TMK Madde 223 Eşlerin mallarında yönetim, yararlanma ve tasarruf

Özet 2 fıkra · ~1 dk okuma

TMK 223, edinilmiş mallara katılma rejiminde her eşin malları üzerindeki yönetim, yararlanma ve tasarruf yetkisi ile paylı mülkiyet konusundaki istisnayı iki fıkra hâlinde düzenlemektedir.Birinci fıkraya göre her eş, yasal sınırlar içerisinde kişisel malları ile edinilmiş mallarını yönetme, bunlardan yararlanma ve bunlar üzerinde tasarrufta bulunma hakkına sahiptir.

Resmi Metin

Yönetim, yararlanma ve tasarruf

Madde 223- (1) Her eş, yasal sınırlar içerisinde kişisel malları ile edinilmiş mallarını yönetme, bunlardan yararlanma ve bunlar üzerinde tasarrufta bulunma hakkına sahiptir.

(2) Aksine anlaşma olmadıkça, eşlerden biri diğerinin rızası olmadan paylı mülkiyet konusu maldaki payı üzerinde tasarrufta bulunamaz.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Madde, edinilmiş mallara katılma rejiminde her eşin malları üzerindeki yönetim, yararlanma ve tasarruf yetkisi ile paylı mülkiyet konusundaki istisnayı iki fıkra hâlinde düzenlemektedir.

Birinci fıkraya göre her eş, yasal sınırlar içerisinde kişisel malları ile edinilmiş mallarını yönetme, bunlardan yararlanma ve bunlar üzerinde tasarrufta bulunma hakkına sahiptir. Maddenin gerekçesinde hükmün mal ayrılığı rejiminde olduğu gibi evlilik birliğinin devamı süresince eşlerden her birine kendi malları üzerinde serbest yönetim ve tasarruf yetkisi tanıdığı belirtilmiştir.

İkinci fıkraya göre aksine anlaşma olmadıkça eşlerden biri diğerinin rızası olmadan paylı mülkiyet konusu maldaki payı üzerinde tasarrufta bulunamaz. Gerekçede bu kuralın paylı mülkiyette paydaşlardan her birinin kendi payı üzerinde serbestçe tasarruf kuralından (TMK 688) sapma niteliği taşıdığı vurgulanmıştır.

Gerekçe

Madde İsviçre Medeni Kanununun 201 inci maddesini karşılamaktadır.

Maddenin birinci fıkrası mal ayrılığı rejiminde olduğu gibi, evlilik birliğinin devamı süresince eşlerden her birinin gerek kişisel malları gerek edinilmiş malları üzerinde yönetim, yararlanma ve tasarruf konusunda serbest olduğunu hükme bağlamaktadır. İkinci fıkrada ise taraflar arasında mal rejimi sözleşmesinde aksi kararlaştırılmamışsa, eşlerden her birinin diğerinin rızası ve katılımı olmaksızın paylı mülk konusu mal üzerindeki payda tasarrufta bulunmayacağı öngörülmüştür. Burada paylı mülkiyette paydaşlardan her birinin kendi payı üzerinde serbestçe tasarruf kuralından (m.688) sapma söz konusudur.

İlgili Yargıtay Kararları

Seçilmiş HGK içtihatları

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2012/1158 K. 2012/827 Direnme Bozuldu
Nafaka Kusur Mal Rejimi Usul

Boşanma davasında hakimin TMK m.169 uyarınca eşlerin mallarının yönetimine (TMK m.223 vd.) ilişkin geçici önlemleri resen alma yükümlülüğü, tarafların kusur durumundan bağımsızdır.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Boşanma davasında ağır kusurlu davalı kadın lehine tedbir nafakasına hükmedilip hükmedilemeyeceği. Değerlendirme: TMK m.169 uyarınca hakim, davanın devamı süresince eşlerin barınması, geçimi ve mallarının yönetimine (m.223 vd.) ilişkin geçici önlemleri resen alır; tedbir nafakası kusurdan bağımsız, geçici bir önlemdir ve tarafın kusuru takdirine etkili değildir. Sonuç: Kadının kusuruna dayanan direnme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2012/118 K. 2012/405 Direnme Bozuldu
Mal Rejimi Nafaka Usul

Boşanma veya ayrılık davası açılınca hâkim, dava süresince eşler arasındaki malların yönetimine ilişkin (TMK m.223 dahil) geçici önlemleri kendiliğinden almak zorundadır.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Boşanma davasında temelinden sarsılmanın ispatı, tedbir nafakası ve davanın devamı süresince hâkimin malların yönetimine ilişkin geçici önlemleri resen alma yükümlülüğü. Değerlendirme: Tanık beyanları temelinden sarsılmayı kabule elverişli bulunmamış; mahkemenin boşanmaya direnmesi usul ve yasaya aykırı görülmüş, nafaka yönünden bozmaya uyulmuştur. Sonuç: Direnme kararı (1) numaralı bent yönünden bozuldu; (2) numaralı bent yönünden dosya temyiz incelemesi için Özel Daireye gönderildi.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2021/1010 K. 2023/214 Bozma
Nafaka Mal Rejimi Usul

