TMK Madde 599 Mirasın kazanılması: mirasçılar tarafından

Hazırlayan: Av. Saim İncekaşAdana BarosuGüncelleme: 09.06.2026

Özet 3 fıkra · ~2 dk okuma

TMK 599, mirasın kazanılma anını ve kazanılma kapsamını üç fıkra üzerinden düzenler ve külli halefiyet ilkesini Türk miras hukukunun temeli olarak ortaya koyar.

Resmi Metin

Mirasçılar tarafından

Madde 599- (1) Mirasçılar, mirasbırakanın ölümü ile mirası bir bütün olarak, kanun gereğince kazanırlar.

(2) Kanunda öngörülen ayrık durumlar saklı kalmak üzere mirasçılar, mirasbırakanın aynî haklarını, alacaklarını, diğer malvarlığı haklarını, taşınır ve taşınmazlar üzerindeki zilyetliklerini doğrudan doğruya kazanırlar ve mirasbırakanın borçlarından kişisel olarak sorumlu olurlar.

(3) Atanmış mirasçılar da mirası, mirasbırakanın ölümü ile kazanırlar. Yasal mirasçılar, atanmış mirasçılara düşen mirası onlara zilyetlik hükümleri uyarınca teslim etmekle yükümlüdürler.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Madde, mirasın kazanılma anını ve kazanılma kapsamını üç fıkra üzerinden düzenler ve külli halefiyet ilkesini Türk miras hukukunun temeli olarak ortaya koyar. Birinci fıkra mirasçıların mirasbırakanın ölümü ile mirası bir bütün olarak kanun gereğince kazanacaklarını hükme bağlar; mirasın kazanılması herhangi bir işleme bağlı değildir, ölüm anında doğal olarak gerçekleşir. İkinci fıkra kazanılan hakların kapsamını sayar: mirasbırakanın aynî hakları, alacakları, diğer malvarlığı hakları, taşınır ve taşınmazlar üzerindeki zilyetlikleri doğrudan doğruya kazanılır ve mirasbırakanın borçlarından kişisel olarak sorumlu olunur. Külli halefiyetin gereği olarak hak ve borçlar birlikte intikal eder. Üçüncü fıkra atanmış mirasçıların da mirası ölüm anında kazanacağını hükme bağlar; ancak yasal mirasçılar atanmış mirasçılara düşen mirası onlara zilyetlik hükümleri uyarınca teslim etmekle yükümlüdür. Avukatlık pratiğinde mirasçılığın doğum anı belge ile sabitlenmeli, devir/intikal işlemleri için ek karar gerekmediği taraflara açıkça anlatılmalıdır.

Gerekçe

Eski Kanunun 539 uncu maddesini karşılamaktadır.

İsviçre Medeni Kanununun 560 ıncı maddesine uygun olarak maddenin ayırım başlığı “Mirasın Kazanılması” şeklinde, konu başlığı “Kazanma” ve kenar başlığı “Mirasçılar tarafından” şeklinde, düzenlenmiştir.

Yürürlükteki maddenin birinci fıkrası kaynak Kanuna uygun olarak iki fıkra haline getirilmek suretiyle madde üç fıkra halinde düzenlenmiştir.

Birinci fıkrada, kanuni halefiyet ilkesinin gereği olarak, miras haklarının ölüm anında ve kanun gereği kazanılacağı düzenlenmiştir.

İkinci fıkrada, miras yoluyla kazanılan hakların türleri kaynak Kanuna uygun olarak ayrıntılı bir şekilde düzenlenmiş ve bu hakların kanuni halefiyet ilkesi gereğince, doğrudan doğruya, yani tescil, teslim, temlik gibi işlemlere gerek olmaksızın kazanılacağı belirtildiği gibi, yine külli halefiyetin gereği olarak hakların yanında borçların da kişisel sorumluluğu gerektirecek biçimde, mirasçılar tarafından mirasbırakanın ölümü ile kazanılacağı düzenlenmiştir.

