Tehiri İcra (İcranın Geri Bırakılması) Nedir? Şartları, Süresi ve Dilekçe Örneği

Tehiri icra, hakkında ilamlı icra takibi başlatılan borçlunun, takip dayanağı mahkeme kararına karşı istinaf veya temyiz kanun yoluna başvurması üzerine belirli bir teminat karşılığında icra takibinin durdurulmasını sağlayan hukuki koruma mekanizmasıdır. İcranın geri bırakılması olarak da adlandırılan bu müessese, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun 36. maddesinde düzenlenmiştir. Tehiri icra sayesinde borçlu, üst derece mahkemesinin incelemesi sonuçlanana kadar malvarlığının haczedilmesi veya satılması riskinden korunur.

İşte tehiri icra kurumu, tam da bu riskleri bertaraf etmek amacıyla borçluya tanınmış kritik bir hukuki imkândır. Talebin kabul edilmesi halinde icra dosyası kanun yolu incelemesi sonuçlanıncaya kadar tamamen durur ve alacaklı bu süre zarfında herhangi bir haciz veya tahsilat işlemi yapamaz. Ancak bu korumadan yararlanabilmek için borçlunun belirli prosedürel adımları eksiksiz tamamlaması zorunludur. Peki, tehiri icra kararı alabilmek için gerekli şartlar nelerdir?

İcranın geri bırakılması kararı verilebilmesi, kanunda öngörülen belirli şartların birlikte gerçekleşmesine bağlıdır. Bu şartlardan herhangi birinin eksikliği, tehiri icra talebinin reddiyle sonuçlanır. Borçlunun bu koruma mekanizmasından yararlanabilmesi için aşağıdaki koşulları eksiksiz sağlaması gerekmektedir.

İlama Dayalı İcra Takibi Başlatılmış Olmalıdır

Tehiri icra yalnızca ilamlı icra takiplerinde söz konusu olabilir. Burada “ilam” ifadesiyle kastedilen, mahkemece verilen hükümler veya kanunen ilam niteliğinde sayılan bir belgedir. Dolayısıyla aşağıdaki durumlar için icranın geri bırakılması talep edilemez:

• Mahkemece verilen ara kararlar (ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz, delil tespiti vb.)
• İlam niteliğindeki belgeler (İİK m.38: mahkeme huzurunda yapılan sulhler, noter senetleri, icra kefaletnameleri)
• İlamsız icra takipleri

Bu ayrımın önemi büyüktür; zira ilam niteliğindeki belgeler her ne kadar ilamlı icra yoluyla takibe konulabilse de ortada bir mahkeme kararı bulunmadığından tehiri icra kurumundan yararlanılamaz.

İlam Kesinleşmeden İcraya Konulabilir Nitelikte Olmalıdır

Tehiri icra, henüz kesinleşmemiş ancak icraya konulabilen ilamlar için geçerlidir. Şayet ilam zaten kesinleşmişse veya kesinleşmeden icraya konulamayacak türden bir karar ise bu şart sağlanmış olmaz.

Kesinleşmeden icra edilemeyen ilam örnekleri:

• Taşınmaza ilişkin ayni haklara dair kararlar
• Kişiler hukuku ve aile hukukuna ilişkin kararlar (nafaka hariç)
• Yabancı mahkeme kararlarının tenfizi

Bu tür ilamlar zaten kesinleşmeden takibe konulamayacağından, tehiri icra müessesesine başvurmaya gerek kalmaz.

Kanun Yoluna (İstinaf veya Temyiz) Başvurulmuş Olmalıdır

Borçlunun takibi durdurabilmesi için yerel mahkeme kararına karşı yasal süresi içinde istinaf veya temyiz yoluna gitmiş olması ve bu dilekçesinde açıkça “tehiri icra taleplidir” şerhine yer vermesi şarttır. Başvuru yapıldıktan sonra ilgili mahkemeden alınacak ve yasa yoluna başvurulduğunu resmi olarak kanıtlayan “derkenar” belgesi icra dosyasına sunulur. UYAP sistemi üzerinden derkenar talebi yapılabilir ve doğrudan icra dosyasına gönderilmesi sağlanabilir.

