Açık senet içerisinde boş bırakılan kısımların, taraflar arasındaki anlaşmaya uygun şekilde doldurulması yasal bir zorunluluktur. Türk Ticaret Kanunu’nun 778. ve 680. maddeleri, ticari hayatın pratik ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla açık senetlere yasal zemin sağlamakta ve bu enstrümanın kullanımını detaylı biçimde düzenlemektedir. Kanun koyucu, taraflar arasındaki ticari ilişkileri kolaylaştırmak adına açık senetlere hukuki koruma getirirken, olası suistimallere karşı da önemli güvenceler oluşturmaktadır. Bu düzenlemeler, açık senedin sonradan doldurulması sürecinde hem alacaklının hem de borçlunun haklarını dengeli biçimde gözetmeyi amaçlamaktadır.
Açık Senedin Geçerlilik Koşulları Nelerdir?
Açık senedin geçerliliği için şu koşulların sağlanması gerekir:
- Senedin keşidecisinin imzası mutlaka bulunmalıdır.
- İlk tedavüle çıkarıldığında en azından temel zorunlu unsurları içermelidir.
- Boş kısımların doldurulması konusunda taraflar arasında açık veya örtülü bir anlaşma bulunmalıdır.
- Sonradan doldurma işlemi, anlaşmaya uygun olmalıdır.
Bu koşullar yerine getirilirse, açık senet hukuken geçerli kabul edilir. Aksi takdirde, hem eksik senet olarak değerlendirilir ve geçersizdir, hem de alacaklıyı açığa imzanın kötüye kullanılması gibi suçlamalara maruz bırakabilir.
Açık Senet Türleri Hangileridir?
Açık senet uygulamada genellikle üç farklı şekilde karşımıza çıkar:
- Açık Bono (Boş Bono): Hukuki uygulamada açık senet ile boş bono aynı anlama gelmektedir. Bono belirli bir miktar paranın verilmesi emrini içerir, senet ise farklı emirler de içerebilir. Her iki terim de üzerinde zorunlu unsurların bir kısmı (vade, tutar, lehtar bilgisi gibi) bulunmayan ve bu boşlukların sonradan doldurulması amacıyla düzenlenen kambiyo senetlerini ifade eder.
- Açık Çek: Keşide tarihi, bedel veya lehtar kısmı boş bırakılan çeklerdir.
- Açık Poliçe: Vade, bedel veya muhatap bilgileri boş bırakılan poliçelerdir.
Her bir açık senet türünün kendine özgü özellikleri ve doldurulma şartları vardır. Örneğin, Yargıtay kararlarına göre, açık çekteki keşide tarihinin anlaşmaya aykırı doldurulması, çekin kambiyo vasfını etkilemez ancak hukuki sonuçlar doğurabilir. Buna karşılık, açık bonoda vade tarihinin anlaşmaya aykırı doldurulması durumunda, Yargıtay 12. Hukuk Dairesi’nin çeşitli kararlarında belirtildiği üzere, bu durum bononun geçerliliğini etkilemez ancak bonoyu düzenleyen kişi, anlaşmaya aykırılığı yazılı delille ispatlayarak borcun kapsamına itiraz edebilir. Açık poliçede ise, kabul için muhataba ibraz süresi ve muhatabın kimliği gibi unsurların anlaşmaya aykırı doldurulması, poliçenin niteliğini ve ödeme yükümlülüklerini doğrudan etkiler.
Açık Senedin Hangi Unsurları Eksik Bırakılabilir?
Açık bonoda yasal çerçeve dahilinde eksik bırakılabilecek unsurlar şunlardır:
- Lehtar (Alacaklı) Bilgisi: Bononun kime ödeneceğini gösteren kısım boş bırakılabilir. Yargıtay kararlarında belirtildiği gibi, lehtar hanesinin sonradan doldurulması bononun geçerliliğini etkilemez.
