TMK Madde 181 Boşanan eşlerin miras haklarını yitirmesi

Hazırlayan: Av. Saim İncekaşAdana BarosuGüncelleme: 09.06.2026

Özet 2 fıkra · ~2 dk okuma

Boşanan eşler, bu sıfatla birbirlerinin yasal mirasçısı olamazlar ve boşanmadan önce yapılmış olan ölüme bağlı tasarruflarla kendilerine sağlanan hakları, aksi tasarruftan anlaşılmadıkça, kaybederler.

Yürürlükte Değişiklik var Son değişiklik: · 6217 s.K. m.19

Resmi Metin

Miras hakları

Madde 181- (1) Boşanan eşler, bu sıfatla birbirlerinin yasal mirasçısı olamazlar ve boşanmadan önce yapılmış olan ölüme bağlı tasarruflarla kendilerine sağlanan hakları, aksi tasarruftan anlaşılmadıkça, kaybederler.

(2) Boşanma davası devam ederken, ölen eşin mirasçılarından birisinin davaya devam etmesi ve diğer eşin kusurunun ispatlanması hâlinde de yukarıdaki fıkra hükmü uygulanır.

Değişiklik: · 6217 s.K. m.19

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Değişiklik Bilgisi

Bu maddenin metni aşağıdaki değişiklik ile güncel hâline gelmiştir. Madde yürürlüktedir; önceki ilgili metin aşağıda gösterilmiştir.

  1. Değişiklik 2. fıkra 6217 s.K. m.19
    Önceki metni ve farkı göster

    Değişen ibareler: davacının → eşin · davalının → diğer eşin

    Değişiklikten önceki metin - yürürlükte değildir: Boşanma davası devam ederken, ölen davacının mirasçılarından birisinin davaya devam etmesi ve davalının kusurunun ispatlanması hâlinde de yukarıdaki fıkra hükmü uygulanır. Kabul: 31 Mart 2011 · Yürürlük: 1 Ekim 2011 · RG: 14.4.2011, Sayı 27905 Kaynaklar: TBMM 4721 ilk kabul metni · TBMM 6217 s.K. m.19 · TBMM kanun kaydı

Eski metnin tam karşılaştırması için mevzuat.gov.tr ve Resmî Gazete arşivini inceleyebilirsiniz.

Avukat Yorumu

Bu madde, boşanmanın miras hukuku yönünden doğurduğu sonuçları düzenlemektedir. Birinci fıkraya göre boşanan eşler, bu sıfatla birbirlerinin yasal mirasçısı olamazlar ve boşanmadan önce yapılmış olan ölüme bağlı tasarruflarla kendilerine sağlanan hakları, aksi tasarruftan anlaşılmadıkça, kaybederler. Hüküm, boşanmanın eşlik bağıyla doğrudan bağlantılı yasal mirasçılık sıfatını sona erdirdiğini ve boşanmadan önce yapılan ölüme bağlı tasarrufların kural olarak hükmünü yitirdiğini ortaya koymaktadır. “Aksi tasarruftan anlaşılmadıkça” ibaresi, mirasbırakanın iradesine öncelik tanıyan bir istisna öngörmektedir.

Maddenin ikinci fıkrası 6217 sayılı Kanun ile değiştirilmiş olup boşanma davası devam ederken ölen eşin mirasçılarından birisinin davaya devam etmesi ve diğer eşin kusurunun ispatlanması hâlinde de yukarıdaki fıkra hükmünün uygulanacağını öngörmektedir. 4721 sayılı Kanun’un gerekçesinde, davacı eşin ölümüne rağmen mirasçılarından birinin davaya devam etmesi ve davalının kusurlu olduğunun sabit olması hâlinde, davalı eşin mirasçı olamayacağı; bu yolla zina, hayata kast, pek kötü davranış veya haysiyetsiz hayat sürme gibi sebeplerle açılan boşanma davasında kusurlu davalı eşin, mirasçı sıfatını koruyarak haksız sonuç elde etmesinin önlenmek istendiği belirtilmiştir.

Gerekçe

Bu gerekçe 4721 sayılı Kanunun ilk kabul metnine aittir; sayfadaki hüküm daha sonra düzenleme görmüştür.