Teminat Yatırılmış Olmalıdır

Tehiri icra talebinde bulunabilmek için borçlunun icra dosyasına teminat yatırması zorunludur. Teminat miktarı, icra dosyasındaki güncel kapak hesabına (asıl alacak, faiz, harç ve masraflar) yaklaşık 90 günlük muhtemel faiz eklenerek belirlenen tutardır.

Kabul edilen teminat türleri:

• Nakit para
• Kesin ve süresiz banka teminat mektubu
• Taşınır veya taşınmaz rehni
• Esham ve tahvilat (icra mahkemesi onayıyla)

Teminat aranmayan istisnai haller:

• Borçlunun yeterli malı haczedilmişse
• Borçlu Devlet ise veya adli yardımdan yararlanıyorsa

Teminat mektubunun fiziki olarak icra dairesine teslim edilmesi ve icra mahkemesince uygun bulunması gerektiği unutulmamalıdır.

Hukuki Engel Bulunmamalıdır

Bazı ilam türleri için kanun koyucu, icranın geri bırakılmasını açıkça yasaklamıştır. Bu durumda diğer tüm şartlar sağlansa dahi tehiri icra kararı verilemez.

En önemli örnek nafaka ilamlarıdır. İİK m.36/3 uyarınca nafaka hükümlerine karşı istinaf veya temyiz yoluna başvurulması, hükmün icrasını durdurmaz. Üst mahkeme dahi nafaka ilamının icrasının durdurulmasına karar veremez. Bu düzenleme, nafaka alacaklısının (genellikle çocuk veya eş) korunması amacıyla getirilmiştir. Nafaka ve boşanma süreçlerinde hukuki destek için Adana aile hukuku avukatı sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Benzer şekilde, ilk derece mahkemesi kararı hakkında istinaf yolu kapalıysa (kesin kararlar) geri bırakma kararı alınması hukuken mümkün değildir.

Tüm bu şartları sağlayan borçlu, icranın geri bırakılması sürecini başlatabilir. O halde, tehiri icra nasıl yapılır ve hangi adımlar izlenir?

Şartları sağladınız, peki şimdi ne yapacaksınız? Tehiri icra süreci ilk bakışta karmaşık görünebilir ancak doğru sıralamayı takip ettiğinizde aslında oldukça sistematik bir yol haritası izler. Süreç dört temel aşamadan oluşur ve her aşamanın eksiksiz tamamlanması bir sonrakine geçiş için zorunludur. Adana icra avukatı olarak bu süreci müvekkillerimiz adına titizlikle yönetiyoruz.

Not: 2021 yılındaki 7343 sayılı Kanun değişikliği ile yetki Bölge Adliye Mahkemelerinden alınarak İcra Mahkemelerine verilmiştir.

Derkenar Yazısı Alınması ve İcra Dosyasına Sunulması

İlk adım, aleyhinize sonuçlanan kararı istinaf veya temyiz ettiğinizi belgelemektir. Bunun için kararı veren mahkemeden derkenar yazısı almanız gerekir. Derkenar, ilgili ilam için kanun yoluna başvurulduğunu resmi olarak gösteren belgedir.

Günümüzde bu işlem UYAP üzerinden oldukça pratik şekilde yapılabilir. Sisteme giriş yaparak derkenar talebinde bulunabilir ve belgenin doğrudan icra dosyasına gönderilmesini talep edebilirsiniz. Bu sayede ayrıca fiziki olarak icra müdürlüğüne gitmenize gerek kalmaz.

Kapak Hesabı ve Teminatın Depo Edilmesi

Derkenar yazısı icra dosyasına ulaştıktan sonra sıra teminat yatırmaya gelir. Bunun için öncelikle icra müdürlüğünden 90 günlük (3 aylık) muhtemel faiz dahil güncel borç tutarını gösteren kapak hesabı çıkartılmasını talep etmelisiniz. Kapak hesabı, dosya borcunun güncel durumunu (asıl alacak + işlemiş faiz + masraflar) gösterir.

Yatırmanız gereken teminat miktarı şu şekilde hesaplanır: Kapak hesabı tutarı + Üç aylık (90 günlük) faiz

Teminatı nakit olarak yatırabilir veya kesin ve süresiz banka teminat mektubu sunabilirsiniz. Teminat mektubu tercih ederseniz, mektubun fiziki olarak icra dairesine teslim edilmesi ve icra mahkemesince uygun bulunması gerektiğini unutmayın.

