TMK Madde 225 Edinilmiş mallara katılma: Sona erme anı

Özet 2 fıkra · ~1 dk okuma

TMK 225, edinilmiş mallara katılma rejiminin sona erme hâllerini ve hâkim kararıyla sona erme durumunda mal rejiminin geçmişe etkili biçimde sona ermesi ilkesini iki fıkra hâlinde düzenlemektedir.Birinci fıkraya göre mal rejimi, eşlerden birinin ölümü veya başka bir mal rejiminin kabulüyle sona erer.

Resmi Metin

Sona erme anı

Madde 225- (1) Mal rejimi, eşlerden birinin ölümü veya başka bir mal rejiminin kabulüyle sona erer.

(2) Mahkemece evliliğin iptal veya boşanma sebebiyle sona erdirilmesine veya mal ayrılığına geçilmesine karar verilmesi hâllerinde, mal rejimi dava tarihinden geçerli olmak üzere sona erer.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Madde, edinilmiş mallara katılma rejiminin sona erme hâllerini ve hâkim kararıyla sona erme durumunda mal rejiminin geçmişe etkili biçimde sona ermesi ilkesini iki fıkra hâlinde düzenlemektedir.

Birinci fıkraya göre mal rejimi, eşlerden birinin ölümü veya başka bir mal rejiminin kabulüyle sona erer. Maddenin gerekçesinde hükmün İsviçre Medeni Kanununun 204 üncü maddesini karşıladığı, edinilmiş mallara katılma rejiminin sona erme hâllerinden biri olarak eşlerden birinin ölümü ile başka bir rejimin kabul edilmesinin öngörüldüğü belirtilmiştir.

İkinci fıkrada mahkemece evliliğin iptal veya boşanma sebebiyle sona erdirilmesine ya da mal ayrılığına geçilmesine karar verilmesi hâllerinde mal rejiminin dava tarihinden geçerli olmak üzere sona ereceği hükme bağlanmıştır. Gerekçede bu çözümün, eşlerden birinin davayı uzatarak diğerinin edinilmiş mallarındaki artıştan haksız biçimde yararlanmasının önüne geçmek amacıyla benimsendiği vurgulanmıştır.

Gerekçe

Madde İsviçre Medeni Kanununun 204 üncü maddesini karşılamaktadır.

Birinci fıkrada edinilmiş mallara katılma rejiminin sona erme hali olarak, eşlerden birinin ölümü veya başka rejiminin kabul edilmesi öngörülmüştür.

İkinci fıkrada evliliğin iptal veya boşanma sebebiyle sona erdirilmesine ya da mal ayrılığına geçilmesine mahkemece karar verilmesi hallerinde, edinilmiş mallara katılma rejiminin son bulması öngörülmüştür. Burada mahkemenin buna ilişkin kararının kesinleşmesinden itibaren değil, dava tarihinden itibaren mal rejiminin sona ermesi ve tasfiye edilmesi söz konusu olacaktır. Mal rejiminin tasfiyesinde, malların tasfiye anındaki değerleri göz önüne alındığından, bu düzenlemeyle birinin davayı olabildiğince uzatarak diğer eşin edinilmiş mallarındaki artışa ve bu artış dolayısıyla kendi payını arttırmasına engel olunmuştur.

İlgili Yargıtay Kararları

Seçilmiş HGK içtihatları

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2013/375 K. 2013/520 Onama
Mal Rejimi

Edinilmiş mallara katılma rejiminin tasfiyesinden doğan katılma alacağı, kanundan doğan parasal bir alacak olup boşanmanın ferisi sayılmadığından, TMK m.178'deki bir yıllık süreye değil; TMK m.5 yollamasıyla TBK m.146 (eBK m.125) uyarınca on yıllık genel zamanaşımına tabidir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Mal rejiminin tasfiyesinden doğan katkı payı ve katılma alacağı istemlerinin TMK m.178'deki bir yıllık zamanaşımına mı, yoksa genel (on yıllık) zamanaşımına mı tabi olduğu. HGK değerlendirmesi: Boşanmadan doğan bu malvarlığı alacakları m.178'deki bir yıllık süreye değil; yerel mahkemenin benimsediği gibi on yıllık genel zamanaşımı süresine tabidir. Sonuç: On yıllık zamanaşımının uygulanacağına ilişkin direnme kararı yerinde bulunarak onanmıştır.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2013/132 K. 2013/1389 Direnme Bozuldu
Mal Rejimi