Boşanma veya ayrılık davası açılınca hâkim, malların yönetimine ilişkin TMK m.223 (ve m.242, 244, 262 vd.) hükümlerini de gözeterek davanın devamı süresince gerekli geçici önlemleri TMK m.169 uyarınca re'sen almak zorundadır.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Birleşen davanın TMK m.197 bağımsız tedbir nafakası mı yoksa m.169 geçici tedbir nafakası mı olduğu ve "direnme" adı altında verilen kararın usule uygunluğu. Değerlendirme: Bozma ilâmıyla ilk hüküm ortadan kalktığından, miktar ve tarih aralığı yalnız gerekçeli kararda yer alıp kısa kararda gösterilmeyince HMK m.294/297 anlamında denetlenebilir teknik bir direnme hükmü oluşmamıştır; ayrıca birleşen dava yanlış nitelendirilmiştir. Sonuç: Direnme kararının usulden BOZULMASINA, oy çokluğuyla karar verilmiştir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2012/357 K. 2012/828
Nafaka Usul Mal Rejimi

Boşanma veya ayrılık davası açılınca hakim, yargılama süresince eşlerin malların yönetimine ilişkin (TMK m.223 vb.) gerekli geçici önlemleri kendiliğinden almak zorundadır.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Evlilik birliğinin sarsılması nedeniyle boşanma, velayet ve tedbir nafakası davasında, ağır kusurlu davalı kadın lehine tedbir nafakasına hükmedilip hükmedilmeyeceği uyuşmazlığı. Değerlendirme: Direnme kararı temyiz edilirken aynı dosyanın maddi hata sonucu HGK'nın iki ayrı esasına (2012/357 ve 2012/1158) kaydedildiği saptanmış; tefrik kararı bulunmadığından birleştirme de yapılamamıştır. Sonuç: Fotokopi dosyadaki asıl belgelerin 2012/1158 esaslı dosyaya konulmasına, yargılamanın o dosya üzerinden sürdürülmesine, fotokopi dosyanın mahalline iadesine ve 2012/357 esasın kapatılmasına oybirliğiyle karar verildi.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2017/2653 K. 2021/249 Bozma
Nafaka Kusur Mal Rejimi Tazminat

Boşanma veya ayrılık davası açılınca hakim, davanın devamı süresince eşlerin malların yönetimine ilişkin TMK m.223 vd. hükümler çerçevesinde gerekli geçici önlemleri kendiliğinden (resen) almak zorundadır.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Boşanma davasında tarafların ekonomik ve sosyal durumlarına göre az kusurlu kadın eş yararına TMK m.175 yoksulluk nafakası koşullarının oluşup oluşmadığı; bu çerçevede hakimin resen alacağı geçici önlemler arasında malların yönetimine ilişkin TMK m.223 vd. hükümlere atıf yapılmıştır. Değerlendirme: Asgari ücret düzeyinde gelir yoksulluk nafakasına engel değildir; gelirin düzensizliği, kusur ve hakkaniyet gözetilmelidir. Sonuç: Direnme kararının değişik gerekçeyle bozulmasına karar verilmiştir.

Diğer kararlar (1)
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2011/533 K. 2011/670 Bozma
Nafaka Kusur Mal Rejimi

Hakim, boşanma davası süresince eşlerin mallarının yönetimine (TMK m.223 vd.) ilişkin geçici önlemleri taraflardan birinin talebine bağlı olmaksızın re'sen almak zorundadır.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Boşanmada tam kusurlu olduğu kesinleşen eş yararına tedbir nafakasına hükmedilip hükmedilemeyeceği. Değerlendirme: TMK m.169 uyarınca hakim, davanın devamı süresince barınma, geçim, malların yönetimi (m.223 vd.) ve çocukların korunmasına ilişkin geçici önlemleri re'sen alır; tedbir nafakası talebe bağlı olmayıp kusurdan bağımsızdır, kusur takdire etkili değildir. Sonuç: Kusurlu kadın yararına tedbir nafakasına hükmedilmesi gerektiğine işaret eden Özel Daire bozmasına uyulmayan direnme kararı bozulmuştur.

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

İlgili Hizmet

TMK 223, eşler arası mal rejimi, edinilmiş mallara katılma ve tasfiye süreçleri bakımından yönetim, yararlanma ve tasarruf alanında uygulanır.

aile hukuku alacakları ve tasfiye davalarında profesyonel destek

İndeks
Bize WhatsApp'tan ulaşın!