Mehil Vesikası (Süre Belgesi) Alınması

Teminatı yatırdıktan sonra icra müdürlüğünden mehil vesikası talep edersiniz. Bu belge, size icra mahkemesinden tehiri icra kararı getirmeniz için tanınan süreyi gösterir. Uygulamada bu süre 90 gün olarak verilmektedir.

Mehil vesikasının önemi şudur: Bu belgeyi aldığınız andan itibaren, verilen süre boyunca alacaklı herhangi bir haciz işlemi yapamaz. Yani fiilen bir koruma kalkanı elde etmiş olursunuz. Ancak bu süre içinde icra mahkemesinden tehiri icra kararı almanız şarttır.

İcra Mahkemesine Başvuru ve Kararın İcra Dairesine Sunulması

Son aşamada, takibin yapıldığı yer icra hukuk mahkemesine “Değişik İş” dosyası üzerinden başvurarak tehiri icra kararı talep edersiniz. Başvuru dilekçenize şu belgeleri eklemeniz gerekir:

• İstinaf/temyiz başvurusuna dair derkenar yazısı
• Mehil vesikası
• Teminat yatırıldığına dair dekont veya teminat mektubu sureti

Başvuruyu UYAP üzerinden veya Hukuk Tevzi Bürosu aracılığıyla yapabilirsiniz. UYAP’ta izlenecek yol: Hukuk Mahkemesi Dava Açılış → İcra Mahkemesi → Değişik İş → İlamlı Takip (İcranın Geri Bırakılması – İİK m.36) şeklindedir. Mahkeme talebinizi kabul ederse, kararı icra dosyasına sunmanız veya mahkemeden doğrudan gönderilmesini talep etmeniz yeterlidir. Bu aşamadan sonra dosyanız üst mahkeme kararı kesinleşene kadar durur.

Tehiri icra sürecinde iki farklı süre kavramıyla karşılaşırsınız. Birincisi, icra müdürlüğünün mehil vesikasıyla size tanıdığı süre; ikincisi ise tehiri icra kararının geçerli olacağı toplam süredir. Bu süreleri doğru anlamak, sürecinizi sağlıklı yönetmeniz açısından kritik öneme sahiptir.

Mehil vesikası süresi uygulamada 90 gün (3 ay) olarak verilir. Kanunda “uygun bir süre” ifadesi kullanıldığından, icra müdürünün bu konuda takdir yetkisi bulunur. Bu süreyle ilgili dikkat etmeniz gerekenler:

• 90 gün içinde icra hukuk mahkemesinden tehiri icra kararı almanız zorunludur.
• Süreyi kaçırırsanız mehil vesikası geçerliliğini yitirir ve alacaklı haciz işlemlerine devam edebilir.
• Zorunlu hallerde icra müdüründen ek mehil vesikası talep edebilirsiniz ancak bu istisnai bir durumdur.

İcra mahkemesinden tehiri icra kararı aldıktan sonra ise süreç farklı bir boyut kazanır. Bu aşamadan itibaren icra takibi, üst derece mahkemesinin kararı kesinleşene kadar durur. Artık belirli bir gün sayısıyla sınırlı değilsiniz; dosyanız kanun yolu incelemesi sonuçlanana kadar askıda kalır. Bu süre, mahkemelerin iş yoğunluğuna bağlı olarak aylardan yıllara kadar uzayabilir. Peki ya tüm bu çabalara rağmen tehiri icra talebiniz reddedilirse ne yapabilirsiniz?

Adana’da Tehiri İcra Süreci ve Yetkili Mahkemeler

Adana, Türkiye’nin en yoğun icra takibi yapılan illerinden biri olması nedeniyle tehiri icra başvurularında bazı pratik bilgilere sahip olmak sürecinizi hızlandırır. Adana’daki icra dosyanız için tehiri icra kararı almak istiyorsanız, başvurunuzu Adana İcra Hukuk Mahkemeleri‘ne yapmanız gerekmektedir.