- Bedel (Tutar): Ödenecek miktar boş bırakılabilir ve sonradan doldurulabilir. Ancak doldurulurken taraflar arasındaki anlaşmaya uygun olmalıdır.
- Vade Tarihi: Bononun ne zaman ödeneceğini gösteren vade tarihi boş bırakılabilir. TTK 778. maddesi gereğince vade tarihi belirtilmeyen bonolar “görüldüğünde ödenecek” sayılır.
- Ödeme Yeri: Açıkça belirtilmemişse, düzenleme yeri ödeme yeri olarak kabul edilir (TTK 777/3).
Ancak, şu unsurlar hiçbir şekilde eksik bırakılamaz:
- Keşidecinin İmzası: İmza, bononun en temel unsurudur ve eksik olması halinde kambiyo senedi niteliği tamamen ortadan kalkar.
- “Bono” veya “Emre Muharrer Senet” İbaresi: TTK 776/1-b gereğince mutlaka bulunmalıdır.
- Düzenleme (Tanzim) Tarihi: Senedin ne zaman düzenlendiğini gösteren tarih mutlaka bulunmalıdır. Tanzim tarihi bulunmayan senet, kambiyo takibine konu edilemez ve icra mahkemesince şikayet üzerine takibin iptaline karar verilir.
- Düzenleme (Tanzim) Yeri: TTK 776/1-f gereğince düzenleme yerinin gösterilmesi zorunludur. Belirtilmemişse, senette yazılı olan keşideci adresindeki yer kabul edilir (TTK 777/4).
Açık Senet Nasıl Tahsil Edilir?
Açık senet tahsil edilmek istendiğinde, öncelikle senedin eksik kısımları (tarih, tutar vb.) taraflar arasındaki anlaşmaya uygun şekilde doldurulmalıdır; vade tarihi gelmişse, senedi bankaya ibraz ederek tahsilat talep edilebilir veya borçluya ödeme talebinde bulunulabilir; ödeme yapılmazsa, noter aracılığıyla “protesto” çekilebilir ve kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla icra takibi başlatılabilir; bu süreçte, icra dairesine başvurarak ödeme emri çıkarılması sağlanır ve borçlunun menfi tespit davası açmaması halinde borçlunun malları üzerine haciz konularak alacak tahsil edilir.
Açık senet imzalamadan önce veya imzaladıktan sonra yaşadığınız sorunlarda, Adana’da deneyimli bir avukata danışmak, haklarınızı korumada kritik öneme sahiptir. Bölgesel mahkeme içtihatlarını yakından takip eden bir hukuk danışmanı, sizin için en uygun savunma stratejisini belirleyecektir.
Açık Senet Zaman Aşımına Uğrar Mı?
Evet, açık senetler de zaman aşımına uğrar; Türk Ticaret Kanunu’na göre bonolarda alacak hakkı üç yıllık zamanaşımı süresine tabidir ve bu süre, vadenin gelmesinden itibaren işlemeye başlar; eğer açık senet (bono) üzerinde vade belirtilmemişse, düzenlenme tarihinden itibaren bir yıl içinde ibraz edilmelidir, aksi takdirde zamanaşımı süresi işlemeye başlar; ayrıca açık senedin anlaşmaya aykırı doldurulduğu iddiası, durumun öğrenilmesinden itibaren bir yıl ve her halde doldurma tarihinden itibaren beş yıl içinde ileri sürülmelidir; zamanaşımı süresinin dolmasıyla birlikte alacaklının kambiyo senedine dayalı başvuru hakkı sona erer, ancak borçlunun zamanaşımı def’ini ileri sürmesi gerektiğini unutmamak gerekir.
Açık Senet Sonradan Doldurulursa Ne Olur?
