TMK Madde 182 Boşanmada çocuğun durumunun düzenlenmesi

Özet 4 fıkra · ~1 dk okuma

TMK 182, boşanma veya ayrılıkta mahkemenin velayeti ve çocukla kişisel ilişkiyi çocuğun yararını esas alarak belirlemesini, velayeti almayan eşin de bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılmasını gerektirir.

Resmi Metin

Hâkimin takdir yetkisi

Madde 182- (1) Mahkeme boşanma veya ayrılığa karar verirken, olanak bulundukça ana ve babayı dinledikten ve çocuk vesayet altında ise vasinin ve vesayet makamının düşüncesini aldıktan sonra, ana ve babanın haklarını ve çocuk ile olan kişisel ilişkilerini düzenler.

(2) Mahkeme, kararında kişisel ilişki düzenlemesinin gereklerinin yerine getirilmemesi hâlinde, çocuğun menfaatine aykırı olmamak kaydıyla velayetin değiştirilebileceğini ihtar eder.

Ek hüküm: · 7343 s.K. m.37

(3) Velâyetin kullanılması kendisine verilmeyen eşin çocuk ile kişisel ilişkisinin düzenlenmesinde, çocuğun özellikle sağlık, eğitim ve ahlâk bakımından yararları esas tutulur. Bu eş, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılmak zorundadır.

(4) Hâkim, istem hâlinde irat biçiminde ödenmesine karar verilen bu giderlerin gelecek yıllarda tarafların sosyal ve ekonomik durumlarına göre ne miktarda ödeneceğini karara bağlayabilir.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Değişiklik Bilgisi

Bu maddenin metni aşağıdaki değişiklik ile güncel hâline gelmiştir. Madde yürürlüktedir; güncel ve yürürlükteki tam metin yukarıdadır. Önceki sürüm yürürlükte olmadığından bu sayfada ayrıca verilmemiştir.

  1. Ek 2. fıkra 7343 s.K. m.37

Eski metnin tam karşılaştırması için mevzuat.gov.tr ve Resmî Gazete arşivini inceleyebilirsiniz.

Avukat Yorumu

Bu madde, boşanma hâlinde velayet ve kişisel ilişki düzenlemesini düzenlemektedir. Mahkeme, boşanma veya ayrılığa karar verirken olanak bulundukça ana ve babayı dinledikten ve çocuk vesayet altında ise vasinin ve vesayet makamının düşüncesini aldıktan sonra ana ve babanın haklarını ve çocuk ile olan kişisel ilişkilerini düzenler. Velayetin kullanılması kendisine verilmeyen eşin çocuk ile kişisel ilişkisinin düzenlenmesinde çocuğun özellikle sağlık, eğitim ve ahlâk bakımından yararları esas tutulur.

Bu düzenleme, boşanma kararıyla birlikte çocuğun velayet ve kişisel ilişki haklarının düzenlenmesini zorunlu kılmaktadır. Çocuğun üstün yararı, velayetin verilmesinde ve kişisel ilişkinin düzenlenmesinde temel ölçüttür.

Gerekçe

Bu gerekçe 4721 sayılı Kanunun ilk kabul metnine aittir; sayfadaki hüküm daha sonra düzenleme görmüştür.

Yürürlükteki metin esas alınmakla beraber, çocuk kendisinden alınan eşin çocuk ile ilişkisinin düzenlenmesinde, çocuğun özellikle sağlık, terbiye ve ahlak bakımından yararlarının esas alınacağı açıklığa kavuşturulmuştur.

Maddenin ikinci fıkrasında velayetin kullanılması kendisine verilmeyen eşin çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılması esası getirilmiştir.

Maddenin üçüncü fıkrasıyla ise, istem halinde hakime, bu giderlerin gelecek yıllarda ne miktarda ödeneceğine ilişkin karar verebilmesi olanağı sağlanarak, ekonomik ve mali açıdan güçsüz olan alacaklıların her yıl masraf ve emek sarfı suretiyle artırım davaları açmalarını önlemek ve bu nedenle mağduriyetlerine son vermek amaçlanmıştır.

