TBK Madde 157 Kesilmede yeni süre: Alacaklının fiili hâlinde

Özet 3 fıkra · ~1 dk okuma

TBK 157, dava veya def'i yoluyla kesilmiş olan zamanaşımı dava süresince tarafların yargılamaya ilişkin her işleminden veya hâkimin her kararından sonra yeniden işlemeye başlar; icra takibiyle kesilmişse alacağın takibine ilişkin her işlemden, iflas masasına başvurma sebebiyle kesilmişse iflasa ilişkin hükümlere göre alacağın yeniden istenmesi imkânının doğumundan itibaren yeniden işler.

Resmi Metin

Alacaklının fiili hâlinde

Madde 157- (1) Bir dava veya def’i yoluyla kesilmiş olan zamanaşımı, dava süresince tarafların yargılamaya ilişkin her işleminden veya hâkimin her kararından sonra yeniden işlemeye başlar.

(2) Zamanaşımı, icra takibiyle kesilmişse, alacağın takibine ilişkin her işlemden sonra yeniden işlemeye başlar.

(3) Zamanaşımı, iflas masasına başvurma sebebiyle kesilmişse, iflasa ilişkin hükümlere göre alacağın yeniden istenmesi imkânının doğumundan itibaren yeniden işlemeye başlar.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Bu madde zamanaşımının kesilmesinin sonucunu düzenler: kesilmeyle birlikte işlemiş süre sıfırlanır ve yeni bir süre baştan başlar. Önemli olan, sürenin tek bir kesme anında başlayıp bitmemesidir; dava ya da icra devam ettiği sürece taraflarca yapılan her işlem ve hâkimin her kararı süreyi yeniden başlatır. Pratikte bu, dosyası uzun süre hareketsiz kalan alacaklının aleyhine işler: işlemsiz geçen dönem yeni süreyi tüketmeye başlar, bu yüzden derdest dava veya icra takibinde dosyayı düşürmemek, işlemden kaldırılan takibi yenilemek kritiktir.

Borçlu vekili olarak en sık fırsat, takipsiz bırakılmış icra dosyasında son işlemden itibaren sürenin dolduğunu hesaplamaktır. Süreyi UYAP işlem tarihleriyle ispatlayın; tarih atlamak sık yapılan hatadır. Unutmayın, zamanaşımı def’i olduğundan ileri sürülmedikçe dikkate alınmaz (TBK m.161); ayrıca mahkeme veya hakem kararına bağlanan alacakta yeni süre artık on yıldır (TBK m.156).

Gerekçe

Türk Borçlar Kanunu’nun 157. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:

818 sayılı Borçlar Kanununun 136. maddesini karşılamaktadır.

Tasarının üç fıkradan oluşan 156. maddesinde, alacaklının dava açması, def’i ileri sürmesi, icra takibi yapması ve iflas masasına başvurması şeklindeki fiillerinden biriyle zamanaşımının kesilmesi durumunda, yeni zamanaşımı süresinin hangi anda başlayacağı düzenlenmektedir.

Metninde yapılan arılaştırma dışında, maddede 818 sayılı Borçlar Kanununa göre bir hüküm değişikliği yoktur.

ADALET KOMİSYONU RAPORU

– Tasarının 156. maddesi teselsül nedeniyle 157. madde olarak aynen kabul edilmiştir.

TBMM Tartışma ve Kabul Metni

157. maddeyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler… Kabul etmeyenler… Kabul edilmiştir.

İlgili Yargıtay Kararları - TBK m.157 uygulaması

Aşağıdaki ilkeler, ilgili kararlardan derlenmiştir.

Yargıtay 3.HD E. 2017/6657 K. 2019/2974 Bozma

İcra takibiyle kesilen zamanaşımı, alacağın takibine ilişkin her işlemden (yenileme talebi dâhil) sonra yeniden işlemeye başlar; dava ya da def'i yoluyla kesilmişse yargılama süresince tarafların her işleminden veya hâkimin her kararından sonra yeni süre işlemeye başlar.

Detaylı özeti gör

Davacı kooperatif, davalının kira alacağına dayanarak başlattığı, iki kez takipsiz bırakılıp iki kez yenilenen icra takibinde alacağın zamanaşımına uğradığını ileri sürerek menfi tespit ve takibin iptalini istemiş; davalı davanın reddini savunmuştur. Sulh hukuk mahkemesi, kısmi ödemenin yapıldığı 27.02.2007 tarihinden itibaren beş yıllık sürenin geçtiği gerekçesiyle alacağı zamanaşımına uğramış sayarak davayı kabul etmiştir. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi ise 16.06.2006'da başlatılan icra takibiyle kesilen zamanaşımının 25.03.2011 tarihli yenileme talebiyle yeniden kesildiğini, bu tarihten işleyen yeni beş yıllık sürenin dava tarihinde henüz dolmadığını belirleyerek, alacağın zamanaşımına uğramadığı ve davanın reddi gerektiği sonucuyla hükmü davalı yararına BOZMUŞTUR.

