TMK Madde 337 Evli olmayan ana-babada velâyet

Özet 2 fıkra · ~1 dk okuma

TMK 337, ana ve babanın evli olmaması durumunda velayetin doğal sahibi olarak anayı belirler; ananın küçük, kısıtlı, ölmüş ya da velayetin kendisinden alınmış olduğu hâllerde hâkim, çocuğun yararı esasından hareketle ya babaya velayet verir ya da çocuğa vasi atar.

Resmi Metin

Ana ve baba evli değilse

Madde 337- (1) Ana ve baba evli değilse velâyet anaya aittir.

(2) Ana küçük, kısıtlı veya ölmüş ya da velâyet kendisinden alınmışsa hâkim, çocuğun menfaatine göre, vasi atar veya velâyeti babaya verir.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Madde, ana ve babanın evli olmaması durumunda velayetin doğal sahibi olarak anayı belirler; ananın küçük, kısıtlı, ölmüş ya da velayetin kendisinden alınmış olduğu hâllerde hâkim, çocuğun yararı esasından hareketle ya babaya velayet verir ya da çocuğa vasi atar. Babanın çocuğu tanıması yahut babalık kararının kesinleşmesi velayeti otomatik biçimde paylaşıma açmaz; baba velayet talebini ayrı bir dava ile ileri sürmek zorundadır. Aile Mahkemesi bu talepte yalnızca biyolojik bağı değil; çocuğun bakımını fiilen üstlenen kişiyi, sosyo-ekonomik koşulları ve psikososyal istikrarı ölçü alır. Ananın velayet hakkına dokunulmadığı sürece babaya tanınan haklar kişisel ilişki, eğitim ve sağlık kararlarına katılım çerçevesinde sınırlı kalır.

Gerekçe

Madde İsviçre Medeni Kanununun 298 inci maddesinden alınmıştır. Maddeye göre, ana ve babanın evli olmaması halinde velayet kural olarak anaya ait olmakla birlikte; eğer ana ölmüşse, küçükse ya da kısıtlanmışsa veya velayet anadan alınmışsa, hakim, çocuğun menfaatine göre, velayeti ya babaya verir ya da çocuğa bir vasi atar.

İlgili Yargıtay Kararları

İlgili Yargıtay kararları

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2016/8116 K. 2017/4825 Bozma
Velayet Usul

Ana ve baba evli değilse velayet kanunen anaya ait olduğundan (TMK m.337), velayeti zaten kendisinde bulunan annenin çocuğun velayetinin tespiti için dava açmasında hukuki yarar bulunmaz.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Ana ve baba evli değilken velayetin kanunen anaya ait olduğu durumda, anne tarafından ortak çocuğun velayetinin tespiti için dava açılmasında hukuki yarar bulunup bulunmadığı ile genel hükümlere dayalı manevi tazminatta görevli mahkeme. Değerlendirme: TMK m.337 uyarınca velayet kendiliğinden annede olduğundan tespit davasında hukuki yarar yoktur; ayrıca kişisel ilişki ve iştirak nafakası talepleri ile manevi tazminatta görev hususu karara bağlanmamıştır. Sonuç: Hükmün (2.), (3.), (4.) ve (5.) bentler yönünden BOZULMASINA, diğer bölümlerin ONANMASINA karar verilmiştir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2011/547 K. 2011/695 Bozma
Velayet Usul

TMK m.337, 340, 342 ve 346 uyarınca velayet; çocukların bakım, eğitim, öğretim, korunması ve temsili ile kişilik ve mallarına ilişkin hak, ödev ve yetkileri kapsayan, kamu düzenine ilişkin bir görevdir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Boşanmada idrak çağındaki çocuğun velayeti düzenlenirken, hükmüne uyulan bozma ilamı gereklerinin (çocuğun bizzat dinlenip görüşünün alınması) yerel mahkemece tam yerine getirilip getirilmediği. Değerlendirme: Bozmaya uyulmakla usuli müktesep hak doğar; velayet kamu düzenine ilişkin olup çocuğun üstün yararı esastır ve idrak çağındaki çocuğa danışılıp görüşüne önem verilmelidir. Sonuç: Bozma gerekleri eksik yerine getirildiğinden direnme kararının BOZULMASINA karar verilmiştir.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2018/2369 K. 2018/5808 Bozma
Velayet m.337/1