İlgili Yargıtay Kararları

Seçilmiş HGK içtihatları

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2013/1928 K. 2015/1140 Direnme Bozuldu
Kusur

Daha ağır kusurlu eşin TMK m.166/2 kapsamındaki boşanma davasında, karşı tarafın da boşanmaya neden olan olaylarda kusurlu olduğu sabit ise diğer eş yönünden m.166/2 koşulları gerçekleşmiş sayılır ve ağır kusurlu eşin davası da kabul edilir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Karşılıklı boşanma davasında her iki eşin de kusurlu bulunduğu durumda, ağır kusurlu kocanın da boşanma davasının kabul edilip edilemeyeceği. HGK değerlendirmesi: Eşine şiddet uygulayıp hakaret eden koca yanında, aşırı kıskanç davranan ve birlik görevlerini yerine getirmeyen kadın da kusurlu olup, koca yönünden TMK m.166/2 koşulları gerçekleşmiştir. Sonuç: Kocanın davasının reddine ilişkin direnme bozulmuş; dava açmakta haklı bulunan kocanın davasının da kabulü gerektiğine, güçlü bir karşı oyla hükmedilmiştir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2012/799 K. 2013/389 Direnme Bozuldu
Velayet

TMK m.182/II uyarınca velayeti olmayan ebeveynle kişisel ilişkide çocuğun yararı üstün tutulur; çocuğun tüm hafta sonlarını bu ebeveynle geçirmesi gelişimini ve velayet sahibinin görevini olumsuz etkilediği için hafta sonu ve tatiller çocuğun yaşına göre paylaştırılır.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Velayeti annede olan çocukla baba arasında her hafta sonu kişisel ilişki kurulması ve çocuğun yurt dışına çıkışının yasaklanmasının doğru olup olmadığı (TMK m.182/II, 324, 325). HGK değerlendirmesi: Her hafta sonu kişisel ilişki çocuğun gelişimini olumsuz etkiler ve annenin velayet görevini aksatır; sürekli yurt dışı yasağı seyahat özgürlüğüne aykırıdır. Sonuç: Direnme bozulmuştur.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2013/1539 K. 2015/1007 Onama
Nafaka m.182/2

TMK m.182/2 uyarınca velayet kendisine bırakılmayan eş, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılır; iştirak nafakasının miktarı, çocuğun yaşı ve ihtiyaçları ile ana ve babanın hayat koşulları ve ödeme güçleri gözetilerek hakkaniyete uygun biçimde takdir edilir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Velayet kendisine verilmeyen babanın ödeyeceği iştirak nafakası artırım miktarının fazla olup olmadığı (TMK m.182/2). HGK değerlendirmesi: İştirak nafakası çocuğun ihtiyaçları ile ana-babanın ödeme gücüne göre belirlenir; çocuğun yaşı, okul giderleri ve babanın geliri gözetildiğinde takdir edilen miktar uygundur. Sonuç: İştirak nafakasına ilişkin direnme onanmıştır.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2013/1557 K. 2015/2021 Direnme Bozuldu
Nafaka

İştirak nafakası, TMK m.330 uyarınca çocuğun ihtiyaçları ile ana-babanın hayat koşulları ve ödeme güçlerine, m.331'deki durum değişikliğine ve TMK m.4 hakkaniyet ilkesine göre belirlenir; yükümlünün gelir-gideriyle orantısız yüksek nafakaya hükmedilemez.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Müşterek çocuk için hükmedilen iştirak nafakasının artırılmasında miktarın hakkaniyete uygun olup olmadığı (TMK m.182). HGK değerlendirmesi: İştirak nafakası tarafların sosyal-ekonomik durumu, çocuğun ihtiyaçları ve TMK m.4 hakkaniyet ilkesine göre belirlenmelidir; gelir-giderle orantısız yüksek nafaka doğru değildir. Sonuç: Direnme bozulmuştur.

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları

Adana Bölge Adliye Mahkemesi içtihatları

Adana BAM · İstinaf · 2. Hukuk Dairesi E. 2020/169 K. 2020/1460 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

TMK m.182/2 uyarınca velayet kendisine verilmeyen babanın çocuğun bakım-eğitim giderlerine gücü oranında katılma yükümlülüğü mutlaktır. Adana BAM 600'er TL iştirak nafakasını yerinde bularak babanın kaldırma/indirme istinafını reddetti.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Boşandıktan sonra iki böbreğini kaybedip %91 engelli hale gelen ve işten çıkarılan baba, çocukları için ödediği iştirak nafakasının kaldırılmasını ya da indirilmesini istemiş; ilk derece mahkemesi davayı kısmen kabul edip nafakayı çocuk başına 800 TL'den 600'er TL'ye indirmiştir. Adana BAM, indirilen 600'er TL'lik iştirak nafakasının tarafların ekonomik durumu ve hakkaniyet ilkesine uygun olduğunu, babanın bakım yükümlülüğünün mutlak bulunduğunu belirterek davacı babanın istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 2. Hukuk Dairesi E. 2020/926 K. 2020/971 Kısmen Kabul

