TMK Madde 689 - Paylı mülkiyette yönetim: Anlaşmalar

Resmi Metin

Anlaşmalar

Madde 689- (1) Paydaşlar, kendi aralarında oybirliğiyle anlaşarak yararlanma, kullanma ve yönetime ilişkin konularda kanun hükümlerinden farklı bir düzenleme yapabilirler. Ancak, böyle bir anlaşmayla paydaşların aşağıdaki hak ve yetkileri kaldırılamaz ve sınırlandırılamaz:

1. Paylı mülkiyet konusu eşyanın kullanılabilirliğinin ve değerinin korunması için zorunlu olan yönetim işlerini yapmak ve gerektiğinde mahkemeden buna ilişkin önlemlerin alınmasını istemek,
2. Eşyayı bir zarar tehlikesinden veya zararın artmasından korumak için derhâl alınması gereken önlemleri bütün paydaşlar hesabına almak.

(2) Taşınmazlarla ilgili anlaşmalar imzalarının noterlikçe onaylanması koşuluyla paydaşlardan birinin başvurusu üzerine tapu kütüğüne şerh verilebilir.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Madde, paydaşların oybirliğiyle yapacağı yararlanma, kullanma ve yönetim anlaşmalarını, anlaşmayla sınırlandırılamayacak iki hak ile taşınmaz anlaşmalarının tapuya şerh imkânını üç fıkra üzerinden düzenler. Birinci fıkra paydaşların kendi aralarında oybirliğiyle anlaşarak yararlanma, kullanma ve yönetime ilişkin konularda kanun hükümlerinden farklı bir düzenleme yapabileceklerini hükme bağlar; ancak böyle bir anlaşmayla paylı mülkiyet konusu eşyanın kullanılabilirliği ve değerinin muhafazası için zorunlu olan yönetim işlerini yapmak ve gerektiğinde mahkemeden bu yönde önlem istemek ile eşyayı zarar tehlikesinden veya zararın artmasından muhafaza etmek için derhâl alınması gereken önlemleri bütün paydaşlar hesabına almak hak ve yetkileri kaldırılamaz veya sınırlandırılamaz. İkinci fıkra taşınmazlarla ilgili anlaşmaların imzalarının noterlikçe onaylanması koşuluyla paydaşlardan birinin başvurusu üzerine tapu kütüğüne şerh verilebileceğini öngörür. Avukatlık pratiğinde anlaşma yazılıyken iki sınırlandırılamaz hak hatırlatılmalı, taşınmazlarda noter onayı ile tapu şerhi yapılmalıdır.

Gerekçe

Madde İsviçre Medeni Kanununun 647 inci maddesinden alınmıştır. Maddenin birinci fıkrasında paydaşların kendi aralarında oybirliğiyle anlaşarak paylı mülkiyetin yararlanma, kullanma ve yönetimine ilişkin konularda kanun hükümlerinden farklı bir düzenleme yapmalarına olanak getirilmiştir. Ancak böyle bir anlaşmanın iki bent halinde sayılan konuları kapsamayacağı öngörülmüştür. Maddenin ikinci fıkrasında, bu tür anlaşmaların noterlikçe imzaların onaylanması koşuluyla herhangi bir paydaşın başvurusu üzerine tapu kütüğüne şerh edilebilmesi de kabul edilmiştir.

İlgili Yargıtay Kararları

Seçilmiş 1.HD içtihatları

Yargıtay 1.HD E. 2012/16643 K. 2013/4235 25.03.2013 Bozma

Paylı mülkiyette paydaşın anlaşmayla dahi kaldırılamayan koruma yetkisi gereği, paydaşlardan biri malın korunması için tek başına elatmanın önlenmesi ve yıkım davası açabilir; paydaşların birlikte hareketi zorunlu değildir, elatma pay oranıyla sınırlı olmaksızın önlenir.

Detaylı özeti gör

Davacı, çekişme konusu 746 parsele davalıların elatmasının önlenmesini ve yapılan yapının yıkımını istemiştir. Yerel mahkeme elatmanın önlenmesi istemini kabul etmiş, taşınmazın elbirliği mülkiyetine tabi olduğu ve yıkım için tüm maliklerin birlikte dava açması gerektiği gerekçesiyle yıkım istemini reddetmiştir. Daire, dosya kapsamına göre parselin davacı ve dava dışı kişiler adına paylı mülkiyet üzere kayıtlı olduğunu, 4721 sayılı TMK m.689'da paydaşların anlaşmayla dahi sınırlandırılamayacak koruma hak ve yetkilerinin düzenlendiğini belirterek koruma amaçlı davanın tek paydaşça açılabileceğini kabul etmiştir. Ayrıca elatmanın pay oranında değil mutlak olarak önlenmesi gerektiğini vurgulamıştır.

Kararı incele →

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları

Adana Bölge Adliye Mahkemesi içtihatları

Adana BAM · İstinaf · 5. Hukuk Dairesi E. 2019/2409 K. 2020/499 07.07.2020 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

Adana BAM, TMK m.689'daki yararlanma-kullanma sözleşmesinin tapuya şerhinin koşullar varsa idarece yapılacak bir işlem olduğunu, mahkemeden şerh talebinde hukuki yarar bulunmadığını belirterek davacının istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Paydaşlar, aralarında yaptıkları rızai taksim anlaşması doğrultusunda taşınmazın ifrazını, mümkün olmaması halinde taksim krokisinin tapuya şerhini istemiştir. İlk derece mahkemesi, Toprak Koruma Kanunu gereği ifrazın mümkün olmadığını ve şerh isteminin yasal dayanağı bulunmadığını belirterek davayı reddetmiştir. Davacı vekili karara karşı istinaf yoluna başvurmuştur.

Kararı incele →

Bölge Adliye Mahkemesi (istinaf) kararları bölgesel niteliktedir; bağlayıcı içtihat değildir, Yargıtay denetiminde değişebilir. Bilgilendirme amaçlıdır.

İlgili Hizmet

TMK 689, taşınmaz mülkiyeti ve mülkiyet hakkının kapsamı bakımından anlaşmalar hükümlerindendir.

tapu iptali ve tescil davalarında avukat desteği

TMK Madde 689 Paylı mülkiyette yönetim: Anlaşmalar