Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe TBK Madde 162 Müteselsil borçluluk: Doğuşu
TBK 162, müteselsil borçluluğun doğuşunu düzenler: birden çok borçludan her biri, alacaklıya karşı borcun tamamından sorumlu olmayı kabul ettiğini bildirirse müteselsil borçluluk doğar; böyle bir bildirim yoksa, müteselsil borçluluk ancak kanunda öngörülen hâllerde doğar.
Resmi Metin
Doğuşu
Madde 162- (1) Birden çok borçludan her biri, alacaklıya karşı borcun tamamından sorumlu olmayı kabul ettiğini bildirirse, müteselsil borçluluk doğar.
(2) Böyle bir bildirim yoksa, müteselsil borçluluk ancak kanunda öngörülen hâllerde doğar.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Müteselsil borçluluğun iki kaynağı vardır ve üçüncüsü yoktur: ya her borçlu, alacaklıya karşı borcun tamamından sorumlu olduğunu iradesiyle bildirir (sözleşme/beyan), ya da böyle bir bildirim yoksa müteselsillik ancak kanunda öngörülen hâllerde doğar. Uygulamada sık rastlanan hata, “birden çok borçlu var, o hâlde teselsül vardır” varsayımıdır; oysa teselsül karine değildir, bildirim ya da açık kanun hükmü aranır. Sözleşme kaleme alınırken TBK m.162 uyarınca “müteselsilen sorumludur” ibaresini açıkça yazmak, alacaklıya TBK m.163‘teki seçim hakkını (dilediği borçludan tamamını isteme) kazandırır; aksi hâlde borç kısımlara bölünür ve tahsil zayıflar. Ayrıca dış ilişki (alacaklı-borçlular) ile iç ilişki (borçlular arası rücu) ayrıdır; teselsülün doğması, borçlulardan birinin ödedikten sonra TBK m.167 çerçevesinde diğerlerine rücu hakkını ortadan kaldırmaz. Kambiyo taahhütleri, ticari işlerde kanunun ayrıca müteselsil sorumluluk öngördüğü hâller ve müteselsil kefalet gibi özel teminat türleri ayrıca kontrol edilmelidir; adi kefalet veya sıradan çok-borçluluk kendiliğinden teselsül yaratmaz.
Gerekçe
Türk Borçlar Kanunu’nun 162. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:
818 sayılı Borçlar Kanununun 141. maddesini karşılamaktadır.
Tasarının iki fıkradan oluşan 161. maddesinde, müteselsil borçluluğun doğuşu düzenlenmektedir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 141. maddesinin kenar başlığında kullanılan “A. Borçlular Arasında Teselsül / I. Şartları” şeklindeki ibareler, Tasarıda “A. Müteselsil borçluluk / I. Doğuşu” şeklinde değiştirilmiştir.
Metninde yapılan arılaştırma dışında, maddede 818 sayılı Borçlar Kanununa göre bir hüküm değişikliği yoktur.
ADALET KOMİSYONU RAPORU
– Tasarının 158, 159, 160, 161 ve 162. maddeleri teselsül nedeniyle 159, 160, 161, 162 ve 163. maddeler olarak aynen kabul edilmiştir.
TBMM Tartışma ve Kabul Metni
162. maddeyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler… Kabul etmeyenler… Kabul edilmiştir.