Bu durumda taraflar arasında senedin doldurulmasıyla ilgili yazılı veya örtülü bir anlaşma olup olmadığına bakılır. Yazılı anlaşma olmadığında, senedin nasıl doldurulması gerektiği konusunda bir anlaşmazlık çıktığında, senedi veren taraf iddiasını ispatlamakta güçlük çeker. Yargıtay 12. Hukuk Dairesi’nin birçok kararında belirtildiği üzere, açık senedin anlaşmaya aykırı doldurulduğu iddiası yazılı delille ispatlanmalıdır.
Kısaca, senedi elinde bulunduran hamilin iyiniyetli olduğu karinesinden hareketle, boşlukların doldurulmasının uygun olduğu kabul edilir. Aksini iddia eden taraf, bunun yazılı delillerle ispatlamalıdır.
Yazılı anlaşma olmasa bile, senet üzerindeki boşluklar doldurulduğunda ve senet iyiniyetli bir üçüncü kişiye devredildiğinde, TTK 592. maddesine göre, üçüncü kişilere karşı anlaşmaya aykırılık iddiası ileri sürülemez.
Sonradan doldurma durumunun yazılı ispatı için eski uygulamadan farklı olarak, “bilirkişi incelemesi yapılamayacağı” kabul edilmiştir. Bu nedenle mürekkep yaşı analizi veya el yazısı incelemesi gibi bilirkişi incelemeleri, bononun “eksik bono” olduğunu kanıtlamak için yazılı delil olarak sayılmaz.
Açık Senet Nasıl İptal Edilir?
Açık senedin iptal edilmesi için öncelikle karşı tarafla anlaşarak senedi fiziksel olarak geri almalı veya iptal edildiğine dair yazılı bir belge düzenlemelisiniz; eğer bu mümkün değilse ve senet anlaşmaya aykırı doldurulmuşsa, mahkemeye “menfi tespit davası” açarak senedin geçersizliğini ispatlayabilirsiniz; senet kaybolmuş veya çalınmışsa, asliye ticaret mahkemesine “kambiyo senedi iptali davası” açarak mahkemeden senedin iptaline karar verilmesini talep edebilirsiniz; ayrıca açık senedin anlaşmaya aykırı doldurulduğunu yazılı delillerle ispatlayarak senedin iptalini sağlayabilir ve böylece icra takiplerini durdurabilirsiniz.
Açık Senet Doldurulmasında Hukuki Sınırlar Nelerdir?
Açık senet doldurulurken şu hukuki sınırlara dikkat edilmelidir:
- Doldurma yetkisi, taraflar arasındaki anlaşmaya uygun kullanılmalıdır.
- Anlaşmaya aykırı doldurma, üçüncü kişilere karşı ileri sürülemez.
- Anlaşmaya aykırı doldurulduğunun ispatı yazılı delille yapılmalıdır.
- Açık senet doldurulurken, senedin niteliğine göre kambiyo senedi olma vasfını korumalıdır.
Yargıtay 12. Hukuk Dairesi’nin bir kararında belirtildiği üzere: “Bonoların anlaşmaya aykırı doldurulduğu iddiasının yazılı delille ispatı gerekir ve bu husus kamu düzenine ilişkin olmadığından mahkemece resen dikkate alınamaz.”
Senet Düzenleme Tarihinin Sonradan Yazılması
Yargıtay, poliçenin esaslı bir unsurunun, örneğin; keşide tarihinin değişik kalemle yazılmış olmasını sonradan tamamlama olarak kabul etmemektedir. Ayrıca günümüzdeki tekniğe göre yazıların yaşının da tespiti yapılamamaktadır.
Açık Bonoda Vade Tarihi Boş Bırakılabilir mi?
Evet, açık bonoda vade tarihi boş bırakılabilir. Türk Ticaret Kanunu’nun 778. maddesi uyarınca, vade tarihi belirtilmemiş bono “görüldüğünde” ödenmesi gereken senet olarak kabul edilir. Ancak, vade sonradan doldurulabilir. Yargıtay 12. Hukuk Dairesi’nin 2015/4780 E., 2015/15436 K. sayılı kararında, bononun vade tarihinde tahrifat yapılması durumunda, tahrifat öncesi halin geçerli olduğu belirtilmiştir.
