TBK Madde 165 - Müteselsil borçluluk: c. Borçluların bireysel davranışı

Resmi Metin

c. Borçluların bireysel davranışı

Madde 165- Kanun veya sözleşme ile aksi belirlenmedikçe, borçlulardan biri kendi davranışıyla diğer borçluların durumunu ağırlaştıramaz.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Müteselsil borçta (TBK m.162-169) alacaklı borçluların tamamına tek başlarına tam ifa için başvurabilir; bu ağır sorumluluk rejimini dengeleyen kural, borçlulardan birinin kendi kişisel davranışıyla diğerlerinin durumunu ağırlaştıramamasıdır. Pratikte şu anlama gelir: bir borçlunun temerrüde düşmesi, zamanaşımından feragat etmesi veya kendi aleyhine borcu ağırlaştıran bir kabulde bulunması kural olarak yalnız onu bağlar; diğer borçluların hukuki durumu ağırlaşmaz. Ancak zamanaşımı kesilmesi bakımından özel kural unutulmamalıdır: TBK m.155 uyarınca zamanaşımının müteselsil borçlulardan birine karşı kesilmesi diğerlerine karşı da kesilmiş sayılır. Bu yüzden dava, icra takibi veya ikrar gibi zamanaşımını kesen işlemleri TBK m.165‘in genel “sirayet etmez” kuralına kör biçimde sokmak hata olur; alacaklı, hem TBK m.155 etkisini hem de ispat güvenliğini dikkate alarak hareket etmelidir. Kuralın istisnası açıktır: kanun veya sözleşme aksini kararlaştırmışsa bu koruma aşılabilir, bu nedenle müteselsil kefalet ve benzeri sözleşmelerin ilgili hükümleri dikkatle okunmalıdır. Borçlular arası iç ilişkideki rücu paylaşımı bu dış korumadan ayrı değerlendirilir.

Gerekçe

Türk Borçlar Kanunu’nun 165. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:

818 sayılı Borçlar Kanununun 144. maddesini karşılamaktadır.

Tasarının tek fıkradan oluşan 164. maddesinde, borçluların bireysel davranışlarının diğer müteselsil borçlulara etkisi düzenlenmektedir.

818 sayılı Borçlar Kanununun 144. maddesinin kenar başlığında kullanılan “c. Müşterek borçlulardan birinin şahsi fiili” şeklindeki ibare, Tasarıda “c. Borçluların bireysel davranışı” şeklinde değiştirilmiştir.

Metninde yapılan arılaştırma dışında, maddede 818 sayılı Borçlar Kanununa göre bir hüküm değişikliği yoktur.

ADALET KOMİSYONU RAPORU

– Tasarının 164, 165 ve 166. maddeleri teselsül nedeniyle 165, 166 ve 167. maddeler olarak aynen kabul edilmiştir.

TBMM Tartışma ve Kabul Metni

165. maddeyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler… Kabul etmeyenler… Kabul edilmiştir.

İlgili Yargıtay Kararları - TBK m.165 uygulaması

Aşağıdaki ilkeler, ilgili kararlardan derlenmiştir.

Yargıtay 3.HD E. 2016/22610 K. 2018/9152 27.09.2018 Bozma

Müteselsil borçlulardan biri, alacaklıyla yaptığı ibra gibi bireysel bir davranışla, payından fazla ödemede bulunan diğer borçlunun durumunu ağırlaştıramaz; bu tür belge, fazla ödeme yapan borçluya karşı ileri sürülemez.

Detaylı özeti gör

Dava, ortak mirasçılar arasında; muris için ödenen bakım ücreti alacağı nedeniyle dava dışı alacaklının başlattığı takipte miras payından fazla ödeme yapan davacının, bu fazla kısmı diğer mirasçılardan rücuen tahsili amacıyla açtığı icra takibine itirazın iptali istemidir. Davalılar, alacaklıyla 27/12/2012 tarihli belgeyle karşılıklı ibralaştıklarını savunmuş; yerel mahkeme bu belgeyi davalıları sorumluluktan kurtaran ibra sayarak davayı kısmen kabul etmiştir. Yargıtay, belgenin icra dosyasına ibraz edilmediğini ve payından fazla ödeme yapan davacının durumunun bu belgeyle ağırlaştırılamayacağını belirterek, davalı vekilinin temyizini süreden reddetmiş, hükmü davacı yararına bozmuştur.

Kararı incele →

İlkeler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır. Yargıtay içtihadı zamanla değişebilir.

TBK Madde 165 Müteselsil borçluluk: c. Borçluların bireysel davranışı

Resmi Metin

Avukat Yorumu

Gerekçe

İlgili Yargıtay Kararları - TBK m.165 uygulaması

Ücretsiz Hakkınız Doldu