Bu fıkraya eşlerin boşanma halinde ölüme bağlı tasarruflardan doğan hakları da kaybetmesi, yapılan ölüme bağlı tasarrufta bunun aksinin kararlaştırılmamış olması şartına bağlanmıştır.

Maddenin ikinci fıkrasında, boşanma davası devam ederken, davacı eşin ölümü halinde, davalının buna rağmen mirasçı olabilmesi belli koşullar altında engellenmektedir. Buna göre ölen davacının mirasçılarından herhangi birisinin davayı devam ettirmesi ve davalının kusurlu olduğunun sabit olması halinde, davalı eş, birinci fıkra hükmünde olduğu gibi davacıya mirasçı olamayacaktır. Davacı eşin ölümü halinde evlilik kendiliğinden son bulur. Bu nedenle davacının ölümüne rağmen, mirasçılardan birinin devam ettirdiği bu dava, eşlerin boşanmasına yönelik olmayacak, devam edilen davada, boşanmada davalının kusurlu olup olmadığı karara bağlanacaktır. Bir başka ifadeyle bu durumda devam edilen dava, boşanmada hangi eşin kusurlu olduğunun saptanmasına yönelik olacaktır. Bu durum özellikle zina, hayata kast, pek kötü davranış, haysiyetsiz hayat sürme sebeplerinden biriyle açılan boşanma davasında, davacının ölümü halinde, bu eylemlerde bulunan kusurlu davalı eşin buna rağmen mirasçı olabilmesi konusunda haksız ve adaletsiz sonuçların doğmasına da neden olabilecektir, işte bu haksız durumların önlenmesi amacıyla maddenin ikinci fıkrası kaleme alınmıştır.

İlgili Yargıtay Kararları

Seçilmiş HGK içtihatları

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2017/1896 K. 2019/1112 Direnme Bozuldu
Kusur Miras Usul m.181/2

TMK m.181/2 uyarınca ölen eşin mirasçısının sağ kalan eşin kusurunun tespitine yönelik olarak boşanma davasına devam edebilmesi, davanın usulüne uygun (harcı yatırılmış, geçerli vekâletnameyle) açılmış ve sürdürülebilir bir boşanma davası olmasına bağlıdır.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Dava tarihinde fiil/dava ehliyetine sahip olmayan davacı erkeğin açtığı boşanma davasına, ölümü üzerine mirasçısının TMK m.181/2 gereğince sağ kalan eşin kusurunun tespiti için devam edip edemeyeceği. Değerlendirme: Boşanma davası harcı yatırılarak iki tanık huzurunda imzalanan vekâletnameyle usulüne uygun açılmış; vesayeti gerektirir durum davacının ölümü nedeniyle kesin tespit edilememiştir. Sonuç: Direnme kararı değişik gerekçeyle yerinde bulunarak sair temyiz itirazları için dosya Özel Daireye gönderilmiş, oy çokluğuyla karar verilmiştir.

Kararı incele →

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2017/2296 K. 2020/476 Bozma
Miras Kusur Usul m.181/2

Boşanma davası devam ederken eşlerden biri ölürse evlilik kendiliğinden sona erdiğinden dava konusuz kalır; ancak TMK m.181/2 uyarınca ölen eşin mirasçısı, sağ kalan eşin boşanmaya sebebiyet verecek derecede kusurlu olup olmadığının tespiti için davaya devam edebilir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Evlilik birliğinin sarsılması sebebine dayalı boşanma davasında davacı asilin temyiz aşamasında ölmesi üzerine mirasçısının TMK m.181/2 gereği davaya devam isteminin ve davanın akıbetinin ne olacağı. Değerlendirme: Eşin ölümüyle evlilik kendiliğinden sona erdiğinden boşanma davası konusuz kalır; ancak m.181/2 mirasçıya sağ kalan eşin kusurunun tespiti için davaya devam imkânı tanır. Sonuç: Direnme kararı, davanın konusuz kalması ve kusur tespiti yapılması gereği değişik gerekçelerle BOZULMUŞTUR.