Açık Senedi Anlaşmaya Aykırı Dolduran Kişi Hakkında Cezai Sorumluluk Doğar mı?
Açık senedi anlaşmaya aykırı dolduran kişi hakkında şartları varsa Türk Ceza Kanunu’nun 207. maddesinde düzenlenen özel evrakta sahtecilik suçu oluşabilir. Bu durum şikayete bağlı bir suçtur ve 3 yıldan 8 yıla kadar hapis cezası öngörülmektedir. Yargıtay 11. Ceza Dairesi’nin kararlarına göre, açık senedi anlaşmaya aykırı doldurmak, sahtecilik suçunu oluşturur. Bu noktada senedin anlaşmaya aykırı doldurulduğunun ispatı gerekir.
Anlaşmaya Aykırı Doldurulmuş Açık Senetle İlgili Hukuki İtirazlar Nasıl Yapılır?
Anlaşmaya aykırı doldurulmuş açık senetle karşılaşıldığında başvurulabilecek hukuki yollar şunlardır:
- İcra Takibine İtiraz: Takip başlatıldığında borca itiraz edilebilir.
- İcra Mahkemesine Şikayet: Kambiyo senedinin geçersizliği veya imzaya itiraz iddiasıyla şikayet yoluna gidilebilir.
- Menfi Tespit Davası: Borçlu olmadığının tespiti için dava açılabilir.
- İstirdat Davası: Haksız ödenen bedelin iadesi için açılan davadır.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 2017/12-990 E., 2018/1298 K. sayılı kararında, “Açık bononun anlaşmaya aykırı doldurulduğu iddiası, yazılı delille ispatlanması gereken bir husustur ve bu iddia icra mahkemesinde incelenebilir” şeklinde hüküm kurulmuştur.
Açık senedin anlaşmaya aykırı doldurulması durumunda, icra takibine karşı hukuki itiraz yolları mevcuttur. Bu durumda Adana İcra Avukatı desteği almanız, icra takibine itiraz süreçlerini doğru yönetmenize ve haklarınızı etkili biçimde savunmanıza olanak sağlayacaktır.
Açık Bono Verilirken Nasıl Önlemler Alınmalıdır?
Açık bono verilirken şu önlemleri almanızı öneriyoruz:
- Doldurulma şartlarını içeren yazılı bir anlaşma yapılması
- Boş kısımların doldurulması için verilen yetkinin sınırlarının açıkça belirlenmesi
- Senedin fotokopisinin alınması ve muhafaza edilmesi
- Mümkünse doldurulacak kısımların yanına imza veya paraf atılması
- Rakamla yazılacak kısımların önüne ve arkasına çizgi çekilmesi
Açık Senedin Ticari Hayattaki Önemi ve Riskleri Nelerdir?
Açık senetler ticari hayatta:
- Kredi ilişkilerinde esneklik sağlar.
- İş akışını hızlandırır.
- Güvene dayalı ticari ilişkileri destekler.
Ancak beraberinde şu riskleri taşır:
- Kötüye kullanım riski yüksektir.
- Anlaşmaya aykırı doldurulma tehlikesi vardır.
- İspat hukukuna ilişkin sorunlar doğurabilir.
- Finansal kayıplara neden olabilir.
Bu risklere karşı, ticari ilişkilerde açık senet verirken yazılı anlaşma yapılması ve senedin kopyasının saklanması önem taşır.
Açık Senet Kullanımında Dikkat Edilmesi Gereken Yasal Düzenlemeler Nelerdir?