Evlilik dışı doğan çocuğun velayeti kural olarak TMK m.337/1 uyarınca anaya aittir; velayetin değiştirilmesi talebinde, kamu düzenine ilişkin bu konuda re'sen araştırma ilkesi gereği idrak çağındaki çocuğun görüşü alınarak çocuğun üstün yararı belirlenmelidir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Evlilik dışı doğması sebebiyle velayeti TMK m.337/1 gereği anada bulunan ortak çocuğun velayetinin babaya verilip verilemeyeceği. Değerlendirme: Velayet kamu düzenine ilişkin olup re'sen araştırma ilkesi geçerlidir; idrak çağındaki çocuğun tercihi sorulmalı, uzman bilirkişilerden sosyal inceleme raporu alınmalı ve çocuğun üstün yararı tespit edilmelidir. Sonuç: Hüküm bozulmuştur.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2016/25573 K. 2017/3130 Bozma
Velayet Usul

Ana ve baba evli değilse velayet kendiliğinden anaya ait olup, baba ile çocuk arasında geçerli bir soybağı (tanıma ya da hakim hükmü) kurulmadıkça velayet babaya verilemez.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Evlilik dışı doğan çocuğun velayetinin kaldırılarak biyolojik babaya verilmesi talebinde soybağı ve velayet ilişkisinin belirlenmesi. Değerlendirme: Mahkeme usulsüz tebligatla davalının savunma hakkını kısıtlamış, çocukla anne arasındaki menfaat çatışması için kayyım atanmamış; ayrıca evli olmayan ana-babada velayet anaya ait olup baba ile çocuk arasında soybağı (tanıma) kurulmadan velayet babaya verilemez. Sonuç: Hüküm üç bentteki sebeplerle BOZULMASINA karar verilmiştir.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2016/15771 K. 2017/1737 Bozma
Velayet

TMK m.337 uyarınca ana ve baba evli değilse velayet anaya ait olup; ana küçük, kısıtlı, ölmüş veya velayet kendisinden alınmışsa hâkim çocuğun menfaatine göre vasi atar ya da velayeti babaya verir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: İngiliz vatandaşı tarafların evlilik dışı çocuğu için talep ettikleri "ortak velayet" düzenlemesinin Türk kamu düzenine açıkça aykırı olup olmadığı. Değerlendirme: Daire, iç hukuk düzenlemelerini (TMK m.182, 335, 336, 337) ve kamu düzeni kavramını inceleyerek ortak velayetin Türk kamu düzenine açıkça aykırı sayılamayacağını, MÖHUK m.17/1 uyarınca tarafların müşterek milli hukukunun uygulanması gerektiğini belirtmiştir. Sonuç: Hüküm BOZULMUŞTUR.

Diğer kararlar (3)
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2016/19999 K. 2017/2107 Bozma
Velayet m.337/1

Evlilik dışında doğan çocuğun velayeti, TMK m.337/1 uyarınca kendiliğinden anaya aittir.

Detaylı özeti gör

Evlilik dışı doğan ve TMK m.337/1 uyarınca velayeti anada bulunan ortak çocuğun velayetinin değiştirilerek babaya verilmesi talebi yerel mahkemece reddedilmiştir. Velayet kamu düzenine ilişkin olup re'sen araştırma ilkesi geçerlidir; idrak çağındaki çocuğun görüşü alınmadan ve barınma-yaşam koşullarını değerlendiren uzman sosyal inceleme raporu aldırılmadan eksik incelemeyle hüküm kurulması isabetsizdir. Sonuç: Hüküm bozulmuştur.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2016/20359 K. 2017/1495 Bozma
Velayet m.337/1

Ana ve baba evli değilken evlilik dışı doğan çocuğun velayeti kanun gereği anaya aittir (TMK m.337/1).

Detaylı özeti gör

Davacı, evlilik dışı doğan ve velayeti TMK m.337/1 uyarınca annede bulunan çocuğun velayetinin kaldırılarak kendisine verilmesini istemiş; mahkeme soybağı kurulmadığı gerekçesiyle hukuki yarar yokluğundan reddetmiştir. Daire, talebin velayetin kaldırılmasını içerdiğini, anne ile çocuk arasında menfaat çatışması bulunduğunu, TMK m.426/2 uyarınca çocuğa temsil kayyımı atanması gerektiğini belirtmiştir. Sonuç: Hüküm bozulmuştur.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2016/13471 K. 2017/1490 Bozma
Velayet m.337/1

Ana ve baba evli değilse evlilik dışı doğan çocuğun velayeti TMK m.337/1 uyarınca anaya aittir; velayetin değiştirilmesi talebinde ise çocuğun üstün yararı ve güncel tercihi re'sen araştırılarak karar verilir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Evlilik dışı doğduğu için velayeti TMK m.337/1 uyarınca annede bulunan çocuğun velayetinin değiştirilerek babaya verilip verilemeyeceği. Değerlendirme: Velayette çocuğun üstün yararı esastır; re'sen araştırma ilkesi geçerlidir. Çocuğun görüşü 26.11.2015'te alındığından üzerinden uzun süre geçtiği gözetilerek tercihinin yeniden sorulması ve güncel sosyal inceleme raporu alınması gerekir. Sonuç: Hüküm, eksik inceleme nedeniyle bozulmuştur.