Adana’da tehiri icra süreci şu merciler üzerinden yürütülür:

• Adana Genel İcra Daireleri (Eski İsimleriyle 1-15. İcra Daireleri): Mehil vesikası talebi ve teminat yatırma işlemleri
• Adana İcra Hukuk Mahkemeleri: Tehiri icra kararı başvurusu
• Adana Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf): İlk derece mahkeme kararlarına karşı istinaf başvurusu
• Adana Adliyesi Hukuk Tevzi Bürosu: Fiziki başvuru işlemleri

Adana İcra Hukuk Mahkemeleri, iş yoğunluğuna bağlı olarak tehiri icra taleplerini genellikle 1-3 hafta içinde karara bağlamaktadır. Ancak dosyanızın eksiksiz hazırlanması ve tüm belgelerin usulüne uygun sunulması bu süreyi önemli ölçüde kısaltır.

Adana’da icra takibi ve tehiri icra süreçlerinde yerel mahkemelerin uygulamalarına hâkim bir Adana icra avukatı ile çalışmak, sürecin hızlı ve hatasız ilerlemesini sağlar.

Adana’da dikkat edilmesi gereken pratik hususlar:

• Teminat mektubunu Adana’daki icra dairesine fiziki olarak teslim etmeniz gerekmektedir.
• UYAP üzerinden yapılan derkenar talepleri doğrudan Adana icra dosyasına düşmektedir.
• Adana Bölge Adliye Mahkemesi’nin istinaf inceleme süreleri, dosya türüne göre 3-8 ay arasında değişmektedir.
• Adana’daki icra dairelerinde kapak hesabı çıkartılması genellikle aynı gün içinde tamamlanır.

İcra müdürlüğü veya icra mahkemesi talebinizi herhangi bir sebeple reddederse, eliniz kolunuz bağlı kalmak zorunda değilsiniz. Kanun koyucu bu durumda borçluya çeşitli hukuki imkânlar tanımıştır.

Memur Muamelesine İtiraz Yolu

İcra müdürü mehil vesikası talebinizi reddederse, bu karara karşı tebliğinden itibaren 7 gün içinde memur muamelesini şikâyet yoluna başvurabilirsiniz. Şikâyet, icra hukuk mahkemesine yapılır. Ancak dikkat etmeniz gereken önemli bir husus var: Bu itiraz sonucunda verilen karar kesindir, yani üst mahkemeye taşıyamazsınız. Şikâyet kabul edilirse icra durdurulur; reddedilirse karar kesinleşir ve takip devam eder.

Borcun Ödenmesi ve Haciz Riski

Tehiri icra talebiniz kesin olarak reddedildiyse, icra takibi kaldığı yerden devam eder. Bu durumda karşınıza çıkacak tablo şudur:

• İcra dairesine borcu ödemeniz beklenir.
• Ödemezseniz mallarınız haczedilir.
• Haczedilen mallar satılarak alacaklının alacağı tahsil edilir.

Bu aşamada borcunuzu ödemeniz, haklarınızdan vazgeçtiğiniz anlamına gelmez. Üst mahkemeden lehinize karar çıkarsa ödediğiniz parayı geri alma imkânınız bulunur.

İstirdat Davası Açma Hakkı

Borcunuzu icra tehdidi altında ödemek zorunda kaldıysanız ve aslında borçlu olmadığınızı düşünüyorsanız, istirdat davası açabilirsiniz. Bu dava ile ödediğiniz paranın iadesini talep edersiniz. Ancak ortada bir mahkeme ilamı bulunduğundan, istirdat davasının başarıya ulaşması istinaf veya temyiz incelemesinin lehinize sonuçlanmasına bağlıdır.

Menfi Tespit Davası Açma Hakkı

Henüz ödeme yapmadıysanız ve borcun zaten mevcut olmadığını (itfa, zamanaşımı vb.) iddia ediyorsanız, alacaklıya karşı menfi tespit davası açabilirsiniz. Bu dava ile “aslında borçlu olmadığınızın” tespitini istersiniz. Menfi tespit davası, icra takibini kendiliğinden durdurmaz ancak mahkemeden ihtiyati tedbir kararı alabilirseniz takibin durdurulmasını sağlayabilirsiniz.

Tehiri icra talebinin reddi ciddi sonuçlar doğursa da görüldüğü üzere hukuki mücadele yolları mevcuttur. Şimdi gelin, her şeyin yolunda gittiği senaryoyu yani tehiri icra talebiniz kabul edilirse süreç nasıl işler ve ne gibi sonuçlarla karşılaşırsınız? konusunu birlikte inceleyelim.