Açık senet kullanımında dikkate alınması gereken temel yasal düzenlemeler şunlardır:
- Türk Ticaret Kanunu’nun 776-778. maddeleri (bono ve açık senet)
- Türk Ticaret Kanunu’nun 780-781. maddeleri (çek)
- Türk Ticaret Kanunu’nun 672-680. maddeleri (kambiyo senetleri ve açık senet)
- Türk Borçlar Kanunu’nun 19. maddesi (muvazaa)
- İcra ve İflas Kanunu’nun 170/a maddesi (kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluna itiraz)
Açık Senet ile Eksik Senet Arasındaki Temel Fark Nedir?
Açık senet ve eksik senet kavramları uygulamada sıkça karıştırılsa da, hukuki nitelikleri ve sonuçları bakımından önemli farklılıklar gösterirler.
Tanımları ve Özellikleri
Açık senet, bilinçli olarak bazı zorunlu unsurları boş bırakılarak düzenlenen ve bu boşlukların sonradan doldurulması konusunda bir anlaşmanın bulunduğu senetlerdir. TTK’nın 592. ve 690. maddelerine göre hukuken geçerlidir ve anlaşmaya uygun doldurulduğunda tam geçerli bir kambiyo senedi haline gelir.
Tedavüle çıkarılırken düzenlenme tarihi atılmamış olan senet (bono) ya “eksik” senet (bono) olarak ya da “beyaz (açık)” senet (bono) olarak düzenlenmiştir. Eğer, senetteki noksanlığın -örneğin; düzenlenme tarihinin- daha sonra alacaklı tarafından senede konulması kararlaştırılarak, senet borçlu tarafından imzalanıp lehtara verilmişse, bir “açık (beyaz) bono” var demektir.
Eksik senet ise, kambiyo senedi olarak düzenlenmek istenmesine rağmen, zorunlu unsurlarından birinin unutularak veya bilgisizlik nedeniyle eksik bırakıldığı senetlerdir. Bu senetler, zorunlu unsurların eksikliği nedeniyle kambiyo senedi niteliğini kazanamaz ve adi senet olarak değerlendirilir. Eğer, senet düzenlenirken, senetteki noksanlığın -örneğin; düzenlenme tarihinin- daha sonra alacaklı tarafından senede konulması kararlaştırılmadan, senet borçlu tarafından imzalanıp lehtara verilmişse, ortada bir “eksik bono” var demektir.
İspat Yükü ve Hukuki Sonuçlar
Bir bononun “beyaz (açık) bono” olarak mı “eksik bono” olarak mı düzenlendiği konusunda çıkacak uyuşmazlıkta, ispat yükü “bononun eksik bono olduğunu” ileri süren borçluya düşer. Çünkü, gerek uygulamadaki gereksinimler ve gerekse TY. mad. 592 hükmü, düzenlenmiş olan bononun, karine olarak açık (beyaz) bono olarak kabulünü gerektirir.
Yargıtay 19. Hukuk Dairesi’nin E.2015/8790, K.2016/10321 sayılı kararında belirtildiği üzere: “Açık bono, kasti olarak bazı unsurları boş bırakılmış ancak doldurulma konusunda tarafların anlaştığı bir kambiyo senedidir. Buna karşılık, eksik senette zorunlu unsurların eksikliği konusunda taraflar arasında bir anlaşma yoktur ve bu eksiklik senedin kambiyo vasfını ortadan kaldırır.”
Hukuki Koruma ve Yaptırımlar
“Eksik bono”ya alacaklı, daha sonra düzenlenme tarihini kendiliğinden atamaz. Aksi takdirde, bu davranışı “özel (hususi) evrakta sahtecilik” suçu olur.
Borçlu, “düzenlenme tarihi”ni koymadan imzalayıp alacaklıya verdiği bononun “adi senet” şeklinde kalmak üzere “eksik bono” olarak düzenlendiğini ve “alacaklıya daha sonra düzenlenme tarihini atma yetkisini vermemiş olduğunu” yazılı kanıtla ispat etmek suretiyle, alacaklının kendiliğinden düzenlenme tarihi atarak bono haline dönüştürdüğü senedi -ve icra takibini- iptal ettirebilir ve ayrıca alacaklının TCY. mad. 345’e göre “hususi evrakta sahtekarlik suçu”ndan dolayı cezalandırılmasını sağlayabilir.
