TMK Madde 688 Paylı mülkiyet: Genel kurallar

Hazırlayan: Av. Saim İncekaşAdana BarosuGüncelleme: 09.06.2026

Özet 3 fıkra · ~2 dk okuma

TMK 688, paylı mülkiyetin tanımını, payların eşitliğine ilişkin karine ve paydaşın kendi payı üzerindeki tasarruf yetkisini üç fıkra üzerinden düzenler ve paylı mülkiyeti elbirliği mülkiyetinden açıkça ayırır.

Resmi Metin

Genel kurallar

Madde 688- (1) Paylı mülkiyette birden çok kimse, maddî olarak bölünmüş olmayan bir şeyin tamamına belli paylarla maliktir.

(2) Başka türlü belirlenmedikçe, paylar eşit sayılır.

(3) Paydaşlardan her biri kendi payı bakımından malik hak ve yükümlülüklerine sahip olur. Pay devredilebilir, rehnedilebilir ve alacaklılar tarafından haczettirilebilir.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Madde, paylı mülkiyetin tanımını, payların eşitliğine ilişkin karine ve paydaşın kendi payı üzerindeki tasarruf yetkisini üç fıkra üzerinden düzenler ve paylı mülkiyeti elbirliği mülkiyetinden açıkça ayırır. Birinci fıkra paylı mülkiyette birden çok kimsenin maddî olarak bölünmüş olmayan bir şeyin tamamına belli paylarla malik olduklarını hükme bağlar; pay soyut bir orandır, fiziki bölme yapılmaz. İkinci fıkra başka türlü belirlenmedikçe payların eşit sayılacağını öngörür; karine eşitliktir, aksini iddia eden ispat etmek zorundadır. Üçüncü fıkra paydaşlardan her birinin kendi payı bakımından malik hak ve yükümlülüklerine sahip olacağını ve payın devredilebileceğini, rehnedilebileceğini ve alacaklılar tarafından haczettirilebileceğini düzenler. Avukatlık pratiğinde paydaş vekili kendi payını üçüncü kişiye devir veya rehinle yükleme yetkisinin diğer paydaşların onayına bağlı olmadığını taraflara açıklamalı, eşit pay karinesini yıkmak için tapu kayıt veya sözleşme delilini sunmalıdır.

Gerekçe

Eski Kanunun 623 üncü maddesini karşılamaktadır.

Eski Kanunda konu başlığı “Birden ziyade kimselerin bir şey üzerinde mülkiyeti” deyimi kullanılmıştır. Ancak, bu başlık, kurumu tam ifade etmemektedir. Bu sebeple, konu başlığı paylı mülkiyet ile elbirliği mülkiyetini daha iyi anlatacak şekilde “C.Birlikte mülkiyet” olarak değiştirilmiştir. Yürürlükteki maddenin kenar başlığında yer alan “I.Müşterek mülkiyet” deyimi yerine de “I.Paylı mülkiyet” deyimi konulmuştur, öğreti ve uygulamada da “müşterek mülkiyet” yerine “paylı mülkiyet” deyimi kullanılmaktadır, İsviçre Medeni Kanununun “Birlikte mülkiyet” paylı mülkiyet türüne ilişkin 647-650 inci maddeleri 19 Aralık 1963 tarihli Kanunla esaslı bir şekilde değiştirilmiş ve bu değişiklikler 1 Ocak 1965 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Bu değişiklikler de göz önünde tutularak maddenin konu ve kenar başlıkları ile içeriği günün koşullarına uygun bir hale getirilmiştir. Paylı mülkiyet yeni bir düzenlemeye tabi tutulduğu için yürürlükteki maddenin “1. Hissedarlar arasındaki münasebetler” şeklinde kenar başlığı” 1, Genel kurallar” şeklinde değiştirilmiştir.

Maddede hüküm değişikliği yapılmamış, sadece kaynak Kanuna uygun olarak daha açık bir düzenlemeye gidilmiştir.

ALT KOMİSYON RAPORU

– Tasarının 688 inci maddesinin son fıkrasında yer alan “temlik edilebilir” ibaresi “devredilebilir”, 696 ncı maddesinin son fıkrasındaki “temlik etmesi” ibaresi “devretmesi”, “temlik edilemeyen” ibaresi “devredilemeyen”, 703 üncü maddesinin birinci fıkrasındaki “temliki” ibaresi “devri”, 732 nci maddesinin konu başlığındaki “Temlik” kelimesi “Devir” şeklinde değiştirilmiştir.

ADALET KOMİSYONU RAPORU

– Tasarının 688 inci maddesinin son fıkrasında yer alan “temlik edilebilir,” ibaresi “devredilebilir,”, 696 ncı maddesinin son fıkrasındaki “temlik etmesi” ibaresi “devretmesi”, “temlik edilmeyen” ibaresi “devredilmeyen”, 703 üncü maddesinin birinci fıkrasındaki “temliki,” ibaresi “devri,” şeklinde değiştirilmiştir.