Üçüncü fıkrada, atanmış mirasçıların da, mirası aynı yasal mirasçılar gibi, mirasbırakanın ölümü anında, malları genellikle yasal mirasçılarının elinde bulunacağından, bu mallardan atanmış mirasçılara düşenlerin zilyetlik hükümlerine göre kendilerine teslim edileceği de hükme bağlanmıştır.

İlgili Yargıtay Kararları

Seçilmiş HGK içtihatları

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2018/825 K. 2021/964 Onama
Miras

TMK m.599 kulli halefiyet ilkesi mirasbirakanin malvarligi borclarini mirasciya gecirse de, cezalarin sahsiligi ilkesi geregi murise verilen idari para cezasi olumle tahsil kabiliyetini yitirir ve mirascilara intikal eden bir borc niteligi tasimaz.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Murise verilen idari para cezasinin, TMK m.599'daki kulli halefiyet ilkesi geregi mirascilara gecen bir borc olarak kabul edilip ozellikle haklarinda icra takibi yapilip yapilamayacagi uyusmazligidir. Degerlendirme: HGK, kulli halefiyetin mirasbirakanin tum malvarligi borclarini kapsadigini, ancak cezalarin sahsiligi ilkesinin idari para cezalari yonunden de gecerli oldugunu, bu cezanin murisin olumuyle tahsil kabiliyetini yitirdigini ve bir borc niteliginde mirascilara intikal etmeyecegini belirtmistir. Sonuc: Direnme karari usul ve yasaya uygun bulunarak Kurumun temyiz itirazlari reddedilmis, direnme karari ONANMISTIR.

Kararı incele →

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2008/235 K. 2008/248 Direnme Bozuldu
Miras

Külli halefiyet gereği mirasbırakanın şahsi edim borçları dışındaki, malvarlığından ifa edilen maddi edim borçları -kaynağı sebepsiz zenginleşme olsa dahi- terekeye dahil olup mirasçılara intikal eder ve onlara karşı ileri sürülebilir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Mirasbırakanın yeniden evlenmesine rağmen almaya devam ettiği ölüm aylıklarından doğan sebepsiz zenginleşme borcunun (Kurum alacağının) terekeye dahil olup mirasçılara intikal edip etmediği. Değerlendirme: TMK m.599'daki külli halefiyet gereği malvarlığından ifa edilen maddi edim borçları mirasçılara geçer; borcun kaynağı önemli olmayıp sebepsiz zenginleşmeden doğan borç da terekeye dahildir ve mirasçılara karşı ileri sürülebilir. Sonuç: Direnme kararının BOZULMASINA, oyçokluğuyla karar verilmiştir.

Kararı incele →

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2011/782 K. 2012/135 Direnme Bozuldu
Miras

TMK m.640 ve m.701 uyarınca terekede elbirliği mülkiyeti sürdükçe mirasçıların bağımsız payları bulunmadığından, taksim ispatlanmadıkça mirasçılardan biri veya birkaçı kendi payı için tek başına dava açamaz; ya birlikte hareket etmeleri ya da temsilci atanması gerekir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Elbirliği mülkiyetine tabi terekeye ilişkin alacak davasını, mirasçılardan biri veya birkaçının tek başına (kendi payları için) açıp açamayacağı (TMK m.640, m.701). HGK değerlendirmesi: Terekede elbirliği mülkiyeti sürdükçe ve taksim kanıtlanmadıkça mirasçılar ancak birlikte hareket edebilir ya da atanacak temsilci ile dava açabilir; mirasçılardan birkaçının kendi payları için açtığı dava taraf ehliyeti yokluğu nedeniyle dinlenemez. Sonuç: Direnme kararı değişik gerekçeyle bozulmuştur.