İcra mahkemesi tehiri icra talebinizi kabul ettiğinde, icra dosyası üzerindeki tüm işlemler durur. Bu karar, borçlu olarak size önemli bir nefes alma alanı sağlar. Ancak süreç burada bitmez; üst mahkeme kararına kadar bazı hukuki sonuçlarla karşı karşıya kalırsınız.

İcra Takibinin Durması

Tehiri icra kararı icra dosyasına sunulduğu anda takip tamamen durur. Bu durmanın pratik sonuçları şunlardır:

• Alacaklı haciz işlemi yapamaz.
• Mevcut hacizli mallar satılamaz.
• Maaş veya banka hesabı üzerindeki hacizler uygulanamaz.
• Dosya, üst mahkeme kararı kesinleşene kadar askıda kalır.

Kısacası, tehiri icra kararıyla birlikte icra dosyası “dondurulmuş” gibi bir hale gelir ve siz bu süreçte malvarlığınız üzerinde serbestçe tasarruf edebilirsiniz.

Teminatın Akıbeti

Tehiri icra için yatırdığınız teminat, süreç boyunca icra dosyasında depo olarak bekler. Teminatın nihai akıbeti, üst mahkeme kararına göre şekillenir:

• Lehinize karar çıkarsa: Teminat size iade edilir.
• Aleyhinize karar çıkarsa: Teminat doğrudan alacaklıya ödenir.

Bu nedenle teminatı “kaybedilmiş para” olarak değil, geçici bir güvence olarak değerlendirmelisiniz.

Üst Mahkeme Kararının Sonuçları

Tehiri icra kararı, kanun yolu incelemesi sonuçlanana kadar geçerlidir. Üst mahkeme kararına göre iki farklı senaryo ortaya çıkar:

İstinaf/temyiz başvurunuz reddedilirse:

• Alacaklının talebi üzerine ilamın icrasına derhal devam edilir.
• Başkaca bir işleme gerek kalmaksızın teminat alacaklıya ödenir.
• Haciz ve satış işlemleri yeniden başlatılabilir.

İstinaf/temyiz başvurunuz kabul edilirse:

• İcra takibi iptal edilir veya yeniden yargılama için dosya geri gönderilir.
• Yatırdığınız teminat tarafınıza iade edilir.
• Daha önce yapılmış hacizler kaldırılır.

Bu sonucun en büyük pratik faydası, borçluya kazandırdığı psikolojik ve ekonomik “zaman”dır. Karar sayesinde alacaklı, nihai hüküm verilmeden önce cebri icra baskısıyla sizi köşeye sıkıştıramaz ve özellikle şirketler için ticari itibarın sarsılmasının önüne geçilir. Haksız bir ödeme yapıp sonrasında bu parayı geri almak için yıllarca sürecek bir istirdat davasıyla uğraşma zahmetini de ortadan kaldırdığı için bu süreç hayati bir öneme sahiptir.

Tehiri icra sürecinin tüm aşamalarını ve olası sonuçlarını öğrendiniz. Şimdi sıra bu süreci başlatmak için ihtiyaç duyacağınız icranın geri bırakılması dilekçe örneklerine geldi.

Tehiri icra sürecinde iki kritik dilekçeye ihtiyaç duyarsınız: Birincisi icra müdürlüğüne sunacağınız mehil vesikası talep dilekçesi, ikincisi ise icra hukuk mahkemesine vereceğiniz tehiri icra talep dilekçesidir. Aşağıda her iki dilekçenin güncel ve uygulamaya uygun örneklerini bulabilirsiniz.

İcra Hukuk Mahkemesine Başvuru Dilekçesi

Bu dilekçe, mehil vesikası aldıktan sonra icra hukuk mahkemesine tehiri icra kararı almak için sunulur.

Mehil Vesikası Talep Dilekçesi

Bu dilekçe, teminat yatırdıktan sonra icra müdürlüğünden süre belgesi almak için kullanılır.

Mahkemeden İcraya Gönderilmek Üzere Derkenar (İstinaf Edildiği Şerhi) Talebi

Bu dilekçeyle ise, mahkeme kararı istinaf edildiği için icra takibinin durması (mehil vesikası alınabilmesi) amacıyla, kararın istinaf edildiğine dair şerhin icra dosyasına bildirilmesini istiyoruz.

