TBK Madde 162 - Müteselsil borçluluk: Doğuşu

Davacı şirket, inşa edeceği toplu konutların elektrik ihtiyacı için davalı dağıtım şirketine başvurmuş, yatırım bedellerini karşılaması istenince gereken tesisi dava dışı bir şirkete yaptırıp 172.295,37 TL ödemiş, tesis kabul ve onayı yapılıp devredilmesine rağmen masrafları karşılanmayınca bu bedeli her iki davalıdan istemiştir. İlk derece mahkemesi, davayı mülkiyeti elinde tutan diğer davalı yönünden taraf sıfatı yokluğundan reddetmiş, dağıtım şirketi yönünden kabul etmiştir. Karar yalnız dağıtım şirketince istinaf ve temyiz edilmiş, Özel Daire diğer davalının pasif husumetinin bulunduğu gerekçesiyle bozmuş, mahkeme davacının temyizi olmadığı için direnmiştir. Hukuk Genel Kurulu, müteselsilen sorumlu tutulan davalılardan biri yönünden verilen sıfat yokluğu kararının diğerinin durumunu ağırlaştıracağını ve rücu davasında kesin delil oluşturma tehlikesi taşıdığını belirterek temyizde hukuki yarar bulunduğunu kabul etmiş, direnme kararını bozmuştur.

Davacı işçi, 03.08.2005 tarihinde davalı şirkete ait mermer fabrikasında işe başlamış, önce taşkesme bölümünde beş yıl, ardından portal vinç operatörü olarak çalışmıştır. 12.06.2013 tarihinde pnömokonyoz meslek hastalığı tanısı konulmuş, meslekte kazanma gücünü yüzde 14,2 oranında kaybettiği saptanmıştır. Kusur raporunda birleşen dosya davalısı şirketin yüzde 70, asıl dosya davalısının yüzde 20, dava dışı şirketin yüzde 10 kusurlu olduğu bildirilmiş; ilk derece mahkemesi yüzde 100 kusur üzerinden hesaplanan 553.162,59 TL maddi ve 50.000 TL manevi tazminatın davalılardan müteselsilen tahsiline karar vermiş, Bölge Adliye Mahkemesi istinaf başvurularını esastan reddetmiştir. Daire, manevi tazminata ilişkin temyizi kesinlik sınırı altında kaldığından miktardan reddetmiş; farklı dönemlerde ayrı işyerlerinde çalışmadan doğan meslek hastalığında teselsül hükümlerinin uygulanamayacağını, her işverenin kendi kusuru oranında sorumlu tutulacağını belirterek bozmuştur.

Davacı bisiklet sürücüsü, 13.09.2005 tarihinde davalıların işleteni, sürücüsü ve zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olduğu aracın karıştığı kazada sakat kalmış; maddi ve manevi tazminat istemiş, maddi talebini ıslahla 72.155,97 TL'ye yükseltmiş, birleşen davayla tedavi gideri ile birikmiş faizi talep etmiştir. Yargılama sırasında sigorta şirketiyle 23.01.2013 tarihli sulh protokolü yapılmış; 50.000 TL ana para, 6.258,57 TL işlemiş faiz ve 2.179,70 TL yargılama gideri tahsil edilerek sigortacı yönünden davadan feragat edilmiştir. Kapatılan 17. Hukuk Dairesi, protokolle ödenen faiz ve yargılama giderleri indirilmediği için kararı bozmuş, mahkeme bozmaya uymuştur. Daire, feragatin ana para, işlemiş faiz ve yargılama gideri kalemlerine sirayet ettirilerek bakiye zararın belirlenmesi ve temerrüt faizinin asıl davadaki talebe göre yürütülmesi gerektiğini belirterek kararı yeniden bozmuştur.

Davacılar, 03.12.2017 tarihli çift taraflı trafik kazasında yolcu olduğu otomobilde yaralanıp yüzde 99 oranında malul kalan davacı ile yakınları için, kazaya karışan otobüsü genişletilmiş kasko poliçesiyle sigortalayan davalı şirketten tazminat istemiştir; dava dışı iki trafik sigortacısı poliçe limitleri dahilinde ayrı ayrı 330.000,00 TL ödemişti. Uyuşmazlık Hakem Heyetinin kısmen kabul kararı İtiraz Hakem Heyetince kaldırılarak 5.500,00 TL sürekli iş göremezlik ve 500,00 TL sürekli bakıcı gideri olarak 6.000,00 TL maddi tazminat ile yaralanan davacı için 200.000,00 TL, eşi için 30.000,00 TL, çocuklarının her biri için 15.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmiştir. Daire, manevi tazminata ilişkin itirazları reddetmiş; yolcu konumundaki davacıya karşı davalının zararın tamamından müteselsilen sorumlu olduğu, tazminatın yüzde 1,8 teknik faiz uygulanmadan progresif rant formülüyle ve davacının 16.02.2022 tarihli ölümüne kadar hesaplanması gerektiği gerekçesiyle kararı bozmuştur.

Davacı araç kiralama şirketi, dava dışı bir şirkete 19.03.2015 ve 18.10.2016 tarihli kira sözleşmeleri ve ek protokollerle araç kiralamış; davalı bu sözleşmeleri müşterek ve müteselsil borçlu sıfatıyla kendi adına imzalamıştı. Kira, cezai şart, hasar, OGS/HGS ve trafik cezası yansıtma faturalarından doğan alacak için kiracı şirket ve davalı aleyhine icra takibi yapılmış, davalının itirazı üzerine itirazın iptali davası açılmıştı. İlk derece mahkemesi bilirkişi raporuna dayanarak davayı kabul edip takibin 412.024,62 TL asıl alacak üzerinden devamına karar verdi. Bölge Adliye Mahkemesi ise bu imzayı kişisel güvence sayıp TBK m.603 yollamasıyla m.583'teki şekil şartlarını aradı ve sözleşmede bu şartlara uyulmadığı gerekçesiyle kefaleti geçersiz görüp davayı reddetti. Daire, sözleşmenin 14. maddesinde m.162'ye atıf bulunsa da davalının iradesinin gerçekten müşterek borçluluğa yöneldiğini gösteren bir olgunun dosyaya yansımadığını belirterek kararı onadı.