BAM, velayet kendisine verilmeyen eşin mali gücü oranında çocuğun bakım ve eğitim giderlerine katılma yükümlülüğünü düzenleyen TMK 182/2'yi iştirak nafakası artırımının dayanağı olarak göstermiş; çocuğa takdir edilen nafakayı bu madde dahil hükümlere uygun bularak istinafı esastan reddetmiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Davacı anne, kendisi ve müşterek çocuk için bağlanan yoksulluk ve iştirak nafakalarının artırılmasını istemiş, ilk derece mahkemesi davayı kısmen kabulle yoksulluk nafakasını 1.700 TL'ye, iştirak nafakasını 2.000 TL'ye yükseltmiştir; davalı erkek artırıma itirazla istinafa başvurmuştur. Adana BAM, kadın yararına kabul edilen yıllık nafaka farkının (200x12=2.400 TL) kesinlik sınırı olan 4.400 TL'nin altında kalması nedeniyle davalının kadın yönünden istinaf talebinin kesin karara ilişkin olduğunu belirleyip usulden reddetmiştir. Çocuğa takdir edilen iştirak nafakasını ise sosyal-ekonomik durumlara ve ÜFE oranına uygun bularak bu yöndeki istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 2. Hukuk Dairesi E. 2019/2411 K. 2020/718 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

Adana BAM, TMK m.182/2 uyarınca çocuğun özellikle sağlık, eğitim ve ahlak bakımından yararının esas tutulacağını ve velayet kendisine verilmeyen eşin giderlere gücü oranında katılacağını, iştirak nafakasının artırımı yönünden uyguladı.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Uyuşmazlık, özel okula giden müşterek çocuk için daha önce hükmedilen iştirak nafakasının artırılması istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesi nafakayı aylık 800,00 TL'ye yükseltmiş, davacı anne miktarın yetersiz olduğu gerekçesiyle istinafa başvurmuştur. Adana BAM, TMK m.182/2 uyarınca çocuğun yararı ve velayet kendisine verilmeyen eşin katkı yükümlülüğünü esas alarak nafaka miktarını değerlendirmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 2. Hukuk Dairesi E. 2019/2079 K. 2020/684 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

Adana BAM, TMK m.182/2 uyarınca velayet kendisine verilmeyen eşin çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılmak zorunda olduğunu esas alarak iştirak nafakası miktarını değerlendirdi.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Uyuşmazlık, boşanma ile annenin velayetine bırakılan müşterek çocuk için iştirak nafakasına hükmedilmesi/artırılması istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesi davayı kısmen kabul etmiş, taraflar nafaka miktarı yönünden istinafa başvurmuştur. Adana BAM, TMK m.182/2 uyarınca velayet kendisine verilmeyen eşin çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılma yükümlülüğünü esas alarak nafaka miktarını değerlendirmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 2. Hukuk Dairesi E. 2019/1925 K. 2020/659 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

TMK m.182/2, velayet kendisine verilmeyen eşin çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılma zorunluluğunun dayanağı olarak kullanılmış; baba aleyhine takdir edilen iştirak nafakasının bu hükme uygunluğu istinafta denetlenip onanmıştır.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Boşanma sonrası velayeti annede olan müşterek çocuk için davacı anne iştirak nafakası istemiş, ilk derece mahkemesi davanın kısmen kabulü ile aylık 400 TL iştirak nafakasına hükmetmiştir. Davalı baba, kararın usul ve yasaya aykırı olduğu ve gelirinin yetersizliği gerekçesiyle istinafa başvurmuştur. Adana BAM, tarafların ekonomik ve sosyal durumları, çocuğun büyümesi ve giderlerinin artması ile ana-babanın gelirleri oranında sorumlu olması karşısında takdir edilen nafakanın hakkaniyete ve TMK m.182/2, 328/1, 330/1 hükümlerine uygun olduğunu belirleyerek davalının istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.

