli bulunmuştur. Sonuç: Bedelin yalnız vekilden tahsili gerekirken davalı Oktay'la müteselsilen tahsiline karar verilmesi nedeniyle bozma.

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları

Adana Bölge Adliye Mahkemesi içtihatları

Adana BAM · İstinaf · 16. Hukuk Dairesi E. 2024/1303 K. 2026/266 İstinaf Kabulü / Kaldırma

Adana BAM, yükleniciden temlik alınan şahsi hakka dayalı tapu iptali-tescil davasında, taşınmazı sonradan devralan üçüncü kişilerin TMK 1023-1024 anlamında kötüniyetli olup olmadığının araştırılmadığını saptayıp, eksik inceleme nedeniyle kararı kaldırarak dosyayı mahkemesine göndermiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Davacı şirket, yükleniciden temlik aldığı şahsi hakka dayanarak iki bağımsız bölümün tapusunun iptali ve adına tescilini istemiş; ilk derece mahkemesi, dava tarihinde malik olmayan arsa sahibi davalılara husumet düşmediğinden davayı reddetmiştir. Adana BAM, yüklenicinin edimini yerine getirip getirmediğinin, dava konusu bölümleri sonradan devralan üçüncü kişilerin TMK 1023-1024 anlamında kötüniyetli olup olmadığının araştırılmadığını, delillerin yeterince toplanmadığını belirterek davacının istinafını kabul etmiş, kararı kaldırarak dosyayı HMK 353/1-a-6 uyarınca mahkemesine göndermiştir.

Adana BAM · İstinaf · 1. Hukuk Dairesi E. 2021/2409 K. 2023/511 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

TMK 1024 uyarınca iyiniyetli olmayan alıcı 1023 korumasından yararlanamaz. Adana BAM, akrabalık ve fahiş bedel düşüklüğü karineleriyle alıcı K3'ün kötü niyetli olduğunu kabul ederek tapu iptalini onamış, istinafı esastan reddetmiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Davacı, davalı K4'e verdiği vekaletnameyle taşınmaz hisselerinin, K4'ün eşi olan davalı K3'e bedelsiz/muvazaalı satış gösterilerek devredildiğini, vekilin görevini kötüye kullandığını ileri sürerek tapu iptali-tescil istemiş; ilk derece mahkemesi davanın kabulüne karar vermiştir. Adana BAM, devir tarihinde alıcı K3 ile vekil K4'ün eş oldukları, taşınmazın bedel ödenmeksizin devredildiği olgularından hareketle K3'ün vekaletin kötüye kullanıldığını bilen/bilmesi gereken kişi konumunda olduğunu saptamıştır. Davalılar vekilinin istinaf sebeplerini yerinde görmeyerek başvuruyu HMK 353/1-b-1 uyarınca esastan reddetmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 1. Hukuk Dairesi E. 2021/2211 K. 2023/128 İstinaf Kabulü / Kaldırma

TMK m.1024 (yolsuz tescili bilen veya bilmesi gereken üçüncü kişinin tescile dayanamaması), m.1023 korumasının istisnasıdır. Adana BAM, davalı alım sırasında iyiniyetli değilse m.1024 uyarınca m.1023'ten yararlanamayacağını belirtip iyiniyetin kesin tespiti için kararı kaldırmıştır.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Davacı, okuma yazması olmayan kendisi adına oğlu K3'ye verdiği vekaletin kötüye kullanılarak taşınmazının ardışık devirlerle elden çıkarıldığını ileri sürerek tapu iptali-tescil, olmazsa bedel istemiş; ilk derece mahkemesi davayı kabul etmiştir. Adana BAM, kötüniyetin dayandığı kasten adam öldürme dosyasındaki evrakların dosyada ve UYAP'ta bulunmadığını, ayrıca dava değeri/harcın eksik tamamlandığını saptamıştır. Bu eksiklikler nedeniyle davalı vekillerinin istinaf başvuruları kabul edilerek karar kaldırılmış ve dosya mahkemesine gönderilmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 1. Hukuk Dairesi E. 2022/1580 K. 2022/1224 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

Yolsuz/muvazaalı tescilin geçersizliği bağlamında uygulanmıştır: devir muvazaalı olduğundan ve devralan kötüniyetli kabul edildiğinden davalı, TMK m.1024 (m.1023 ile birlikte) iyiniyetli iktisap korumasından yararlanamamış; muvazaalı devre dayalı tapu kaydının iptali sonucunu doğurmuştur.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Davacı, davalı kardeşi K5'in noterde satış vaadiyle kendisine sattığı taşınmaz hissesini sonradan diğer kardeş K3'e tapuda devretmesi üzerine tapu iptal ve tescil davası açmıştır. İlk derece mahkemesi, devrin muvazaalı olduğunu ve K3'in iyiniyetli sayılamayacağını kabul ederek davayı kabul etmiş, davalı K3 istinafa başvurmuştur. Adana BAM, hissenin önceden davacıya satıldığını kardeşi olması nedeniyle bilebilecek durumdaki K3'in iyiniyet korumasından yararlanamayacağını ve devrin muvazaalı olduğunu saptayarak istinafı esastan reddetmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 1. Hukuk Dairesi E. 2021/586 K. 2021/1652 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

