TMK Madde 336 Evli ana-babada velâyetin kullanılması

Hazırlayan: Av. Saim İncekaşAdana BarosuGüncelleme: 09.06.2026

Özet 3 fıkra · ~1 dk okuma

TMK 336, evlilik süresince velayetin ana ve baba tarafından birlikte kullanılacağı esasını koymaktadır; önceki düzenlemedeki "anlaşamazlarsa baba reyinin geçerli olduğu" kuralı eşitlik gereği kaldırılmıştır.

Resmi Metin

Ana ve baba evli ise

Madde 336- (1) Evlilik devam ettiği sürece ana ve baba velâyeti birlikte kullanırlar.

(2) Ortak hayata son verilmiş veya ayrılık hâli gerçekleşmişse hâkim, velâyeti eşlerden birine verebilir.

(3) Velâyet, ana ve babadan birinin ölümü hâlinde sağ kalana, boşanmada ise çocuk kendisine bırakılan tarafa aittir.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Madde, evlilik süresince velayetin ana ve baba tarafından birlikte kullanılacağı esasını koymaktadır; önceki düzenlemedeki "anlaşamazlarsa baba reyinin geçerli olduğu" kuralı eşitlik gereği kaldırılmıştır. Eşler arasındaki uyuşmazlıkta üstün ses tanınmaz; çözüm için Aile Mahkemesinden velayete ilişkin tedbir veya hakem kararı talep edilebilir. Ortak hayatın fiilen sona ermesi ya da ayrılığa hükmedilmesi velayeti kendiliğinden tek eşe geçirmez; hâkim kararı zorunludur. Ölüm hâlinde velayet sağ kalan eşe doğrudan intikal eder; boşanma kararında ise çocuk hangi tarafa bırakılmışsa velayet o tarafa aittir. Velayet hakkından mahrum kalan eş, kişisel ilişki tesisi ve önemli kararlara katılım talepleriyle hâkimden ayrı düzenleme isteyebilir; bu, velayetin tek elde toplanmasının doğurduğu sertliği yumuşatır.

Gerekçe

Madde İsviçre Medeni Kanununun 297 nci maddesinden aynen alınmıştır.

Birinci fıkrada, evlilik devam ettiği sürece ana ve babanın velayeti birlikte kullanacakları şeklinde yürürlükteki Kanunun 263 üncü maddesinin birinci cümlesinde dile getirilen kural korunmuştur. Ancak yürürlükteki metnin ikinci cümlesindeki “Anlaşamazlarsa, babanın reyi muteberdir” hükmü, kadın erkek eşitliğine aykırı bulunduğu için, maddeye alınmamıştır.

İkinci fıkrada, eşlerin ortak yaşamlarına fiilen son verilmesi veya ayrılık halinin gerçekleşmesi durumunda, velayetin kime verileceğinin hakim kararıyla belirleneceği hükme bağlanmıştır.

Üçüncü fıkrada ise, ana ve babadan birinin ölümü halinde velayetin sağ kalana, boşanma halinde ise çocuk kendisine bırakılan tarafa ait olduğu düzenlenmektedir. Fıkra, esasen, yürürlükteki Kanunun 264 üncü maddesinin birinci fıkrasının sadeleştirilmiş halidir.

İlgili Anayasa Mahkemesi Kararları - TMK m.336 uygulaması

Aşağıdaki ilkeler, Anayasa Mahkemesinin norm denetimi ve bireysel başvuru kararlarından derlenmiştir.

AYM İkinci Bölüm B. No: 2015/18910 İhlal bulunmadı

TMK m.336 uyarınca boşanmada velayet çocuk kendisine bırakılan tarafa aittir ve esas hak sahibi odur; ancak velayeti kendisine bırakılmayan ana veya babanın çocuğun kimliğinin belirlenmesi gibi konularda hiçbir hak ileri süremeyeceği yaklaşımı aile hayatına saygı hakkı kapsamında korunmaz.

Detaylı özeti gör

Karar konusu: Başvuru, velayet hakkı sahibi tarafından çocuğun isminin değiştirilmesi talebiyle açılan dava sonucunda verilen kabul kararının sonradan kaldırılması nedeniyle aile hayatına saygı hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.