Diğer kararlar (4)
Adana BAM · İstinaf · 2. Hukuk Dairesi E. 2019/1629 K. 2020/176 Düzelterek Esastan Red

Adana BAM, TMK m.182/2 uyarınca velayet kendisine verilmeyen eşin çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılma zorunluluğunu esas alarak iştirak nafakasının artırımı istemini değerlendirdi.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Uyuşmazlık, ilkokul öğrencisi müşterek çocuk için hükmedilen iştirak nafakasının artırılması istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesi karar vermiş, davalı erkek miktar yönünden istinafa başvurmuştur. Adana BAM, TMK m.182/2 ile m.330/1 çerçevesinde çocuğun ihtiyaçları ve tarafların ödeme güçlerini gözeterek iştirak nafakasının artırımı istemini değerlendirmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 2. Hukuk Dairesi E. 2019/1617 K. 2020/162 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

TMK 182/2 (velayet kendisine verilmeyen eşin çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılma zorunluluğu) bu kararda babanın iştirak nafakası yükümlülüğünün dayanağıdır. Adana BAM, takdir edilen nafakanın bu maddeye uygun olduğunu saptayarak annenin artırım talepli istinafını reddetmiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Anlaşmalı boşanmada çocuklara nafaka bağlanmadığından, velayeti kendisinde olan davacı anne her çocuk için aylık 8.000 TL iştirak nafakası talep etmiş; ilk derece mahkemesi davayı kısmen kabul ederek çocuk başına aylık 750 TL nafakaya hükmetmiştir. Davacı anne nafaka miktarının düşüklüğü nedeniyle istinafa başvurmuştur. Adana BAM, tarafların ekonomik ve sosyal durumları, gelir seviyeleri ve çocukların yaşı birlikte değerlendirildiğinde takdir edilen nafakanın TMK 182/2, 328/1, 330/1 ve 4. maddelerine ve hakkaniyet ilkesine uygun olduğunu saptamış ve annenin istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 2. Hukuk Dairesi E. 2019/1487 K. 2019/1759 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

TMK m.182 uyarınca velayeti kendisine verilmeyen eş çocuğun bakım-eğitim giderlerine gücü oranında katılır. Adana BAM, çocuğun yaşı, eğitim durumu ve tarafların mali hali karşısında 160 TL'den 600 TL'ye çıkarılan iştirak nafakasını ne düşük ne fahiş bularak tarafların istinaflarını reddetmiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Boşanma sonrası müşterek çocuk için bağlanan aylık 160 TL iştirak nafakasının artırılması davasında ilk derece mahkemesi nafakayı aylık 600 TL'ye yükseltmiş; davalı miktarı fahiş bulup ve lehine vekalet ücreti verilmemesinden, davacı ise miktarı yetersiz bulup katılma yoluyla istinaf başvurmuştur. Adana BAM, TMK 182 uyarınca velayeti kendisine verilmeyen eşin çocuğun bakım-eğitim giderlerine gücü oranında katılmak zorunda olduğunu; çocuğun yaşı, eğitim durumu, ekonomik koşullar ve tarafların mali durumu gözetildiğinde takdir edilen artırımın ne düşük ne fahiş olduğunu, nafaka davalarında reddedilen kısım için vekalet ücreti takdir edilemeyeceğini belirtmiştir. Bu nedenle her iki tarafın istinaf başvuruları ayrı ayrı esastan reddedilmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 2. Hukuk Dairesi E. 2018/815 K. 2018/797 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

Adana BAM, TMK m.182/2 uyarınca çocuğun bakım ve eğitim giderlerine velayet kendisine verilmeyen eşin gücü oranında katılma yükümlülüğünü, tarafların ekonomik durumu ışığında iştirak nafakası yönünden uyguladı.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Uyuşmazlık, gayriresmi birliktelikten doğan ve baba tarafından tanınan müşterek çocuklar için iştirak nafakası talebine ilişkindir. Davalı, gelirinin bulunmadığını ileri sürerek davanın reddini istemiştir. Adana BAM, TMK m.182/2 uyarınca çocuğun bakım ve eğitim giderlerine velayet kendisine verilmeyen eşin gücü oranında katılma yükümlülüğünü, tarafların ekonomik durum araştırması ışığında değerlendirmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi (istinaf) kararları bölgesel niteliktedir; bağlayıcı içtihat değildir, Yargıtay denetiminde değişebilir. Bilgilendirme amaçlıdır.

İlgili Hizmet

TMK 182, evlilik birliğinin sona ermesine ilişkin hâkimin takdir yetkisi bakımından sık başvurulan hükümlerdendir.

evlilik birliğinin sona ermesi davalarında hukuki danışmanlık

İndeks
Bize WhatsApp'tan ulaşın!