İcra Müdürlüğünden Kapak Hesabı Talebi

Bu dilekçeyle ise, istinaf edilen kararın icrasını durdurmak (tehiri icra) için mahkemeye sunulmak üzere, yatırılması gereken teminat miktarının 3 aylık faizle birlikte hesaplanmasını istiyoruz.

İcra Mehil Vesikası (Kararı) Örneği

Teminat yatıran borçluya, mahkemeden tehiri icra kararı getirmesi için 90 gün süre verildiğini belgeleyen resmi bir icra müdürlüğü belgesidir.

Tehiri İcra Kararı Örneği İcra Mahkemesi

İstinaf edilen mahkeme kararı için teminat yatıran borçlunun, istinaf incelemesi sonuçlanana kadar icra takibinin durdurulmasını sağlayan mahkeme kararıdır.

Tehiri İcra Kararının İcra Dairesine Sunulması ve Durdurma Talebi

İcra Hukuk Mahkemesinden alınan tehiri icra kararını icra müdürlüğüne sunarak, icra takibinin fiilen durdurulmasını sağlıyoruz.

Bu dilekçe örneklerini kendi dosyanıza uyarlayarak kullanabilirsiniz. Dilekçelerdeki boşlukları dosya bilgilerinizle doldurmanız yeterlidir.

Tehiri icranın düzenlendiği İcra İflas Kanunu Madde 36’nın tam güncel metni aşağıdaki gibidir:

İcranın geri bırakılması için verilecek süre:

Madde 36 – İlama karşı istinaf veya temyiz yoluna başvuran borçlu, hükmolunan para veya eşyanın resmi bir mercie depo edildiğini ispat eder yahut hükmolunan para veya eşya kıymetinde icra mahkemesi tarafından kabul edilecek taşınır rehni veya esham veya tahvilat veya taşınmaz rehni veya muteber banka kefaleti gösterirse veya borçlunun hükmolunan para ve eşyayı karşılayacak malı mahcuz ise icranın geri bırakılması için takibin yapıldığı yer icra mahkemesinden karar alınmak üzere icra müdürü tarafından kendisine uygun bir süre verilir. Bu süre ancak zorunluluk halinde uzatılabilir.

Borçlu, Devlet veya adli yardımdan yararlanan bir kimse ise teminat gösterme zorunluluğu yoktur.

Ücreti ilgililer tarafından verilirse bölge adliye mahkemesi veya Yargıtayca icranın geri bırakılması hakkındaki karar icra dairesine en uygun vasıtalarla bildirilir.

Nafaka hükümlerinde böyle bir süre verilemez.

Bölge adliye mahkemesince başvurunun haklı görülmesi halinde teminatın geri verilip verilmeyeceğine karar verilir. Yargıtay’ca hükmün bozulması halinde borçlunun başvurusu üzerine, bozmanın mahiyetine göre teminatın geri verilip verilmeyeceğine bozma sonrası esası inceleyecek mahkemece kesin olarak karar verilir.

Bölge adliye mahkemesince başvurunun kesin olarak esastan reddine karar verilmesi veya Yargıtay’ca hükmün onanması halinde alacaklının istemi üzerine başkaca işleme gerek kalmaksızın teminata konu olan para alacaklıya ödenir. Mal ve haklar ise, malın türüne göre icra dairesince paraya çevrilir. Ücreti ilgililer tarafından verilirse icra mahkemesince icranın geri bırakılması hakkındaki karar, hükmü veren mahkemeye ve icra dairesine en uygun vasıtalarla bildirilir. Bölge adliye mahkemesinin başvurunun esastan reddine ilişkin kararına karşı temyiz yolunun açık olması hâlinde, temyiz yoluna başvurma süresinin dolmasına kadar icranın geri bırakılması kararının etkisi devam eder. İlam alacaklısının teminat üzerinde rüçhan hakkı vardır.