Yargıtay 3.HD E. 2017/2309 K. 2017/14152 Bozma

İcra takibiyle kesilen zamanaşımı, alacağın takibine ilişkin her işlemden sonra yeniden işlemeye başlar; dava veya def'i yoluyla kesilen zamanaşımı ise dava süresince tarafların yargılamaya ilişkin her işleminden veya hâkimin her kararından sonra yeniden işler.

Detaylı özeti gör

Davacı, yazılı kira sözleşmesine dayanarak ödenmeyen kira alacaklarının tahsili için davalı kiracı hakkında 18.05.2007'de icra takibi başlatmış; ödeme emri tebliğ edilemeyince dosya işlemden kaldırılmış, 2009 ve 2011 yıllarındaki yenileme talepleriyle takip sürdürülmüş, ödeme emri nihayet 07.06.2013'te tebliğ edilmiştir. Borçlunun itirazı üzerine açılan itirazın iptali davasında davalı zamanaşımı def'inde bulunmuş; mahkeme, kira alacaklarına ilişkin beş yıllık sürenin dolduğu ve yenileme taleplerinin zamanaşımını kesmeyeceği gerekçesiyle davayı reddetmiştir. Yargıtay ise alacaklının takip talebiyle icra dairesine başvurmasının zamanaşımını kesmeye yeterli olduğunu, ödeme emrinin borçluya tebliğ edilememesinin veya hacze geçilmemesinin bunu engellemediğini belirterek, dava tarihi itibariyle yeniden işleyen sürenin henüz dolmadığını ve işin esasının incelenmesi gerektiğini vurgulayarak hükmü bozmuştur.

İlkeler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır. Yargıtay içtihadı zamanla değişebilir.

İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları - TBK m.157 uygulaması

Adana Bölge Adliye Mahkemesi içtihatları. Aşağıdaki ilkeler ilgili kararlardan derlenmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 9. Hukuk Dairesi E. 2023/1121 K. 2025/2183 İstinaf Kabulü / Kaldırma

TBK 157/2 uyarınca icra takibiyle kesilen zamanaşımının, alacağın takibine ilişkin her işlemden sonra yeniden işlemeye başlayacağı belirtilerek; takip dosyasında zamanaşımını kesen işlemler bulunup bulunmadığı incelenmeden davanın zamanaşımından reddedilemeyeceği sonucuna varılmıştır.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Taşınan meyve emtiasında oluşan hasarı sigortalısına ödeyen sigortacının taşıyıcıya rücuen başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptali istenmiştir. İlk derece mahkemesi, CMR'de öngörülen bir yıllık sürenin dolduğu gerekçesiyle davayı zamanaşımından reddetmiştir. Daire, önceki itirazın iptali davasının usulden reddine dair kararın kesinleşip kesinleşmediği, o davadan önce arabulucuya başvurulup başvurulmadığı ve takip dosyasında zamanaşımını kesen işlemler bulunup bulunmadığı araştırılmadan karar verilmesini eksik inceleme saymış; istinaf başvurusunu kabul ederek hükmü kaldırmış ve dosyayı yeniden yargılama için ilk derece mahkemesine göndermiştir.

Adana BAM · İstinaf · 9. Hukuk Dairesi E. 2022/200 K. 2024/2275 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

İcra takibiyle kesilen zamanaşımının, takibe ilişkin her işlemden sonra yeniden işlemeye başladığı; borçlunun itirazı üzerine takibin durmasından sonra dosyada başka işlem yapılmadığından sürenin yeniden kesilmediği ve alacağın dava tarihinden önce zamanaşımına uğradığı sonucuna varılmıştır.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Taşıyıcı şirket ödenmeyen navlun faturası için, yük sahibi ise antrepoda oluşan yük hasarı için başlattıkları icra takiplerine yapılan itirazların iptalini istemiş, davalar birleştirilmiştir. İlk derece mahkemesi her iki davayı da bir yıllık zamanaşımı nedeniyle reddetmiştir. Daire, faturaya dayalı alacakta akdi ilişki inkar edilmediğinden alacaklının yerleşim yerinde takip ve dava yolunun açık olduğunu, icra takibiyle kesilen zamanaşımının takibe ilişkin her işlemden sonra yeniden işlediğini, itirazla duran takipte başka işlem yapılmadığını ve arabuluculukta duran süre eklendiğinde bir yıllık sürenin dolduğunu belirterek tarafların istinaf başvurularını esastan reddetmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 8. Hukuk Dairesi E. 2019/821 K. 2020/882 İstinaf Kabulü / Kaldırma

Belirsiz alacak davasında dava tarihinde alacağın tamamı için kesilen zamanaşımı, yargılama süresince tarafların her işlemi ve hâkimin her kararıyla yeniden işlemeye başladığından, talep artırım dilekçesiyle istenen fazla çalışma ve tatil ücretlerinin zamanaşımına uğramadığı kabul edilmiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Güvenlik görevlisi olarak çalışan işçi, ödenmeyen fazla çalışma, hafta tatili ve ulusal bayram genel tatil ücretlerini belirsiz alacak davasıyla istemiştir. İlk derece mahkemesi davayı kabul etmiş, artırılan kısımlara ıslah tarihinden faiz yürütmüştür. Daire, çalışma süresi ve ücrete ilişkin tespitler ile alacak koşullarının oluştuğu yönündeki değerlendirmeyi yerinde bulmuş, işverenin buna yönelik istinaf sebeplerini kabul etmemiştir. Buna karşılık bu alacakların belirsiz alacak davasına konu edilebileceğini, talep artırım dilekçesiyle istenen miktarların zamanaşımına uğramayacağını ve alacağın tamamına dava tarihinden faiz işletilmesi gerektiğini belirterek ilk derece kararını kaldırmış ve yeniden esas hakkında hüküm kurmuştur.