Zamanaşımı maddi hukuka dayanan bir def'i olup davalı açıkça ileri sürmedikçe hâkim, dosyadan borcun zamanaşımına uğradığını anlasa bile resen gözetemez; zamanaşımına açıkça işaret etmeyen genel nitelikteki beyan zamanaşımı def'i sayılamaz.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Mal rejiminin tasfiyesi (katkı/katılma alacağı) davasında zamanaşımı def'inin ne şekilde ileri sürülmesi gerektiği ve hâkimin zamanaşımını kendiliğinden dikkate alıp alamayacağı (TMK m.178). HGK değerlendirmesi: Zamanaşımı def'i açık ve duraksamaya yer vermeyecek biçimde ileri sürülmeli, hâkim resen dikkate alamaz; davalının beyanı def'i niteliğinde olmadığından mahkemece işin esasına girilmelidir. Sonuç: Direnme kararı bozulmuştur.

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları

Adana Bölge Adliye Mahkemesi içtihatları

Adana BAM · İstinaf · 2. Hukuk Dairesi E. 2020/440 K. 2020/1917 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

Adana BAM, TMK 225 uyarınca mal rejiminin ancak eşin ölümü, boşanma veya evliliğin iptaliyle sona ereceğini; boşanma davası reddedilip kesinleştiğinden kesinleşmiş boşanma hükmünün mal rejimi tasfiyesi davası için görülebilirlik ön koşulu olduğunu belirterek istinafı reddetmiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Davacı, evlilik birliği içinde davalı eş adına alınan araç nedeniyle katkı/katılma alacağı istemiş; ancak taraflar arasındaki boşanma davası reddedilip kesinleşmiştir. İlk derece mahkemesi, kesinleşmiş boşanma hükmü bulunmadığından mal rejimi davasını dava şartı yokluğundan reddetmiştir. Adana BAM, TMK 225 uyarınca mal rejiminin ancak boşanma/iptal ile sona ereceğini, kesinleşmiş boşanma hükmünün mal rejimi davası için görülebilirlik ön koşulu olduğunu belirterek davacının istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 2. Hukuk Dairesi E. 2018/2576 K. 2020/1795 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

Adana BAM, TMK m.225/2 uyarınca mal rejiminin boşanma davasının açıldığı tarihte sona erdiği, evlilik birliği içinde 01/01/2002 ile bu tarih arasındaki dönemin edinilmiş mallara katılma rejimine tabi olduğu çerçevesinde katılma alacağı tasfiyesini değerlendirmiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Eşler arasındaki katılma alacağı davasında ilk derece mahkemesi davayı reddetmiştir. Davacı, davalının kıdem tazminatının ve miras yoluyla edindiği hisselerin edinilmiş mal olarak tasfiyeye tabi olması gerektiğini ileri sürerek istinafa başvurmuştur. Adana BAM, mal rejiminin başlangıç ve sona erme tarihleri, edinilmiş mal niteliği ile miras hisselerinin kazanılma tarihi yönünden uyuşmazlığı değerlendirmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 2. Hukuk Dairesi E. 2018/406 K. 2019/1295 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

Karar, mal rejiminin sona erme anını belirlemede TMK 225'e dayanıyor: tarafların edinilmiş mallara katılma rejiminin, boşanma davasının açıldığı 10/08/2015 tarihinde (m.225/son) sona erdiği kabul edilmiş; katılma alacağı bu kesit dikkate alınarak hesaplanmıştır.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Boşanma sonrası açılan katılma alacağı davasında ilk derece mahkemesi, evlilik içinde edinilip boşanma davası devam ederken üçüncü kişiye devredilen taşınmazın devir tarihindeki değerinin 1/2'si oranında davacı lehine 105.000,00 TL katılma alacağına hükmetmiştir. Davalı, taşınmazın gerçek malikinin başka biri olduğunu ve artık değer hesabının yanlış yapıldığını ileri sürerek istinafa başvurmuştur. Adana BAM, resmi senetle davalı adına edinilen taşınmazın tanık beyanıyla başkasına ait olduğunun ispatlanamayacağını, taşınmazın evlilik birliği içinde edinildiğini belirleyerek ilk derece kararını usul ve yasaya uygun bulmuş ve istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi (istinaf) kararları bölgesel niteliktedir; bağlayıcı içtihat değildir, Yargıtay denetiminde değişebilir. Bilgilendirme amaçlıdır.

İlgili Hizmet

TMK 225, eşler arası mal rejimi, edinilmiş mallara katılma ve tasfiye süreçleri bakımından sona erme anı alanında uygulanır.

edinilmiş mallara katılma rejiminde avukat desteği

İndeks
Bize WhatsApp'tan ulaşın!