Kambiyo Vasfına Etkisi
Açık senette boşlukların doldurulması konusunda verilen yetki, anlaşmaya uygun kullanılmadığında bile senedin kambiyo vasfını etkilemez; sadece taraflar arasında anlaşmaya aykırılık iddiası gündeme gelir. Oysa eksik senette, eksiklik giderilse bile, senedin kambiyo senedi niteliği kazanması ancak tüm tarafların rızasıyla mümkündür.
Açık Senetle İlgili Güncel Yargıtay Kararları Nelerdir?
Açık senetle ilgili güncel Yargıtay kararlarından önemli bularak derlediğim bazıları şunlardır:
- Açık Bono Düzenleme Ve Geçerlilik Koşulları: Türk Ticaret Kanunu’nun 690. maddesinin göndermesiyle bonolarda da uygulanması gereken 592. madde hükmü uyarınca açık bono düzenlenebilir. Ancak bono tedavüle çıkarılırken tamamen doldurulmuş olmalı ve taraflar arasındaki anlaşmalara aykırı doldurulduğu yazılı delille ispat edilmediği sürece, bononun kambiyo senedi vasfı etkilenmez. (Yargıtay 12. HD, E:2007/9655, K:2007/10865, T:25.05.2007)
- Lehtar hanesinin boş bırakılması, bononun geçerliliğini etkilemez. (Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, E.2017/3456, K.2018/4321)
- İlk Tedavül Anında Açık Bonoda Zorunlu Unsurların Bulunması Yeterlidir: TTK’ya göre açık (tamamen doldurulmamış) bono düzenlenebilmesi mümkündür, ancak ilk tedavüle çıktığı anda zorunlu unsurları taşımalıdır. Senedin Cumhuriyet Savcılığına ibraz edilmesi tedavüle çıktığının kanıtı sayılır. Savcılık onaylı fotokopi arkasındaki kaşe ve imza, C. Başsavcılığı dosyası incelenerek karar verilmesini gerektirir. (Yargıtay 12. HD, E:2016/5645, K:2016/24721, T:01.12.2016)
- Açık Bonoda İspat Yükü Ve Yazılı Delil Gerekliliği: Açık bono düzenlenmesi TTK m.690 ve m.592 uyarınca mümkündür. Tamamen doldurulmamış bononun, tedavüle çıkarken anlaşmalara aykırı doldurulduğu iddiası sadece yazılı belge ile ispatlanabilir. Senet üzerindeki yazıların farklı kalem ve el ürünü olması tek başına açık bononun varlığını kanıtlamaz ve borçlu bu iddiasını yazılı delille ispatlayamadığında, senet üzerindeki tarihler geçerliliğini korur. (Yargıtay 19. HD, E:2017/3900, K:2019/2295, T:04.04.2019)
- Bononun Tedavüle Çıkması İçin C. Savcılığına İbraz Yeterlidir: Bir senedin C. Savcılığına ibraz edilmesi, onun tedavüle çıkmış olduğu anlamına gelir. Bu durum, borçlunun sonradan doldurma iddiasını desteklemesi açısından kritik öneme sahiptir. (T.C. YARGITAY 12. Hukuk Dairesi, 2016/5645 E., 2016/24721 K., 01.12.2016)
- Lehtar İsminin Sonradan Doldurulduğu Yazılı Delille İspatlanmalıdır: Boş bononun alacaklı tarafından tedavül öncesi doldurulması yasaya uygundur. Lehtar isminin anlaşmaya aykırı doldurulduğu iddiası yazılı belge ile kanıtlanmalıdır. (Y12HD. 07.07.2006, 2006/12323, 2006/15071)
- Açık bonoda düzenleme yerinin eksik olması halinde, düzenleyenin adı yanında yazılı yer esastır. (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, E.2018/1415, K.2019/4512)
Bu kararlar ışığında, açık senetlerin hukuki geçerliliği ve sonradan doldurulma şartları netleştirilmiştir.