Adana BAM, TMK m.1024/2 uyarınca hukuki sebepten yoksun tescilin yolsuz olduğunu, m.1024/1 uyarınca bunu bilen veya bilmesi gereken üçüncü kişinin tescile dayanamayacağını esas alarak; ihale feshiyle yolsuz kalan tescile dayanan kötüniyetli davalının korunamayacağını kabul etti.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Davacı, kefil olduğu taşınmazın icra ihalesiyle satılıp ihalenin feshi davası sürerken davalı şirket tarafından akrabası (kuzeni) olan diğer davalıya muvazaalı şekilde devredildiğini ileri sürerek yolsuz tescil ve muvazaa nedeniyle tapu iptali ve tescil istemiştir. İhalenin feshi kararının kesinleşmesiyle ilk tescil yolsuz hale gelmiş, sonraki devirde alıcının iyiniyetli olmadığı (akrabalık, taşınmazın hala eski malik ailesince kullanılması) tespit edilmiştir. Adana BAM, devrin muvazaalı ve son malikin kötüniyetli olduğu yönündeki değerlendirmede usul ve esas yönünden aykırılık bulmamış, davalılar vekilinin istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.

Diğer kararlar (2)
Adana BAM · İstinaf · 1. Hukuk Dairesi E. 2021/310 K. 2021/1387 İstinaf Kabulü / Kaldırma

Karar, yolsuz tescili bilen veya bilmesi gereken üçüncü kişinin (lehine ipotek tesis edilen banka) bu tescile dayanamayacağına dair TMK m.1024'ü, bankanın iyiniyet iddiasını çürütmede esas almış; tapu kaydını araştırmadan ipotek alan bankanın iyiniyetli sayılamayacağı sonucuna varmıştır.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Tapu müdürlüğünde sahtecilikle yapılan yolsuz işlemlerle el değiştiren taşınmaz hakkında açılan tapu iptali ve tescil davasında, Osmaniye 3. Asliye Hukuk Mahkemesi davalıların ve lehine ipotek tesis eden bankanın iyiniyetli olmadığını saptayarak davanın kabulüne, ipoteğin kaldırılmasına karar vermiştir. Banka ve kooperatif istinafa başvurmuştur. Adana BAM, davalıların ve bankanın iyiniyetli olmadığına ilişkin değerlendirmeyi doğru bulmakla birlikte, gerçek malik K34 ölü olduğu halde mirasçılarının ve Maliye Hazinesi'nin davada taraf yapılmadan, ihbar olunan/ilgili kişiler adına tescile karar verilmesini usul ve kanuna aykırı görmüştür. Bu nedenle istinaf başvuruları HMK m.353/1-a-4 ve 6 uyarınca kabul edilip ilk derece kararı kaldırılmış, dosya yeniden görülmek üzere mahkemesine gönderilmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 1. Hukuk Dairesi E. 2020/437 K. 2020/1154 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

TMK 1024, tapu sicilindeki iyiniyetli kazanımın korunması ilkesinin tamamlayıcısı olarak uygulanmış; yolsuz tescile dayanan akraba davalı K2'ın, vekilin vekaleti kötüye kullandığını bilebilecek konumda olması nedeniyle iyiniyetli sayılamayacağı ve kazanımının korunmayacağı sonucuna dayanak olmuştur.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Davacı, işlerini takip etmesi için davalı K1'a verdiği vekaletin kötüye kullanılarak taşınmazlardaki 1/2 hisselerinin gerçek değerinin çok altında bir bedelle akraba davalı K2'a devredildiğini ileri sürerek tapu iptali, tescil ve tazminat istemiştir. İlk derece mahkemesi vekaletin davacının iradesine aykırı kullanıldığını, K2'ın da kötüniyetli olduğunu kabul ederek davayı kabul etmiştir. Adana BAM, K1'a bedel ödenmediğini, gerçek satış bedeli ile tapudaki bedel arasında fahiş fark bulunduğunu ve akraba olan K2'ın vekaletin kötüye kullanıldığını bilebilecek konumda olduğunu belirterek davalıların istinaf başvurularını esastan reddetmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi (istinaf) kararları bölgesel niteliktedir; bağlayıcı içtihat değildir, Yargıtay denetiminde değişebilir. Bilgilendirme amaçlıdır.

İlgili Hizmet

TMK 1024, zilyetlik ve tapu sicili hükümleri bağlamında i̇yiniyetli olmayan üçüncü kişilere karşı alanında uygulanır.

Adana’da gayrimenkul davalarında avukat desteği

Bize WhatsApp'tan ulaşın!