Kararı incele →

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2017/1588 K. 2018/2045 Onama
Kusur Miras Usul Tanıkla İspat m.181/2

Boşanma davası sürerken davacı eşin ölümü halinde, mirasçılardan biri davayı sürdürürse TMK m.181/2 gereğince dava boşanmaya değil, sağ kalan eşin kusurunun ve buna bağlı olarak mirasçı olup olamayacağının tespitine yönelik olarak devam eder.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Boşanma davasının kabulüne ilişkin ilk karar bozulduktan sonra davacının ölmesi üzerine, mahkemenin TMK m.181/2 uyarınca davalının kusurlu olduğunu ve mirasçı olamayacağını tespit eden hükmünün gerçek direnme mi yoksa yeni hüküm mü olduğu ve delil bildirme süresi sorunu. Değerlendirme: HGK, ölüm nedeniyle boşanma hükmü kurulamayacağından kusur tespitine geçilmesinin zorunlu olduğunu, kararın yeni hüküm sayılmayacağını; cevap dilekçesinde delil bildirmeyen davalıya ön incelemede süre verilemeyeceğini benimsedi. Sonuç: Direnme kararı yerinde bulunup, kusur tespitine yönelik temyiz itirazlarının incelenmesi için dosyanın 2. Hukuk Dairesine gönderilmesine oy çokluğuyla karar verildi.

Kararı incele →

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2020/154 K. 2020/334 Ret
Miras Kusur Tanıkla İspat Usul

Boşanma davası sırasında davacı eşin ölmesi hâlinde mirasçılar, TMK m.181 uyarınca davaya devam ederek sağ kalan eşin boşanmaya sebep olan olaylardaki kusurunun tespitini isteyebilir ve dava bu yönüyle kusur tespitine dönüşür.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Evlilik birliğinin sarsılması nedenine dayalı boşanma davasında davacının ölümü üzerine mirasçıların TMK m.181 uyarınca davaya devamla davalı eşin kusur tespitini istemesi ve direnme kararının bozulmasına yönelik karar düzeltme talebinin incelenmesi. Değerlendirme: HGUMK 440. maddedeki sebeplerden hiçbiri bulunmadığından talep yerinde görülmemiş; karşı oyda ise kusura dayanak tanık beyanlarının HMK m.255 kapsamında kuşkulu olduğu savunulmuştur. Sonuç: Karar düzeltme isteğinin REDDİNE oy çokluğuyla kesin olarak karar verilmiştir.

Kararı incele →

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2011/703 K. 2012/70 Direnme Bozuldu
Kusur Tanıkla İspat Miras Usul m.181/2

Boşanma davası kesinleşmeden eşlerden biri ölürse mirasçıları TMK m.181/2 uyarınca davaya kusur tespiti davası olarak devam edebilir; ancak kusur, hukuka uygun ve usulüne uygun yaratılmış delillerle ispatlanmalıdır.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Boşanma davası sürerken davacı eş ölünce mirasçıların TMK m.181/2 uyarınca davaya kusur tespiti davası olarak devam etmesi ve direnme kararına dayanak CD kaydının hukuka uygunluğu. Değerlendirme: Davalının rızası dışında, salt boşanma davasında kullanılmak üzere kurgu sonucu oluşturulan CD usulsüz yaratılmış delildir; hükme esas alınamaz, mevcut deliller de kusuru ispata yetersizdir. Sonuç: Direnme kararının BOZULMASINA oybirliğiyle karar verildi.

Kararı incele →

Diğer kararlar (2)
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2017/2669 K. 2021/109 Bozma
Tazminat Nafaka Kusur Tanıkla İspat Usul

Boşanma kararının mali sonuçları arasında, ölüme bağlı tasarruflarla sağlanan hakların hükümsüz kalması (mirasçılığın sona ermesi) TMK m.181 ile düzenlenmiştir.

Detaylı özeti gör

Yabancı mahkemece verilip Türkiye'de tanınan boşanma kararındaki kusur tespitinin, TMK m.178 uyarınca açılan bağımsız tazminat ve nafaka davasında kesin delil oluşturup oluşturmadığı uyuşmazlığa konudur. HGK, tanınan yabancı kararın kesin hüküm/kesin delil etkisi taşıdığını, hâkimin yeniden kusur belirlemesi yapamayacağını ve boşanmadaki kusurla bağlı kalacağını belirtmiştir. Karar, boşanmanın mali sonuçlarını sayarken ölüme bağlı tasarrufların hükümsüz kalmasını TMK m.181'e dayandırmıştır. Sonuç: Direnme kararı bozulmuştur.