Kararı AYM Kararlar Bilgi Bankası'nda incele →

İlkeler, Anayasa Mahkemesinin kararlarından derlenmiştir; bağlayıcı metin kararın kendisidir. Bireysel başvuru bir kanun yolu değildir; kararlar somut başvurunun koşullarına göre verilmiştir. Norm denetimi ret kararları yalnız itiraz konusu kural ve gerekçeyle sınırlıdır; kuralın karar tarihinden sonra değiştirilip değiştirilmediği kartta belirtilir.

İlgili Yargıtay Kararları

Seçilmiş HGK içtihatları

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2012/794 K. 2013/310 Direnme Bozuldu
Velayet Ortak Hayat Usul

Boşanmada velayet kamu düzenine ilişkin olduğundan re'sen araştırma ilkesi uygulanır; hükmün verilmesinden sonra doğan yeni maddi olgular da çocuğun üstün yararı gözetilerek TMK m.336 kapsamındaki velayet düzenlemesinde dikkate alınır.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Boşanmadan sonra müşterek çocuğun velayetinin düzenlenmesinde, hükümden sonra doğan yeni maddi olgunun (annenin çocuğun tedavi/eğitim imkanı bulunan ile tayini) temyiz aşamasında dikkate alınıp bozma nedeni yapılıp yapılamayacağı. Değerlendirme: Velayet kamu düzenine ilişkin olup re'sen araştırma ilkesi uygulandığından, davanın açılmasından ve hatta hükmün verilmesinden sonra doğan olaylar ileri sürülebilir; düzenlemede çocuğun üstün yararı esastır. Sonuç: Direnme kararı değişik gerekçeyle bozulmuştur.

Kararı incele →

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2017/2448 K. 2018/1131 Onama
Velayet

Evlilik dışı doğan çocuğun velayeti TMK m.336 gereğince anaya ait olup, velayetin baba lehine değiştirilmesinde de asıl ölçüt çocuğun üstün yararıdır ve alıştığı ortamdan koparılmasının gelişimine olumsuz etkisi gözetilir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Evlilik dışı doğan, velayeti TMK m.336 gereğince annede olan ve annenin rızasıyla evlat edinilmek üzere bir aileye yerleştirilen çocuğun, tanıma davası açan biyolojik babaya velayetinin verilip koruma kararının kaldırılmasının gerekip gerekmediği. Değerlendirme: Velayette asıl olan çocuğun üstün yararıdır; küçüğün alıştığı aile ortamından koparılması travma yaratacağından ve baba güven telkin etmediğinden değişiklik koşulları oluşmamıştır. Sonuç: Yerel mahkemenin direnme kararı onanmıştır.

Kararı incele →

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2015/259 K. 2015/2625 Bozma
Velayet Usul

Türk Medeni Kanunu m.335 ve 336, velayet hakkının kullanılmasında kadın ile erkeğin birbirine eşit olduğu ilkesini öne çıkarır ve çocuğun soyadına ilişkin uyuşmazlık bu velayet hükümleri çerçevesinde değerlendirilir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Evlilik içinde doğup boşanmayla velayeti anneye verilen çocuğun, babadan gelen aile soyadının annenin bekarlık soyadıyla değiştirilip değiştirilemeyeceği ve bu davada görevli mahkemenin asliye hukuk mu aile mahkemesi mi olduğu. Değerlendirme: Çocuğun doğumla kazandığı aile soyadının değiştirilmesi aile hukukundan doğan iş olup, görevli mahkeme aile mahkemesidir; uyuşmazlık velayette eşitlik ilkesiyle (TMK m.335-336) ilgilidir. Sonuç: Direnme kararı, görevsizlik kararı verilmesi gerekirken işin esasına girilmesi nedeniyle değişik gerekçeyle bozulmuştur.

Kararı incele →

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2017/1899 K. 2018/1052 Bozma
Velayet Nafaka Usul

Ergin olmayan çocuk ana babanın velayeti altındadır; ortak hayata son verilmiş veya ayrılık hâli gerçekleşmişse hâkim velayeti eşlerden birine verebilir (TMK m.336).

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Velayeti anneden alınıp babaya verilen müşterek çocuk için iştirak nafakasına dava tarihinden mi yoksa velayetin değiştirilmesi kararının kesinleşmesi tarihinden itibaren mi hükmedileceği. Değerlendirme: Velayetin değiştirilmesi kararı ancak kesinleşmeyle geçerlilik kazanır; iştirak nafakası talebi velayet hakkına bağlı olduğundan nafaka başlangıcı da kesinleşme tarihi olmalıdır; fiilen bakmak nafakaya hükmü gerektirmez. Sonuç: Direnme kararının bozulmasına oy birliğiyle karar verildi.

