TMK Madde 226 Malların geri alınması: Genel olarak

Özet 3 fıkra · ~1 dk okuma

TMK 226, edinilmiş mallara katılma rejiminin tasfiyesinde her eşin kendi mallarını geri alma hakkını, paylı mülkiyet konusu malın taksim edilmeden bir eşe verilebilmesi imkânını ve eşlerin karşılıklı borçları üzerindeki düzenleme serbestisini üç fıkra hâlinde düzenlemektedir.Birinci fıkraya göre her eş, diğer eşte bulunan mallarını geri alır.

Resmi Metin

Genel olarak

Madde 226- (1) Her eş, diğer eşte bulunan mallarını geri alır.

(2) Tasfiye sırasında, paylı mülkiyete konu bir mal varsa, eşlerden biri kanunda öngörülen diğer olanaklardan yararlanabileceği gibi, daha üstün bir yararı olduğunu ispat etmek ve diğerinin payını ödemek suretiyle o malın bölünmeden kendisine verilmesini isteyebilir.

(3) Eşler karşılıklı borçları ile ilgili düzenleme yapabilirler.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Madde, edinilmiş mallara katılma rejiminin tasfiyesinde her eşin kendi mallarını geri alma hakkını, paylı mülkiyet konusu malın taksim edilmeden bir eşe verilebilmesi imkânını ve eşlerin karşılıklı borçları üzerindeki düzenleme serbestisini üç fıkra hâlinde düzenlemektedir.

Birinci fıkraya göre her eş, diğer eşte bulunan mallarını geri alır. Maddenin gerekçesinde her eşin gerek kişisel gerek edinilmiş bütün malvarlığı üzerinde evlilik süresince mülkiyet hakkını koruduğu, dolayısıyla yararlanma veya yönetim amacıyla diğer eşe bıraktığı mallarını geri alacağı vurgulanmıştır.

İkinci fıkrada eşlerin paylı mülkiyetinde bulunan bir malın taksim edilmeden bir eşe verilebilmesi öngörülmüştür: kanunda öngörülen diğer olanaklardan yararlanma yanında, daha üstün bir yararı olduğunu ispat eden ve diğer eşin payını ödeyen eş, malın bölünmeden kendisine özgülenmesini isteyebilir. Üçüncü fıkrada ise eşlere karşılıklı borçlarıyla ilgili düzenleme yapma serbestisi tanınmıştır.

Gerekçe

Madde İsviçre Medeni Kanununun 205 inci maddesini karşılamaktadır.

Maddenin birinci fıkrası her eşe, edinilmiş mallara katılma rejiminin tasfiyesinde, diğer eşin zilyetliğinde bulunan mallarını geri alma hakkını tanımıştır. Aslında her eş gerek kişisel, gerek edinilmiş bütün malvarlığı üzerinde evlilik süresince mülkiyet hakkını muhafaza etliğinden, kendi mallarından yararlanma veya yönetim amacıyla diğer eşe bıraktığı mallarını geri alacaktır.

İkinci fıkrada eşlerin paylı mülkiyetinde bulunan bir malın belli koşullar altında taksim edilmeden eşlerden birine verilmesi öngörülmüştür. Buna göre daha üstün bir yarar sahibi olduğunu kanıtlayan ve diğer eşin payını ödeyen eş, taksimi önleyebilecek, paylı mülkün kendisine verilmesini sağlayabilecektir.

Üçüncü fıkrada, eşlerin karşılıklı borçlarını tasfiye etmek için kendi aralarında düzenleme yapabilecekleri kabul edilmiştir.