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları

Adana Bölge Adliye Mahkemesi içtihatları

Adana BAM · İstinaf · 2. Hukuk Dairesi E. 2019/2357 K. 2020/698 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

TMK m.337, evlilik dışı doğup baba tarafından tanınan çocukların velayetinin annede olduğu ve anne tarafından iştirak nafakası talep edilebileceği çerçevesinde dayanak alınmış; bu temelde takdir edilen nafaka miktarları yeterli görülerek annenin artırım istinafı reddedilmiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Resmi nikahsız birliktelikten doğan ve baba tarafından tanınan, velayeti annede bulunan müşterek çocuklar için davacı anne TMK m.337 uyarınca aylık 750'şer TL iştirak nafakası istemiş, ilk derece mahkemesi davanın kısmen kabulü ile çocuklar için aylık 350 ve 250 TL nafakaya hükmetmiştir. Davacı anne, takdir edilen nafakanın yetersiz olduğu gerekçesiyle istinafa başvurmuştur. Adana BAM, tarafların ekonomik ve sosyal durumları, gelir seviyeleri ve çocukların yaşı karşısında takdir edilen nafaka miktarlarını usul ve yasaya uygun bularak davacının istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 2. Hukuk Dairesi E. 2020/33 K. 2020/128 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

Adana BAM, TMK m.337/1 uyarınca ana ve baba evli değilse velayetin anaya ait olduğunu, baba yalnızca tanıma yapmış ve velayetin değiştirilmesine ilişkin ayrı dava açılmamışsa çocuğun velayetinin annede kalacağını belirterek babanın istinafını esastan reddetti.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Resmî evlilik dışı birliktelikten doğan ve baba tarafından yalnızca tanınan çocuğun velayetinin anneye verilmesi ve iştirak nafakası bağlanması istenmiştir. İlk derece mahkemesi velayet annede bulunduğundan bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, çocuk için aylık 350 TL iştirak nafakasına hükmetmiştir. Adana BAM, TMK m.337/1 uyarınca evli olmayan ana-babada velayetin anaya ait olduğunu belirterek babanın velayet ve usule ilişkin istinafını reddetmiş, nafaka yönündeki başvuruyu kesinlik sınırı altında kaldığından usulden reddetmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 2. Hukuk Dairesi E. 2019/1044 K. 2020/125 Kısmen Kabul

Adana BAM, evlilik dışı tanınan çocukların velayetinin TMK 337/1 gereği zaten anaya ait olduğunu, annenin velayeti kötüye kullandığının ispatlanamadığını saptamış; ilk derecenin velayeti anneye 'verme' ifadesini hatalı bulup kaldırmış ve babanın velayetin değiştirilmesi talebini reddetmiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Evlilik dışı tanınan iki çocuğun velayetinin anneden alınıp babaya verilmesi (baba) ve iştirak nafakası (anne) talepli karşılıklı davalarda ilk derece mahkemesi velayetleri anneye 'vermiş', kişisel ilişki kurmuş ve çocuk başına nafakaya hükmetmiştir. Taraflar istinafa başvurmuştur. Adana BAM, annenin velayeti kötüye kullandığının ispatlanamadığını, dolayısıyla velayetin TMK 337/1 gereği zaten annede olduğunu, mahkemenin velayeti anneye 'verme' ifadesinin hatalı olduğunu belirterek bu kısmı kaldırmış ve babanın velayetin değiştirilmesi talebini reddetmiştir. Kişisel ilişki ve nafaka miktarının TMK 4 hakkaniyet ilkesine uygun olduğu gerekçesiyle bu konulardaki istinaf başvuruları esastan reddedilmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 2. Hukuk Dairesi E. 2019/1401 K. 2020/95 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

Adana BAM, evlilik dışı doğan çocuğun velayetinin TMK m.337 gereğince annede olduğunu, anne yanında huzurlu olan çocuğun velayetinin babaya verilmesini gerektirir olumsuz bir durum bulunmadığını saptayarak velayetin değiştirilmesi davasının reddine dair kararı esastan onadı.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Uyuşmazlık, davalı annede bulunan müşterek çocuğun velayetinin babaya verilmesi (velayetin değiştirilmesi) istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesi, toplanan delil ve uzman raporuna göre çocuğun anne yanında huzurlu olduğu, annenin velayetinin kaldırılmasını gerektirir olumsuz bir durum bulunmadığı gerekçesiyle davayı reddetmiştir. Adana BAM, çocuğun üstün yararı ilkesi ve TMK m.337 çerçevesinde yaptığı inceleme sonucu ret kararını yerinde bularak davacı babanın istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 2. Hukuk Dairesi E. 2019/1654 K. 2020/101 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

