TBK Madde 166 - Müteselsil borçluluk: Borcun sona ermesi

Davacı işçi, 08.03.2016 tarihinde beton pompası operatörü olarak çalışırken makinenin bom bağlantısının üzerine devrilmesi sonucu geçirdiği iş kazasında sürekli iş göremezliğe uğradığını belirterek işveren şirket ile işveren mali mesuliyet sigortacısından maddi ve manevi tazminat istemiştir. Yerel mahkeme, bozmalardan sonra 1.135.865,62 TL maddi tazminat, 598.441,66 TL bakıcı gideri ve 200.000,00 TL manevi tazminata hükmetmiş; poliçe limitinin tamamı ödendiğinden sigorta şirketi yönünden karar verilmesine yer olmadığına, 200.000,00 TL'lik ödemenin ise tahsilat aşamasında gözetilmesine karar vermiştir. Daire, sigortacının ferileriyle birlikte 284.668,34 TL'yi icra dosyasına ödediğini, müteselsil borçlu olan diğer davalının da TBK 166 kapsamında bu ödemeden yararlanacağını, bu nedenle bakiye zararın denkleştirme yöntemiyle belirlenip hüküm altına alınması gerektiğini belirterek kararı bozmuştur.

Davacı, 18.07.2016 tarihinde iki aracın çarpışması sonucu meydana gelen trafik kazasında yolcu olarak yaralanmış; kaza tarihinde öğrenci olduğunu belirterek sürücü, işleten ve sigorta şirketleri aleyhine maddi ve manevi tazminat istemiştir. Yargılama sırasında 21.01.2021 tarihli ibraname uyarınca davalı sigorta şirketi hakkındaki davadan her iki araç yönünden feragat edilmiştir. Yerel mahkeme, davalı sürücünün yüzde 90 kusurlu olduğunu ve iş göremezlik zararının 953.828,00 TL bulunduğunu kabul ederek maddi tazminat davasını kabul etmiş, 100.000,00 TL manevi tazminata hükmetmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir. Daire, sigorta şirketiyle tam teselsül ilişkisi içinde bulunan işletenin sorumluluğu belirlenirken kaza tarihinde geçerli 310.000,00 TL teminat limitinin iki araç için 620.000,00 TL olarak tazminattan düşülmemiş olmasını hatalı bularak kararı bozmuştur.

Davacı Güvence Hesabı, 21.11.2014 tarihinde sigortasız kamyonun otomobile çarpması sonucu sürücü ile yolcunun malul kaldığı kazada, açılan iki ayrı davada hükmedilen maluliyet tazminatlarını icra dosyalarına ödediğini belirterek, ödediği bedelin kamyon sürücüsü ile işleteninden rücuen tahsili için başlattığı takiplere vaki itirazların iptalini ve icra inkar tazminatını istemiştir. Davalılar, zarar görenin 05.06.2015 tarihli protokolle ve dosyaya sunduğu dilekçeyle davasından feragat ettiğini savunmuştur. İlk Derece Mahkemesi asıl ve birleşen davanın kabulüne karar vermiş; Bölge Adliye Mahkemesi asıl davaya yönelik istinafı reddetmiş, zarar görenin iki borçlu lehine feragatinin Güvence Hesabına da sirayet ettiği gerekçesiyle birleşen davayı reddetmiştir. Özel Daire, feragatin tam bir rızaya dayanmadığı gerekçesiyle kararı bozmuş, Bölge Adliye Mahkemesi direnmiştir. Hukuk Genel Kurulu, imzası inkar edilmeyen feragat dilekçesini geçerli sayarak, bu ortak itirazı ileri sürmeden ödeme yapan davacının diğer borçluların durumunu ağırlaştırdığını ve iç ilişkide onlara rücu edemeyeceğini kabul etmiş, direnme kararını oy çokluğuyla onamıştır.

Davacı, 08.03.2016 tarihinde beton pompası operatörü olarak çalışırken geçirdiği iş kazası sonucu sürekli iş göremez hâle geldiğini ileri sürerek, işveren şirket ile işveren mali mesuliyet poliçesini düzenleyen sigorta şirketinden maddi ve manevi tazminat istemiş; belirsiz alacak olarak açtığı davadaki talebini iş göremezlik zararı yönünden 1.135.865,62 TL'ye, bakıcı gideri yönünden 920.679,00 TL'ye yükseltmiş, ayrıca 200.000,00 TL manevi tazminat talep etmiştir. İlk derece mahkemesi davayı kısmen kabul etmiş, Dairenin bozması üzerine bakıcı giderinden %35 hakkaniyet indirimi yaparak 598.441,66 TL'ye hükmetmiştir. Temyizde sigorta şirketi, 200.000,00 TL'lik poliçe limitini ferileriyle birlikte toplam 284.668,34 TL olarak 08.02.2019'da icra dosyasına ödediğini bildirmiştir. Daire, manevi tazminata yönelik temyizi kesinlik sınırı nedeniyle miktardan reddetmiş, bu ödeme araştırılmadan hüküm kurulması nedeniyle maddi tazminat hükmünü oy çokluğuyla bozmuştur.

Davacı, ticari ilişkide bulunduğu davalı şirkete 16.08.2013 tarihli sipariş sözleşmesi gereği toplam 742.122,00 TL tutarında beş adet çek vermiş, ancak 292.122,00 TL'lik mal teslim edilmiş, çekler ise davalı faktoring şirketlerine temlik edilmiştir. Davacı borçlu olmadığının tespitini, birleşen davada da ödenen bedelin istirdadını istemiştir. İlk Derece Mahkemesi asıl borçlu yönünden karar verilmesine yer olmadığına, faktoring şirketleri yönünden davanın reddine karar vermiş; Bölge Adliye Mahkemesi, borcun 15.09.2015 tarihinde ödenmesiyle asıl davanın konusuz kaldığını, mükerrer fatura kullanıldığı için faktoring şirketlerinin davaya haksız sebebiyet verdiğini belirterek yargılama gideri ve vekalet ücretini bu şirketlere yüklemiştir. Daire, davacı vekilinin 22.06.2017 tarihli duruşmada asıl borçlu yönünden yargılama gideri ve vekalet ücretinden feragat ettiğini gözeterek bu kalemlerin diğer müteselsil sorumlulara yüklenemeyeceğini belirtmiş ve kararı düzelterek onamıştır.