TMK Madde 336 - Evli ana-babada velâyetin kullanılması

Hukuki mesele: Boşanmadan sonra müşterek çocuğun velayetinin düzenlenmesinde, hükümden sonra doğan yeni maddi olgunun (annenin çocuğun tedavi/eğitim imkanı bulunan ile tayini) temyiz aşamasında dikkate alınıp bozma nedeni yapılıp yapılamayacağı. Değerlendirme: Velayet kamu düzenine ilişkin olup re'sen araştırma ilkesi uygulandığından, davanın açılmasından ve hatta hükmün verilmesinden sonra doğan olaylar ileri sürülebilir; düzenlemede çocuğun üstün yararı esastır. Sonuç: Direnme kararı değişik gerekçeyle bozulmuştur.

Hukuki mesele: Evlilik dışı doğan, velayeti TMK m.336 gereğince annede olan ve annenin rızasıyla evlat edinilmek üzere bir aileye yerleştirilen çocuğun, tanıma davası açan biyolojik babaya velayetinin verilip koruma kararının kaldırılmasının gerekip gerekmediği. Değerlendirme: Velayette asıl olan çocuğun üstün yararıdır; küçüğün alıştığı aile ortamından koparılması travma yaratacağından ve baba güven telkin etmediğinden değişiklik koşulları oluşmamıştır. Sonuç: Yerel mahkemenin direnme kararı onanmıştır.

Hukuki mesele: Evlilik içinde doğup boşanmayla velayeti anneye verilen çocuğun, babadan gelen aile soyadının annenin bekarlık soyadıyla değiştirilip değiştirilemeyeceği ve bu davada görevli mahkemenin asliye hukuk mu aile mahkemesi mi olduğu. Değerlendirme: Çocuğun doğumla kazandığı aile soyadının değiştirilmesi aile hukukundan doğan iş olup, görevli mahkeme aile mahkemesidir; uyuşmazlık velayette eşitlik ilkesiyle (TMK m.335-336) ilgilidir. Sonuç: Direnme kararı, görevsizlik kararı verilmesi gerekirken işin esasına girilmesi nedeniyle değişik gerekçeyle bozulmuştur.

Hukuki mesele: Velayeti anneden alınıp babaya verilen müşterek çocuk için iştirak nafakasına dava tarihinden mi yoksa velayetin değiştirilmesi kararının kesinleşmesi tarihinden itibaren mi hükmedileceği. Değerlendirme: Velayetin değiştirilmesi kararı ancak kesinleşmeyle geçerlilik kazanır; iştirak nafakası talebi velayet hakkına bağlı olduğundan nafaka başlangıcı da kesinleşme tarihi olmalıdır; fiilen bakmak nafakaya hükmü gerektirmez. Sonuç: Direnme kararının bozulmasına oy birliğiyle karar verildi.

Hukuki mesele: Velayetin değiştirilmesi davasında, tanık deliline dayanılmasına rağmen somutlaştırma yükü eksikliği gerekçesiyle taraf tanıkları dinlenmeden, yalnız çocuğun beyanı ve uzman raporuyla davanın reddinin hukuki dinlenilme hakkını ihlal edip etmediği. Değerlendirme: Velayet kamu düzenine ilişkin, resen araştırma ilkesine tabidir; tanık deliline dayanan davacıya imkân tanınmadan ve yalnız pedagog raporuyla karar verilmesi hatalıdır. Sonuc: Direnme kararının değişik gerekçeyle bozulmasına oy birliğiyle karar verilmiştir.