Kararı incele →

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları

Adana Bölge Adliye Mahkemesi içtihatları

Adana BAM · İstinaf · 10. Hukuk Dairesi E. 2022/3076 K. 2022/2973 İstinaf Kabulü / Kaldırma

Adana BAM, TMK m.599 uyarınca mirasçının mirası ölümle bir bütün olarak kazandığını, borçlu murisinin malvarlığının artık borçluya geçtiğini belirterek muris adına kayıtlı malların sorgulanmasında alacaklının hukuki yararı bulunduğunu kabul etti.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Şikayette alacaklı, borçluya babasından intikal edecek malvarlığının sorgulanmasını talep etmiş, icra dairesi ve ilk derece mahkemesi bunu KVKK ve kişisel verilerin korunmasına aykırı bularak reddetmiştir. Adana BAM ise murisin ölümüyle mirasın borçluya geçtiğini, bu sorguda alacaklının hukuki yararı bulunduğunu belirterek kararı isabetsiz görmüştür.

Kararı incele →

Adana BAM · İstinaf · 2. Hukuk Dairesi E. 2018/2576 K. 2020/1795 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

Adana BAM, TMK m.599'a dayanılan istinaf incelemesinde, davalının miras hisselerini tapuda intikal tarihinde değil mirasbırakanların vefat tarihlerinde kazandığı, dolayısıyla mal rejimi dönemi içinde edinilmiş değer olarak tasfiyeye konu olabileceği iddiasını değerlendirmiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Eşler arasındaki katılma alacağı davasında ilk derece mahkemesi davayı reddetmiştir. Davacı, davalının kıdem tazminatının ve miras yoluyla edindiği hisselerin edinilmiş mal olarak tasfiyeye tabi olması gerektiğini ileri sürerek istinafa başvurmuştur. Adana BAM, mal rejiminin başlangıç ve sona erme tarihleri, edinilmiş mal niteliği ile miras hisselerinin kazanılma tarihi yönünden uyuşmazlığı değerlendirmiştir.

Kararı incele →

Adana BAM · İstinaf · 1. Hukuk Dairesi E. 2020/309 K. 2020/1042 Kısmen Kabul

Adana BAM, TMK m.599 uyarınca mirasın murisin ölümüyle mirasçılara geçtiğini; bu nedenle paydaşlar arası ecrimisil alacağının murisin ölüm tarihinden itibaren hesaplanması gerektiğini benimsemiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Uyuşmazlık, 3/8 hisseli paydaşın, murisin ölümünden sonra taşınmazı kullanıp kiraya veren diğer paydaşlardan istediği haksız işgal tazminatına (ecrimisil) ilişkindir. İlk derece mahkemesi davayı kısmen kabul etmiştir. Adana BAM, paydaşlar arasında fiili taksim veya kullanma biçiminin araştırılması gereğini, geçerli kira ilişkisi koşullarını ve ecrimisilin murisin ölüm tarihinden hesaplanması ilkesini ortaya koymuştur.

Kararı incele →

Adana BAM · İstinaf · 3. Hukuk Dairesi E. 2019/1733 K. 2020/655 İstinaf Kabulü / Kaldırma

Adana BAM, TMK m.599 gereğince mirasçıların mirası ölümle bir bütün olarak kazandığını, yargılama sırasında ölen davalının taraf ve dava ehliyeti kalmadığını, mirasçılarının davaya dahil edilip taraf teşkili sağlanması gerektiğini saptamıştır.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: İcra ve İflas Kanunu'nun 277 ve devamı maddelerine dayalı tasarrufun iptali davasında ilk derece mahkemesi davanın kabulüne karar vermiş, ancak davalılardan biri yargılama sırasında vefat etmiştir. Adana BAM, karardan önce ölen davalı hakkında hüküm kurulmasının ve davacının geçici/kesin aciz belgesi sunup sunmadığı yönünden eksik incelemenin hatalı olduğunu saptayarak ilk derece kararını kaldırmıştır.

Kararı incele →

Adana BAM · İstinaf · 1. Hukuk Dairesi E. 2019/1444 K. 2020/130 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

TMK 599 uyarınca miras, murisin ölümü ve terekenin açılmasıyla mirasçılara geçer. Adana BAM, satış vaadine yalnızca davalıya annesinden intikal eden hissenin konu edildiği yönündeki ilk derece değerlendirmesinde yasaya aykırılık bulmayarak istinafı reddetmiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Noterde düzenlenen taşınmaz satış vaadi sözleşmesine dayalı tapu iptali ve tescil davasında davacı, ifa imkânsızlığı (elbirliği mülkiyeti) nedeniyle tescil talebinden feragat edip taşınmazın rayiç değerinin tahsilini istemiş; ilk derece mahkemesi davalının yalnızca annesinden intikal eden hisseyi sözleşmeye konu ettiğini kabul ederek davayı kısmen kabul, kısmen reddetmiştir. Adana BAM, ilk derece mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulmamış, tarafların istinaf başvurusunu HMK 353/1-b-1 uyarınca esastan reddetmiştir.