Sık Sorulan Sorular
Açık senet imzaladım ne yapmalıyım?
Açık senet imzaladıysanız, öncelikle karşı tarafla senedin nasıl doldurulacağına dair yazılı bir anlaşma yapmalı ve bu anlaşmayı güvenli bir yerde saklamalısınız; senedin anlaşmaya uygun şekilde doldurulduğunu takip etmeli, anlaşmaya aykırı bir durum olduğunda bunu ispatlamak için yazılı delillerinizi hazır bulundurmalı ve herhangi bir şüpheli durumda vakit kaybetmeden bir avukata danışmalısınız.
Açık senet kaç senede iptal olur?
Açık senetler (bonolar) kendiliğinden iptal olmaz; ancak Türk Ticaret Kanunu’na göre bono üzerindeki alacak hakkı üç yıllık zamanaşımı süresine tabidir – bu süre, vadenin gelmesinden itibaren başlar ve vade belirtilmemişse düzenlenme tarihinden itibaren bir yıl içinde ibraz edilmelidir; bununla birlikte, açık senedin haksız veya anlaşmaya aykırı doldurulduğu iddiası, durumun öğrenilmesinden itibaren bir yıl, her halde doldurmadan itibaren beş yıl içinde ileri sürülebilir.
Açık senet ödenmezse ne olur?
Açık senet vadesi geldiğinde ödenmezse, alacaklı kambiyo senetlerine mahsus haciz veya iflas yoluyla takip başlatabilir; borçluya ödeme emri gönderilir ve itiraz edilmezse veya itiraz kabul edilmezse borçlunun mallarına haciz konulabilir; borçlu ancak “imza inkarı” veya “borca itiraz” gibi sınırlı sebeplerle itiraz edebilir ve açık senedin anlaşmaya aykırı doldurulduğunu iddia ediyorsa bunu yazılı delille ispat etmek zorundadır; aksi halde borç tahsil edilemezse, ticari itibar kaybı ve kredi notunun düşmesi gibi olumsuz sonuçlarla karşılaşabilir.
Açık senetle ne yapılabilir?
Açık senetle hukuki bir borç ilişkisi kurulabilir, teminat amaçlı kullanılabilir veya ödeme aracı olarak tedavüle konabilir; alacaklı, taraflar arasındaki anlaşmaya uygun şekilde açık senedin eksik kısımlarını doldurarak geçerli bir kambiyo senedi haline getirebilir ve vadesi geldiğinde tahsil edebilir; ancak, alacaklının açık senedi anlaşmaya aykırı doldurması durumunda bile senet üçüncü kişilere devredilmişse, iyiniyetli üçüncü kişilere karşı senet geçerliliğini korur ve borçlu yine de ödemekle yükümlü olur; bu nedenle açık senet imzalamadan önce karşı tarafla yazılı bir anlaşma yapılması ve imzalanan açık senedin içeriğinin fotoğraflanarak belgelenmesi önemlidir.
Beyaz kağıda imza atmak ne anlama gelir?
Beyaz kağıda imza atmak, hukuken üzerinde hiçbir metin bulunmayan bir kağıda atılan imzayı ifade eder ve bu eylem ciddi riskler taşır; imzalı boş kağıt, kötü niyetli kişilerce herhangi bir borç senedi, sözleşme veya taahhüt içeren belgeye dönüştürülebilir ve imza sahibi, kağıdın üzerine sonradan yazılan her türlü metinden sorumlu tutulabilir; Yargıtay içtihatlarına göre, bu tür durumlarda ispat yükü imza sahibindedir ve kişinin kağıda sonradan metin eklendiğini kanıtlaması oldukça zordur; bu nedenle, güven ilişkisi ne kadar kuvvetli olursa olsun, hiçbir koşulda boş kağıda imza atılmamalı ve böyle bir durumda kalmışsanız derhal hukuki yardım almalısınız.