İlgili Yargıtay Kararları

Seçilmiş HGK içtihatları

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2012/693 K. 2013/162 Direnme Bozuldu
Mülkiyet Usul

Paylı mülkiyette eşya üzerinde tek bir mülkiyet hakkı bulunduğundan, arzın bütünleyici parçası olan taşkın yapının yıkımına ilişkin elatmanın önlenmesi ve kal davasında, payları oranında hak sahibi olan diğer tüm paydaşların davada taraf olması (taraf teşkili) zorunludur.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Paylı mülkiyete tabi taşınmazda bir paydaşın yaptığı taşkın yapıya yönelik elatmanın önlenmesi ve kal davasında tüm paydaşların davada taraf olmasının gerekip gerekmediği. Değerlendirme: TMK m.688 uyarınca paylı mülkiyette tek bir mülkiyet hakkı bulunur; arzın bütünleyici parçası olan yapı üzerinde davalı dışındaki paydaşların da payları oranında mülkiyet hakkı vardır ve yıkım onların hukukunu doğrudan etkiler. Sonuç: Diğer maliklere davaya katılma olanağı tanınmadan verilen direnme kararının BOZULMASINA (oyçokluğu).

Kararı incele →

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2005/587 K. 2005/609 Direnme Bozuldu
Mülkiyet Usul

Paylı mülkiyette her paydaş şeyin ve bütünleyici parçalarının tamamına payı oranında malik olduğundan, geçerli bir kullanım anlaşması yoksa paylı parselden taşan yapının yıkımına ilişkin davanın yapıyı kullanan paydaş yanında diğer tüm paydaşlara da yöneltilmesi gerekir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Komşu paylı mülkiyetli parselden davacıya tahsisli taşınmaza taşan yapının (arzın bütünleyici parçası) yıkımı istendiğinde davanın yalnız yapıyı kullanan paydaşa mı yöneltileceği. Değerlendirme: TMK m.688 uyarınca paylı mülkiyette her paydaş şeyin tamamına payı oranında maliktir; geçerli bir kullanım/taksim anlaşması ileri sürülmediğinden, taşkın yapı üzerinde davalı dışındaki paydaşların da payları oranında mülkiyet hakkı bulunduğundan davaya katılmaları sağlanmalıdır. Sonuç: Eksik taraf teşkili nedeniyle yerel mahkemenin direnme kararı bozulmuştur (bozma).

Kararı incele →

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2005/586 K. 2005/608 Direnme Bozuldu
Mülkiyet Usul

Paylı mülkiyete tabi taşınmazın bütünleyici parçası olan yapıda paydaşların payları oranında mülkiyet hakkı bulunduğundan, bu yapıya ilişkin elatmanın önlenmesi ve yıkım davasının taşınmazın tüm paydaşlarına yöneltilerek taraf teşkilinin tamamlanması gerekir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Paylı mülkiyete tabi taşınmazın bütünleyici parçası olan ve komşu parsele taşan yapı yönünden, elatmanın önlenmesi ve yıkım davasında davalı dışındaki paydaşların da davaya katılması (taraf teşkili) gerekip gerekmediği. Değerlendirme: TMK m.688 uyarınca paylı mülkiyette her paydaş kendi payı oranında malik olduğundan, arzın bütünleyici parçası olan taşkın yapı üzerinde davalı dışındaki paydaşların da payları oranında mülkiyet hakkı bulunur; bu nedenle dava onlara yöneltilip katılımları sağlanmadan karar verilemez. Sonuç: Eksik taraf teşkiliyle hüküm kurulması nedeniyle yerel mahkemenin direnme kararı bozuldu.

Kararı incele →

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2023/1073 K. 2025/85 Direnme Bozuldu
Mülkiyet Usul

Paylı mülkiyette her paydaş kendi payı bakımından malik hak ve yetkisine sahip olup, diğer paydaşların onayını almaksızın kendi payı üzerinde serbestçe tasarruf edebilir ve kendi adına hareket ederek payı yönünden satış vaadi sözleşmesi düzenleyebilir (TMK m.688).

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Paylı mülkiyete konu taşınmazda, taşınmaz satış vaadine dayalı tapu iptal ve tescil isteminin ifa olanağı ve paydaşın kendi payı üzerindeki tasarruf yetkisi. Değerlendirme: Paylı mülkiyette her paydaş kendi payı bakımından malik hak ve yetkisine sahip olduğundan, diğer paydaşların onayı olmaksızın kendi payı için satış vaadi düzenleyebileceği (TMK m.688) ve satıcının tapuya gelmemesinin tescil isteme hakkını engellemediği benimsenmiştir. Sonuç: Asıl davada tapu iptal ve tescil isteminin reddi doğru görülmeyerek direnme kararının bozulmasına oy birliğiyle karar verilmiştir.

Kararı incele →

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

İlgili Hizmet

TMK 688, taşınmaz mülkiyeti ve mülkiyet hakkının kapsamı bakımından genel kurallar hükümlerindendir.

Adana’da gayrimenkul davalarında avukat desteği

© . Tüm hakları Avukat Saim İncekaş’a aittir.

Feragat: Bu sitedeki içerikler genel bilgilendirme amacıyla sunulur; mevzuat ve içtihatlar zamanla değişebilir. Buradaki açıklamalar hukuki danışma değildir. Herhangi bir işlem yapmadan önce dosyanıza özel profesyonel görüş alınız.

İlişki ve KVKK: Bu site üzerinden iletişime geçmeniz tek başına avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Kişisel verileriniz KVKK kapsamında işlenir; bkz. Aydınlatma Metni.

TMK Madde 688 - Paylı mülkiyet: Genel…

→ İndeks
Bize WhatsApp'tan ulaşın!