Kararı incele →

Diğer kararlar (2)
Adana BAM · İstinaf · 3. Hukuk Dairesi E. 2019/130 K. 2019/815 Düzelterek Esastan Red

Adana BAM, TMK m.599/2 uyarınca mirasçıların tereke borçlarından kişisel malvarlıklarıyla sorumlu olduğunu, ancak mirası kayıtsız şartsız reddedenlerin mirasçılık sıfatını mirasın açıldığı andan itibaren kaybettiğini ve pasif husumet ehliyetlerinin bulunmadığını saptadı.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Trafik kazasına dayalı manevi tazminat davasında ilk derece mahkemesi, müteveffanın mirasçısı olarak davaya dahil edilen kişiler aleyhine de tazminata hükmetmiştir. Bu kişiler mirası reddettiklerini ileri sürerek istinafa başvurmuştur. Adana BAM, mirası kayıtsız şartsız reddedenlerin mirasçılık sıfatını kaybettiğini ve haklarında pasif husumet yokluğundan karar verilmesi gerektiğini saptayarak kararı incelemiştir.

Kararı incele →

Adana BAM · İstinaf · 1. Hukuk Dairesi E. 2018/1422 K. 2019/40 İstinaf Kabulü / Kaldırma

TMK 599 uyarınca miras, murisin ölümü ve terekenin açılmasıyla mirasçılara geçer; dava konusu taşınmazlar elbirliği mülkiyetine tabidir. Adana BAM, ıslahla talep tüm mirasçılar adına genişletildiğinden ehliyet yokluğundan ret kararını usule aykırı bulmuştur.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Harici satıma dayalı tapu iptali ve tescil davasında ilk derece mahkemesi, elbirliği mülkiyetinde bir kısım mirasçının kendi payı için dava açamayacağı gerekçesiyle davayı aktif dava ehliyeti yokluğundan usulden reddetmiştir. Adana BAM, davacıların 06/11/2017 tarihli ıslah dilekçesiyle talebi tüm mirasçılar adına tescile genişlettiklerini ve diğer mirasçıların davaya katılma iradesi gösterdiklerini saptamıştır. Bu durumda mahkemece muvafakat sağlanması ya da terekeye temsilci atanması için süre verilmesi gerekirken doğrudan ret kararı verilmesini usule aykırı bularak davacılar vekilinin istinaf başvurusunu HMK 353/1-a-4 ve 6 uyarınca kabul etmiş ve kararı kaldırmıştır.

Kararı incele →

Bölge Adliye Mahkemesi (istinaf) kararları bölgesel niteliktedir; bağlayıcı içtihat değildir, Yargıtay denetiminde değişebilir. Bilgilendirme amaçlıdır.

İlgili Hizmet

TMK 599, miras hukuku kapsamında mirasçılar tarafından konusunu düzenler.

veraset ve tenkis davalarında profesyonel destek

© . Tüm hakları Avukat Saim İncekaş’a aittir.

Feragat: Bu sitedeki içerikler genel bilgilendirme amacıyla sunulur; mevzuat ve içtihatlar zamanla değişebilir. Buradaki açıklamalar hukuki danışma değildir. Herhangi bir işlem yapmadan önce dosyanıza özel profesyonel görüş alınız.

İlişki ve KVKK: Bu site üzerinden iletişime geçmeniz tek başına avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Kişisel verileriniz KVKK kapsamında işlenir; bkz. Aydınlatma Metni.

TMK Madde 599 - Mirasın kazanılması:…

→ İndeks
Bize WhatsApp'tan ulaşın!