Velayeti TMK 337/1 gereği annede olan evlilik dışı çocuk için Adana BAM, çocuğun yaşı, baba yanında yaşaması ve sosyal inceleme raporu çerçevesinde velayetin babaya verilmesinin çocuğun üstün yararına ve usule uygun olduğunu belirleyerek annenin istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Evlilik dışı doğan müşterek çocuğun velayeti TMK m.337/1 uyarınca annede iken, davacı baba annenin olumsuz yaşantısı nedeniyle velayetin değiştirilmesini istemiş, ilk derece mahkemesi velayeti babaya vermiştir. Davalı anne kararın kaldırılarak davanın reddini istemiştir. Adana BAM, çocuğun yaşı, baba yanında yaşaması ve SİR raporu dahil tüm deliller çerçevesinde velayetin babaya verilmesinin çocuğun üstün yararına ve usul ve yasaya uygun olduğunu belirleyerek davalı annenin istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.

Diğer kararlar (3)
Adana BAM · İstinaf · 2. Hukuk Dairesi E. 2019/1604 K. 2020/104 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

Velayeti TMK 337/1 gereği annede olan evlilik dışı çocuk için Adana BAM, anneden alınmayı gerektirir bir durum bulunmadığını, çocuğun küçük olup anne yanında sağlıklı geliştiğini ve velayetin annede kalmasının üstün menfaatine olduğunu belirleyerek babanın velayet istinafını reddetmiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Evlilik dışı doğan müşterek çocuğun velayetinin anneden alınarak babaya verilmesi talebiyle açılan dava ile annenin birleşen iştirak nafakası davası ilk derece mahkemesince velayet talebi yönünden reddedilmiş, nafaka yönünden kısmen kabul edilmiş; baba istinafa başvurmuştur. Adana BAM, çocuğun TMK 337/1 gereği annede olan velayetinin alınmasını gerektirir olumsuz bir durum bulunmadığını, çocuğun küçük olup anne yanında sağlıklı geliştiğini ve velayetin annede kalmasının çocuğun üstün menfaatine olduğunu, takdir edilen nafakanın da tarafların ekonomik durumuna uygun olduğunu değerlendirmiştir. Babanın istinaf başvurusu esastan reddedilmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 2. Hukuk Dairesi E. 2019/1494 K. 2020/90 Düzelterek Esastan Red

Adana BAM, evlilik dışı çocukta velayetin TMK 337/1 gereği doğumla kendiliğinden annede olduğunu, anneden alınmayı gerektirir sebep kanıtlanamadığını saptamış; velayet kamu düzenine ilişkin olduğundan 'anneye verilme' fıkrasını re'sen 'değiştirme davasının reddi' olarak düzeltmiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Evlilik dışı doğan ve baba tarafından tanınan iki çocuğun velayetinin değiştirilerek babaya verilmesi talepli davada ilk derece mahkemesi, velayetleri anneye vermiş ve baba ile kişisel ilişki ile nafakaya hükmetmiştir. Adana BAM, evlilik dışı çocukta velayetin TMK 337/1 uyarınca yasa gereği zaten annede olduğunu, velayetin anneden alınmasını gerektiren bir sebebin kanıtlanamadığını belirtmiştir. Babanın istinaf başvurusunu esastan reddetmiş; ancak velayet kamu düzenine ilişkin olduğundan, hatalı 'velayetin anneye verilmesi' fıkrasını re'sen kaldırıp 'velayetin değiştirilmesi davasının reddi' şeklinde düzeltmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 2. Hukuk Dairesi E. 2018/2649 K. 2019/572 Düzelterek Esastan Red

Adana BAM, ana ve baba evli değilse velayetin TMK m.337 uyarınca anaya ait olduğunu belirterek velayeti annede bulunan çocuk yararına iştirak nafakası takdirini doğru bulmuş; ancak takdir edilen miktarı hakkaniyete aykırı şekilde fazla görerek kararı kaldırmıştır.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Uyuşmazlık, evlilik dışı doğan ve baba tarafından tanınan müşterek çocuk için iştirak nafakası ile nafakanın ÜFE oranında artırılması istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesi davayı kabul ederek aylık 500 TL iştirak nafakasına hükmetmiş, ancak artış talebi hakkında karar vermemiştir. Adana BAM, velayeti TMK m.337 gereği annede olan çocuk yararına nafaka takdirini doğru bulmuş; ancak miktarı fazla görüp artış talebinin karşılanmamasını da hatalı sayarak kararı kaldırıp nafakayı 350 TL'ye indirmiş ve ÜFE artışına hükmetmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi (istinaf) kararları bölgesel niteliktedir; bağlayıcı içtihat değildir, Yargıtay denetiminde değişebilir. Bilgilendirme amaçlıdır.

İndeks
Bize WhatsApp'tan ulaşın!