Adana BAM · İstinaf · 8. Hukuk Dairesi E. 2018/2594 K. 2019/737 İstinaf Kabulü / Kaldırma

Belirsiz alacak davasında dava tarihinde alacağın tamamı için kesilen zamanaşımı, yargılama süresince tarafların her işlemi ve hakimin her kararıyla yeniden işlemeye başladığından, işverenin talep artırım dilekçesine karşı ileri sürdüğü zamanaşımı definin sonuca etkili olmadığı kabul edilmiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Kargo şirketinin acentesinde ve şirket nezdinde çalışan işçi, kıdem ve ihbar tazminatı ile yıllık izin, fazla mesai ve genel tatil alacaklarını belirsiz alacak davasıyla istemiştir. İlk derece mahkemesi davayı kısmen kabul etmiştir. Daire, asıl işveren-alt işveren ilişkisinin kurulu olduğunu ve alacaklardan müteselsil sorumluluk bulunduğunu, belirsiz alacak davasında dava tarihinde alacağın tamamı için zamanaşımının kesildiğini ve talep artırımına karşı ileri sürülen zamanaşımı definin sonuca etkili olmadığını belirtmiş; yalnız tanık beyanına dayanan fazla mesai ve genel tatil alacaklarında yüzde otuz hakkaniyet indirimi yapılması gerektiğini kabul ederek ilk derece kararını kaldırmış ve yeniden esas hakkında hüküm kurmuştur.

Adana BAM · İstinaf · 8. Hukuk Dairesi E. 2018/2277 K. 2019/425 İstinaf Kabulü / Kaldırma

Belirsiz alacak davasında zamanaşımı dava tarihinde alacağın tamamı için kesildikten sonra, yargılamadaki her taraf işlemi ve her hâkim kararıyla yeniden işlemeye başladığından, talep artırımına karşı ileri sürülen zamanaşımı def'inin sonuca etkili olmadığı kabul edilmiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Puantör olarak çalışan işçi, kıdem ve ihbar tazminatı ile fazla çalışma, hafta tatili ve genel tatil alacaklarını belirsiz alacak davasıyla istemiş; ilk derece mahkemesi davayı kısmen kabul etmiştir. İşveren, belirsiz alacak davası açılamayacağı, ıslaha karşı zamanaşımı itirazının reddi ve bilirkişi raporunun hatalı olduğu yönünden istinafa başvurmuştur. Daire, davanın belirsiz alacak davası olduğunu ve zamanaşımı itirazının sonuca etkili olmadığını belirtmiş; ancak hesabın denetime elverişli olmadığını saptayarak istinaf başvurusunu kabul etmiş, kararı kaldırıp dosyayı yeniden yargılama için mahkemesine göndermiştir.

Diğer kararlar (1)
Adana BAM · İstinaf · 8. Hukuk Dairesi E. 2018/2194 K. 2019/324 İstinaf Kabulü / Kaldırma

Belirsiz alacak davasında dava tarihinde alacağın tamamı için zamanaşımının kesildiği ve TBK 157 uyarınca yargılamadaki her işlem ile hâkimin her kararından sonra yeniden işlemeye başladığı; talep artırım dilekçesine karşı ileri sürülen zamanaşımı definin sonuca etkili olmadığı belirtilmiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Pazarlama ve servis işinde çalışan işçi, ödenmeyen ücretleri nedeniyle iş sözleşmesini haklı sebeple feshettiğini belirterek kıdem tazminatı, yıllık izin, ücret ve fazla çalışma alacaklarını istemiştir. İlk derece mahkemesi kıdem tazminatı, yıllık izin ve ücret taleplerini belirsiz alacak davasına konu edilemeyeceği gerekçesiyle hukuki yarar yokluğundan usulden reddetmiş, yalnız fazla çalışma ücretine hükmetmiştir. Daire, işverenin kayıt tutma ve belge verme yükümlülüğünü yerine getirmediğini, ücretin de tartışmalı olduğunu, bu nedenle davanın belirsiz alacak davası olduğunu belirterek kararı kaldırmış ve talep artırımını dikkate alarak yeniden hüküm kurmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesi (istinaf) kararları bölgesel niteliktedir; bağlayıcı içtihat değildir, Yargıtay denetiminde değişebilir. İlkeler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır.

İndeks
Bize WhatsApp'tan ulaşın!