Kararı incele →

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2017/2291 K. 2020/845 Bozma
Kusur Tazminat Nafaka Miras Usul

Boşanma kararıyla evlilik birliği sona erince, eşlerin birbiri lehine yaptığı ölüme bağlı tasarruflar -aksi tasarruftan anlaşılmadıkça- hükümsüz kalır ve bu, boşanmanın kanunla düzenlenmiş mali sonuçlarından biridir (TMK m.181).

Detaylı özeti gör

Kadının açtığı boşanma davası TMK m.178 uyarınca nafaka/tazminat yönünden sürerken, erkeğin başka mahkemede açıp kadını tam kusurlu bularak kesinleştirdiği boşanma hükmü, derdest davada kusur yönünden kesin hüküm/kesin delil teşkil eder. HGK, mahkemenin yeniden kusur belirleyip kadın yararına tazminat ve nafakaya hükmetmesini hatalı bulmuştur. Kararda m.181, boşanmanın mali sonuçları sayılırken (ölüme bağlı tasarrufların hükümsüz kalması) tali olarak anılmıştır. Sonuç: Direnme kararı BOZULMUŞTUR.

Kararı incele →

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları

Adana Bölge Adliye Mahkemesi içtihatları

Adana BAM · İstinaf · 2. Hukuk Dairesi E. 2020/799 K. 2020/1616 İstinaf Kabulü / Kaldırma

TMK 181/2, boşanma davasında eşlerden biri ölürse mirasçılara diğer eşin kusurunun tespiti için davaya devam hakkı tanır. Davalı erkeğin ölümü üzerine mirasçı oğlu davayı takip etmiş; Adana BAM bu hüküm uyarınca davacı kadının kusurlu olduğunu tespit etmiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Davacı kadın TMK 166/1-2 uyarınca boşanma açmış, İlk Derece Mahkemesi boşanmaya hükmedip tazminat taleplerini reddetmiştir. Davalı erkek istinafta iken 26/08/2020'de vefat etmiş; mirasçısı oğlu K5 kusur belirlenmesi yönünden davayı TMK 181/2 uyarınca takip etmiştir. Adana BAM, davalının ölümüyle boşanmanın konusuz kaldığını belirleyip İlk Derece kararını kaldırmış, boşanma ve fer'ileri hakkında karar verilmesine yer olmadığına, ayrıca davacı kadının kusurlu olduğunun tespitine karar vermiştir.

Kararı incele →

Adana BAM · İstinaf · 2. Hukuk Dairesi E. 2018/2246 K. 2020/801 Karar Verilmesine Yer Olmadığı

TMK 181/2 boşanma davası sürerken ölen eşin mirasçılarına kusur tespiti için davaya devam hakkı tanır; erkeğin istinaf aşamasında ölmesi üzerine mirasçılar bu hakkı kullanmadığından Adana BAM dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına hükmetmiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Erkek tarafından TMK m.166/1-2 uyarınca açılan boşanma davası ilk derecede reddedilmiş, karara karşı erkek istinaf başvurusunda bulunmuştur. Dava istinaf aşamasındayken davacı-davalı erkek 28/01/2020 tarihinde ölmüş, Adana BAM mirasçılara kusur belirlenmesi yönünden davaya devam edip etmeyecekleri sorulmuş ancak mirasçılar takip etmediklerini bildirmiş veya süresinde beyanda bulunmamıştır. Bu nedenle eşin ölümüyle boşanma davası konusuz kaldığından ilk derece kararı kaldırılarak karar verilmesine yer olmadığına hükmedilmiştir.

Kararı incele →

Adana BAM · İstinaf · 2. Hukuk Dairesi E. 2018/2325 K. 2020/794 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

Davacı erkeğin yargılama sırasında ölmesiyle evlilik birliği son bulmuş; dava konusuz kalınca TMK m.181/2 uyarınca yasal mirasçılar davaya yalnız kusur belirlemesi yönünden devam etmiştir. Adana BAM kadının kusurlu olduğu tespitini hukuka uygun bularak istinafı reddetmiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Davacı erkek, kadının kusurlu davranışları ve evlilik birliğinin çekilmez hale gelmesi nedeniyle boşanma davası açmış; yargılama sırasında 11/09/2016 tarihinde ölmesi üzerine yasal mirasçıları davaya kusur tespiti yönünden devam etmiştir. İlk derece mahkemesi, evliliğin ölümle son bulması nedeniyle boşanma hakkında karar verilmesine yer olmadığına, ancak kadının kusurlu olduğunun tespitine karar vermiştir. Davalı kadın yalnız yargılama gideri ve vekalet ücreti yönünden istinafa başvurmuş; Adana BAM, kusur belirlemesinin ve verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğunu belirterek istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.