Tehiri icra ile ilgili önemli gördüğüm güncel yerel ve yüksek mahkeme kararlarını inceleyerek devam edelim:

Tehiri İcra Teminatının Nemalandırılması Zorunluluğu: AYM Kararı Sonrası İcra Müdürlüğü Reddi Hukuka Aykırı

Borçlu taraf, ilamlı icra takibine karşı tehiri icra kararı alarak 27.000 TL nakdi teminatı icra dosyasına depo etmiş ve bu bedelin nemalandırılmasını talep etmiştir. İcra Müdürlüğü, mevzuatta açık düzenleme bulunmadığı gerekçesiyle talebi reddetmiştir. Şikâyet üzerine dosyayı inceleyen mahkeme, İİK m. 36’da nemalandırmaya ilişkin düzenleme olmamakla birlikte engelleyici hüküm de bulunmadığını tespit etmiştir. Anayasa Mahkemesi’nin Harçlar Kanunu m. 36/1’i iptal eden 05/04/2023 tarihli kararı değerlendirilmiştir. Sonuç: Şikâyetin kısmen kabulüyle İcra Müdürlüğü kararı iptal edilmiş, teminatın vadeli hesapta nemalandırılmasına hükmedilmiştir. Gerekçe özeti: “Nemalandırma işlemi hem alacaklı hem de borçlunun menfaatine olup İcra Müdürlüğünce nemalandırma yapılmaması için geçerli bir sebep bulunmamaktadır.” (🧾 Künye: Ankara 12. İcra Hukuk Mahkemesi, E. 2024/1232, K. 2025/96, T. 06/02/2025, Kesin)

Uygulanan Maddeler: İİK m. 36, İİK m. 134/9, İİK m. 88, Harçlar Kanunu m. 36/1 (AYM tarafından iptal), İİK m. 18/3, HMK m. 320/1

Tehiri İcra Kararı Sunulduktan Sonra Takibin Devamı Niteliğinde Muhtıra Gönderilemez: Taşınır Teslimi Takibinde İcra İşleminin İptali

Borçlu aleyhine ayıplı aracın misli ile değiştirilmesine ilişkin tüketici mahkemesi ilamına dayalı taşınır teslimi takibi başlatılmıştır. Borçlu, ilamı tehiri icra talepli temyiz ederek mehil belgesi almış ve Yargıtay’dan icranın geri bırakılması kararı alarak icra dosyasına sunmuştur. Buna rağmen icra müdürlüğü, alacaklının talebiyle borçluya aracı teslim etmesi yönünde muhtıra göndermiştir. Yerel mahkeme şikâyeti reddetmiş, dosya temyiz incelemesine taşınmıştır. İİK m. 24/2 hükmü değerlendirilmiştir. Sonuç: Yerel mahkeme kararı bozulmuş, muhtıranın iptali gerektiğine hükmedilmiştir. Gerekçe özeti: [Gerekçe] “İcranın geri bırakılması kararı ile takip duracağından, borçluya takibin devamı niteliğindeki muhtıra gönderilmesi mümkün değildir.” (🧾 Künye: Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, E. 2018/4990, K. 2019/1083, T. 24/01/2019, Karar Düzeltme Yolu Açık)

Uygulanan Maddeler: İİK m. 24/2, İİK m. 366, HUMK m. 428

Nafaka Alacaklarında Tehiri İcra Prosedürü Uygulanamaz: Mehil Vesikası Verilemeyeceğine İlişkin Emsal Karar

Tedbir nafakasına ilişkin ara kararına dayalı ilamsız takipte borçlunun itirazı üzerine itirazın kaldırılması kararı verilmiştir. Borçlu bu kararı tehiri icra talepli temyiz ederek mehil vesikası talep etmiş, alacaklı ise mehil vesikası verilmesi işleminin iptalini istemiştir. İlk derece mahkemesi şikâyeti reddetmiş, Bölge Adliye Mahkemesi ise İİK m. 36/4 hükmünü değerlendirmiştir. BAM gerekçesinde nafaka alacaklarında tehiri icra uygulanamayacağını isabetli şekilde tespit etmesine rağmen hüküm kısmında bu kabule aykırı sonuca varmıştır. Sonuç: Gerekçe ile hüküm arasındaki çelişkinin giderilmesi için BAM kararı bozulmuştur. Gerekçe özeti: [Gerekçe] “Nafaka alacaklarında icranın geri bırakılması için süre verilmeyeceği, nafaka kararının hiçbir şekilde tehiri icra talepli olarak temyiz edilemeyeceği” kabul edilmiştir. (🧾 Künye: Yargıtay 8. Hukuk Dairesi, E. 2017/10449, K. 2017/15408, T. 16/11/2017)

Uygulanan Maddeler: İİK m. 36/4, İİK m. 364/2, HMK m. 371/1-ç

Tehiri İcra Teminatı Yatırılmasına Rağmen Haciz Girişiminde Bulunan Avukata Disiplin Cezası Verilmedi: Fiili Zarar Yokluğu Esas Alındı