İlgili Yargıtay Kararları

İlgili Yargıtay kararları

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2006/8519 K. 2006/16465 Bozma
Mal Rejimi Usul m.226/1

TMK m.226/1'e dayanan kişisel malların iadesi talebi Medeni Kanun'un İkinci Kitabı'ndan kaynaklandığından, 4787 sayılı Kanun'un 4. maddesi uyarınca davaya bakma görevi Aile Mahkemesi'ne aittir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Kişisel malların iadesine (TMK m.226/1) ilişkin alacak davasında görevli mahkemenin belirlenmesi. Değerlendirme: Dava Türk Medeni Kanunu'nun ikinci kitabından kaynaklandığından, 4787 sayılı Kanun'un 4. maddesi gereğince Aile Mahkemesi'nin görevine girmekte olup, görevsizlik kararı verilmesi gerekirken işin esasının incelenmesi usul ve yasaya aykırıdır. Sonuç: Hüküm bozulmuştur.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2006/8871 K. 2006/16955 Bozma
Mal Rejimi Usul

TMK 226 kapsamındaki kişisel eşyanın iadesine ilişkin alacak davası, Türk Medeni Kanunu'nun ikinci kitabından kaynaklandığından Aile Mahkemesi (kurulmayan yerlerde Asliye Hukuk Mahkemesince Aile Mahkemesi sıfatıyla) görevine girer.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Boşanmış eşler arasında kişisel eşyanın (TMK 220) iadesi (TMK 226) istemli alacak davasının hangi sıfatla görüleceği. Değerlendirme: Uyuşmazlık TMK ikinci kitabından kaynaklandığından, 4787 sayılı Kanun m.4/1 gereği Aile Mahkemesi kurulmayan yerlerde davaya yetkili Asliye Hukuk Mahkemesince "Aile Mahkemesi sıfatıyla" bakılması gerekir; bu husus gözetilmeden yargılamaya devam edilmesi usul ve yasaya aykırıdır. Sonuç: Hüküm bozulmuştur.

Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E. 2019/2139 K. 2019/3159
Mal Rejimi Usul

TMK m.226'daki kişisel malın geri alınması istemine dayalı tapu iptali-tescil-tazminat davalarının temyiz incelemesi, 01.02.2019'da yürürlüğe giren iş bölümü uyarınca Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin görevine girer.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: TMK m.226'daki kişisel malın geri alınması istemine dayalı tapu iptali-tescil-tazminat davasının temyiz incelemesinde görevli Yargıtay dairesinin belirlenmesi ve gönderme kararındaki maddi hatanın değerlendirilmesi. Değerlendirme: 01.02.2019'da yürürlüğe giren iş bölümü uyarınca bu davanın temyiz incelemesi Yargıtay 8. Hukuk Dairesine aittir; 1. Hukuk Dairesi görevli değildir. Sonuç: Dosyanın Yargıtay 8. Hukuk Dairesine gönderilmesine oybirliğiyle karar verildi.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2016/20638 K. 2017/13804 Bozma
Mal Rejimi Usul

Eşler arasındaki düğünde takılan ziynet ve takı para alacağı, TMK m.226 kapsamında mal rejiminin tasfiyesinden (TMK'nın 2. kitabından) kaynaklandığından, 4787 sayılı Kanun m.4 uyarınca Aile Mahkemesi görevlidir.

Detaylı özeti gör

Davacı erkek, düğünde takılan ziynet ve nakit takı para alacağını talep etmiş; mahkeme bu talepler yönünden Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğundan bahisle görevsizlik kararı vermiştir. Daire, düğünde takılan ziynet ve takı para alacağının TMK m.226'ya ilişkin olup TMK'nın 2. kitabından kaynaklandığını, 4787 sayılı Kanunun 4. maddesi gereğince TMK m.118-395 kaynaklı davalara Aile Mahkemesinin bakacağını belirtmiştir. Sonuç: işin esasının incelenmesi gerekirken verilen görevsizlik kararı bozulmuş, diğer bölümler onanmıştır.

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

İlgili Hizmet

TMK 226, eşler arası mal rejimi, edinilmiş mallara katılma ve tasfiye süreçleri bakımından genel olarak alanında uygulanır.

eşler arası mal rejimi uyuşmazlıklarında hukuki danışmanlık

İndeks
Bize WhatsApp'tan ulaşın!