Kararı incele →

Adana BAM · İstinaf · 2. Hukuk Dairesi E. 2019/1810 K. 2019/1609 İstinaf Kabulü / Kaldırma

Adana BAM, boşanma davası kesinleşmeden davacı erkeğin ölmesi üzerine TMK 181'i uygulamış; m.181/2 gereği mirasçılar davaya devam edip diğer eşin kusuru ispatlanırsa boşanmanın sonuçlarının doğacağını belirterek, kusur tespiti için mirasçılara ihtar çıkarılmak üzere kararı kaldırmıştır.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Davacı erkeğin TMK 166/1 uyarınca açtığı evlilik birliğinin temelinden sarsılması nedenine dayalı boşanma davası ilk derecede kabul edilmiş, davacı erkek vekili nafaka ve kusur yönünden istinafa başvurmuştur. İstinaf incelemesi dairede beklerken davacı erkek 22/08/2019 tarihinde vefat etmiştir. Adana BAM, TMK 181 karşısında boşanma davasının karar kesinleşmeden ölümle konusuz kaldığını, gerekirse kusur tespiti için mirasçılara ihtarlı tebligat çıkarılması gerektiğini belirterek istinaf başvurusunu kamu düzeni yönünden usulden kabul etmiş, ilk derece kararını tüm sonuçlarıyla ortadan kaldırarak dosyayı yeniden karar verilmek üzere iade etmiştir.

Kararı incele →

Adana BAM · İstinaf · 2. Hukuk Dairesi E. 2018/2490 K. 2019/1608 İstinaf Kabulü / Kaldırma

Ayrılığa karar verilen dosya istinaftayken davalı kadın vefat etmiştir. Adana BAM, boşanma kesinleşmeden ölüm halinde TMK m.181/2 uyarınca gerekirse kusur tespiti yapılması gerektiğinden kararı resen kaldırmış, dosyayı yeniden karar için iade etmiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Eşlerin boşanma davasında ilk derece mahkemesi tarafları TMK m.170 ve 171 uyarınca bir yıl süreyle ayrılığa hükmetmiş, taraflar istinafa başvurmuştur. Dosya Adana BAM'da inceleme sırası beklerken davalı davacı kadın 14/11/2019 tarihinde vefat etmiştir. Adana BAM, TMK m.181/2 karşısında dava kesinleşmeden önceki ölüm nedeniyle gerekirse kusur tespiti yapılması gerektiğini belirterek istinaf incelemesini kamu düzeni yönünden resen usulden kabul edip ilk derece kararını ortadan kaldırmış ve dosyayı yeniden karar verilmek üzere mahkemesine iade etmiştir.

Kararı incele →

Bölge Adliye Mahkemesi (istinaf) kararları bölgesel niteliktedir; bağlayıcı içtihat değildir, Yargıtay denetiminde değişebilir. Bilgilendirme amaçlıdır.

İlgili Hizmet

TMK 181, evlilik birliğinin sona ermesine ilişkin miras hakları bakımından sık başvurulan hükümlerdendir.

boşanma sürecinde avukat desteği

© . Tüm hakları Avukat Saim İncekaş’a aittir.

Feragat: Bu sitedeki içerikler genel bilgilendirme amacıyla sunulur; mevzuat ve içtihatlar zamanla değişebilir. Buradaki açıklamalar hukuki danışma değildir. Herhangi bir işlem yapmadan önce dosyanıza özel profesyonel görüş alınız.

İlişki ve KVKK: Bu site üzerinden iletişime geçmeniz tek başına avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Kişisel verileriniz KVKK kapsamında işlenir; bkz. Aydınlatma Metni.

TMK Madde 181 - Boşanan eşlerin miras…

→ İndeks
Bize WhatsApp'tan ulaşın!