Borçlular, icra takibinde tehiri icra prosedürünü işleterek mehil vesikası almış ve alacağı karşılayan 92.000 TL bedelli teminat mektubunu dosyaya sunmuştur. Buna rağmen alacaklı vekili avukat, borçluların taşınmazları, banka hesapları, iş yeri ve evlerinde haciz işlemi başlatmak istemiş; ancak borçluların fiili engellemesi nedeniyle haciz gerçekleştirilememiştir. Şikâyet üzerine avukat hakkında görevi kötüye kullanma suçundan kamu davası açılmış, ceza mahkemesi beraat kararı vermiştir. Baro Disiplin Kurulu da disiplin cezası verilmesine yer olmadığına karar vermiş, itiraz TBB’ye taşınmıştır. Sonuç: İtiraz reddedilerek disiplin cezası verilmemesine ilişkin karar onanmıştır. Gerekçe özeti: [Gerekçe] “Maddi herhangi bir zararın oluşmadığı ve söz konusu haciz talebinin yasaya aykırı olması halinde dahi icra mahkemesine dava açılmak suretiyle iptalinin mümkün olduğu” değerlendirilmiştir. (🧾 Künye: Türkiye Barolar Birliği Disiplin Kurulu, E. 2021/98, K. 2021/141, T. 04/03/2021)

Uygulanan Maddeler: Avukatlık Kanunu m. 34, m. 134, m. 136/1, m. 157/7; TBB Meslek Kuralları m. 3, m. 4; CMK m. 223/2-a

Müvekkilden Alınan Nakdi Teminatı Üzerinde Tutup Şahsen Teminat Mektubu Veren Avukata Disiplin Cezası: Meslek Güveninin Sarsılması

Avukat, müvekkilinden tehiri icra prosedürü için aldığı nakdi teminatı mahkemeye yatırmak yerine, kendi adına şahsen teminat mektubu sunmuştur. Nakdi teminatı ise ileride doğacak vekâlet ücretini garanti altına almak amacıyla üzerinde tutmuştur. Ayrıca avukatın uyuşmazlığın tarafları arasındaki muvazaalı işlere karıştığı da tespit edilmiştir. TBB Meslek Kuralları çerçevesinde değerlendirme yapılmıştır. Sonuç: Avukatın eylemi disiplin suçu olarak kabul edilmiştir. Gerekçe özeti: [Gerekçe] “Vekil edeninden aldığı nakdi teminat yerine mahkemeye şahsen teminat mektubu vermesi, kamunun avukatlık mesleğine inancını ve güvenini sarsacak nitelikte bir davranıştır.” (🧾 Künye: Türkiye Barolar Birliği Disiplin Kurulu, E. 2002/114, K. 2002/253, T. 20/09/2002)

Uygulanan Maddeler: Avukatlık Kanunu m. 34, m. 134; TBB Meslek Kuralları m. 3, m. 4

Tehiri icra, aleyhine mahkeme kararı verilen borçlunun en önemli savunma araçlarından biridir. Bu rehberde sürecin tüm aşamalarını detaylıca ele aldık. Yazımızı kapatmadan önce kritik noktaları bir kez daha hatırlatalım:

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Kritik Noktalar

• Sürelere dikkat edin: Mehil vesikası süresi (genellikle 90 gün) içinde icra mahkemesinden karar almanız şarttır. Bu süreyi kaçırırsanız tüm süreç başa döner.
• Teminatı eksiksiz yatırın: Kapak hesabı + 3 aylık faiz tutarını tam olarak yatırmazsanız mehil vesikası alamazsınız.
• Belgeleri eksiksiz hazırlayın: Derkenar yazısı, teminat dekontu ve mehil vesikası olmadan icra mahkemesine başvuramazsınız.
• Nafaka ilamları istisnadır: Nafaka kararlarında tehiri icra mümkün değildir, bu konuda farklı bir strateji belirlemeniz gerekir.
• Hacizler kalkmaz: Tehiri icra kararı yeni işlemleri durdurur ancak mevcut hacizler yerinde kalır.
• Faiz işlemeye devam eder: Takip dursa bile borç üzerindeki faiz işlemeye devam ettiğinden, sürecin uzaması aleyhinize olabilir.