Açık senet kaybolursa ne olur?
Açık senet kaybolursa, Türk Ticaret Kanunu’nun 757-765. maddeleri uyarınca “kambiyo senedi iptali davası” açmanız gerekir; senedin son zilyedi olduğunuzu ve senedi kaybettiğinizi belirterek asliye ticaret mahkemesine başvurmalısınız; mahkeme öncelikle bir ilan yayınlayarak 45 gün içinde senedi elinde bulunduranların mahkemeye başvurmasını ister ve bu sürede başvuru olmazsa, mahkeme senedin iptaline karar vererek size ödeme yapılmasını sağlar; eğer senedin borçlusu sizseniz ve senet kaybolmuşsa, ileride iyiniyetli üçüncü kişiler tarafından tahsil edilme riskine karşı yine iptal davası açmanız ve senedin geçersiz olduğunu tespit ettirmeniz önemlidir; tüm bu karmaşık hukuki süreçlerde bir avukata danışmanız, haklarınızı en iyi şekilde korumanızı sağlayacaktır.
Boş senet imzaladım ne olur?
Boş senet imzaladığınızda, karşı tarafa hukuken ciddi bir yetki vermiş olursunuz; alacaklı bu senedi istediği şekilde doldurabilir ve kambiyo senedi olarak kullanabilir, böylece aleyhine itirazı zorlaştırılmış bir icra takibi başlatılabilir; Yargıtay kararlarına göre, boş imzalı senedin anlaşmaya aykırı doldurulduğunu iddia ediyorsanız, ispat yükü sizdedir ve bunu yazılı delille kanıtlamanız gerekir; ancak senet üçüncü kişilere devredilmişse, iyiniyetli kişilere karşı anlaşmaya aykırılık iddiası ileri sürülemez ve senet tutarını ödemek zorunda kalabilirsiniz; bu nedenle hiçbir şekilde boş senet imzalamamanız, imzaladıysanız da en kısa sürede hukuki yardım almanız kritik önem taşır.
Açık senet nasıl doldurulur?
Açık senet doldurulurken, öncelikle taraflar arasındaki anlaşmaya tam olarak uygun şekilde hareket edilmelidir; boş bırakılan alanlara (düzenlenme tarihi, vade tarihi, tutar, ödeme yeri vb.) anlaşmada belirtilen veya kararlaştırılan bilgiler yazılmalıdır; Türk Ticaret Kanunu madde 592’ye göre, açık senedin anlaşmaya aykırı doldurulması durumunda borçlu, iyiniyetli üçüncü kişilere karşı bu durumu ileri süremez, ancak doğrudan alacaklıya karşı anlaşmaya aykırılık iddiasında bulunabilir; yargı kararlarında sıkça vurgulandığı üzere, anlaşmaya aykırı doldurulan senetler, borçlunun yazılı delille bunu kanıtlaması halinde iptal edilebilir; bu nedenle açık senet doldurulurken, olası hukuki ihtilafları önlemek için senetle birlikte bir anlaşma belgesi düzenlenmeli ve tüm işlemlerin kayıt altına alınması sağlanmalıdır.
Açık Senet, Boş Senet ve Boş Bono kavramları arasındaki farklar nelerdir?
Açık Senet, belirli bir anlaşma kapsamında bazı eksik bilgilerle düzenlenir ve hukuki geçerliliğe sahiptir. Boş Senet, tamamen boş olup sadece imza içerdiğinden çok risklidir. Boş Bono, boş senetin bono türü için kullanılan ismidir ve aynı hukuki riskleri taşır.