Kararı incele →

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2017/1575 K. 2018/672 Bozma
Velayet Tanıkla İspat Ortak Hayat Usul

Ergin olmayan çocuk ana babanın velayeti altında olup, 4721 sayılı TMK m.336 uyarınca ortak hayata son verilmiş veya ayrılık hâli gerçekleşmişse hâkim velayeti eşlerden birine verebilir; boşanmada velayet çocuk kendisine bırakılan tarafa aittir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Velayetin değiştirilmesi davasında, tanık deliline dayanılmasına rağmen somutlaştırma yükü eksikliği gerekçesiyle taraf tanıkları dinlenmeden, yalnız çocuğun beyanı ve uzman raporuyla davanın reddinin hukuki dinlenilme hakkını ihlal edip etmediği. Değerlendirme: Velayet kamu düzenine ilişkin, resen araştırma ilkesine tabidir; tanık deliline dayanan davacıya imkân tanınmadan ve yalnız pedagog raporuyla karar verilmesi hatalıdır. Sonuc: Direnme kararının değişik gerekçeyle bozulmasına oy birliğiyle karar verilmiştir.

Kararı incele →

Diğer kararlar (1)
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2014/1047 K. 2016/171 Bozma
Velayet

Ana ve babadan birinin ölümünde velayet kendiliğinden sağ kalan eşe ait olup, ortak hayata son verilmesi veya ayrılık halinde hakim velayeti eşlerden birine verebilir.

Detaylı özeti gör

Annesinin ölümüyle velayeti yasaca davacı babaya geçen, fiilen anneanne yanında kalan küçüğün babaya teslimi ile davalının savunma yoluyla velayetin kaldırılması istemine ilişkin uyuşmazlıktır. HGK, babanın velayet görevini ağır biçimde savsakladığının kanıtlanamadığını, m.348/349 koşullarının gerçekleşmediğini belirterek velayetin babadan kaldırılamayacağını ve küçüğün babaya teslimi gerektiğini kabul etmiştir. Sonuç: Direnme kararı bozulmuştur.

Kararı incele →

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları

Adana Bölge Adliye Mahkemesi içtihatları

Adana BAM · İstinaf · 4. Hukuk Dairesi E. 2019/671 K. 2019/473 Görevsizlik

Evlilik dışı doğup baba tarafından tanınan küçük hakkındaki görev uyuşmazlığında Adana BAM, TMK m.335-336 uyarınca öncelikle velayetin babaya verilip verilmeyeceğinin aile mahkemesince değerlendirilmesi gerektiğini belirterek görevli mahkemeyi aile mahkemesi saymıştır.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Evlilik dışı doğan ve babası tarafından tanınan, annesi ergin olmayan küçük hakkında, velayet/vesayet konusunda Karataş Asliye Hukuk (Aile Mahkemesi sıfatı) ile Karataş Sulh Hukuk Mahkemesi arasında çıkan görev uyuşmazlığı merci tayini yoluyla Adana BAM önüne gelmiştir. BAM, öncelikle velayetin babaya verilip verilmeyeceğinin aile mahkemesince değerlendirilmesi gerektiğini belirterek Karataş Asliye Hukuk (Aile Mahkemesi sıfatı) Mahkemesini yargı yeri olarak belirlemiştir.

Kararı incele →

Bölge Adliye Mahkemesi (istinaf) kararları bölgesel niteliktedir; bağlayıcı içtihat değildir, Yargıtay denetiminde değişebilir. Bilgilendirme amaçlıdır.

© . Tüm hakları Avukat Saim İncekaş’a aittir.

Feragat: Bu sitedeki içerikler genel bilgilendirme amacıyla sunulur; mevzuat ve içtihatlar zamanla değişebilir. Buradaki açıklamalar hukuki danışma değildir. Herhangi bir işlem yapmadan önce dosyanıza özel profesyonel görüş alınız.

İlişki ve KVKK: Bu site üzerinden iletişime geçmeniz tek başına avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Kişisel verileriniz KVKK kapsamında işlenir; bkz. Aydınlatma Metni.

Bize WhatsApp'tan ulaşın!