TBK Madde 154 - Zamanaşımının kesilmesi: Sebepleri

Resmi Metin

Sebepleri

Madde 154- Aşağıdaki durumlarda zamanaşımı kesilir:

1. Borçlu borcu ikrar etmişse, özellikle faiz ödemiş veya kısmen ifada bulunmuşsa ya da rehin vermiş veya kefil göstermişse.
2. Alacaklı, dava veya def’i yoluyla mahkemeye veya hakeme başvurmuşsa, icra takibinde bulunmuşsa ya da iflas masasına başvurmuşsa.

Avukat Yorumu

TBK m.154 kesilmenin sebeplerini sayar; kesilmenin sonucu (işlemiş sürenin sıfırlanıp yeni sürenin baştan işlemesi) ise TBK m.156‘dadır. Pratikte iki kanaldan kesilir: borçlunun ikrarı (faiz/taksit ödemesi, kısmi ifa, rehin veya kefil verme) ve alacaklının resmi başvurusu (dava, def’i, icra takibi, iflas masasına müracaat). Alacaklı için kritik nokta, ihtarname zamanaşımını kesmez; süre dolmadan icra takibi veya dava açmak gerekir.

Borçlu cephesinde en sık hata, dava sonrası “iyi niyetle” yapılan kısmi ödeme veya hesap mutabakatıdır; bu, zamanaşımını sıfırlar ve süreyi karşı taraf lehine yeniden başlatır. Kesilme sebebini ispat yükü bunu ileri süren alacaklıdadır; takip/dava tarihi dosyadan, ikrar ise yazılı belge veya banka kaydıyla kanıtlanır. TBK m.156 uyarınca, alacak bir senetle ikrar edilmiş ya da mahkeme/hakem kararına bağlanmışsa yeni süre her hâlde on yıldır.

İlgili Yargıtay Kararları - TBK m.154 uygulaması

Aşağıdaki ilkeler, ilgili kararlardan derlenmiştir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2019/236 K. 2022/720 24.05.2022

Zamanaşımını kesen sebepler TBK m.154'te gösterilmiş olup zamanaşımı; borçlunun bir fiili, alacaklının bir fiili ya da yargılama ve takibe ilişkin bir işlemle kesilir ve kesilmeyle yeni bir zamanaşımı süresi işlemeye başlar.

Detaylı özeti gör

Site yönetimince açılan dava sonucu tazminat ödemek zorunda kalan eski yönetim kurulu üyeleri (davacılar), aynı dönemde görev yapan diğer yönetim kurulu üyelerinden (davalılar) müteselsil sorumluluğa dayanarak rücuen tazminat istemiştir. Davalılar alacağın zamanaşımına uğradığını savunmuş; yerel mahkeme davayı kabul edip Özel Dairenin bozma kararına direnmiştir. Uyuşmazlık, iki yıllık rücu zamanaşımının dolup dolmadığı noktasında toplanmıştır. Hukuk Genel Kurulu, 22.08.2012 tarihli ödemeden sonra 13.11.2013'te yapılan icra takibinin zamanaşımını kestiğini, bu tarih ile 06.10.2015 ıslah tarihi arasında iki yıllık sürenin dolmadığını belirterek direnmeyi zamanaşımı yönünden yerinde bulmuş; diğer temyiz itirazlarının incelenmesi için dosyanın Yargıtay 5. Hukuk Dairesine gönderilmesine karar vermiştir.

Kararı incele →

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E. 2017/7909 K. 2019/5201 30.05.2019 Bozma

Zamanaşımını kesen sebepler kanunda gösterilmiş olup, alacaklının icra takibinde bulunması ve borçlunun itirazının alacaklıya tebliği zamanaşımını keser; her kesilmeyle bu tarihten itibaren yeni bir zamanaşımı süresi işlemeye başlar.

Detaylı özeti gör

Davacı kiralayan, davalı kiracıdan 2005-2009 dönemine ait kira farkı alacağının tahsili için icra takibi başlatmış, davalının takibe itirazı üzerine itirazın iptali davası açmıştır. Davalı, kira alacağının 5 yıllık zamanaşımına uğradığını savunmuş; Sulh Hukuk Mahkemesi, alacağın son ödeme gününün 7 Aralık 2009 olduğu ve bu tarihten dava konusu takibe kadar 5 yıllık sürenin dolduğu gerekçesiyle davayı zamanaşımı nedeniyle reddetmiştir. Yargıtay ise davacının aynı alacak için 05.01.2010 tarihinde daha önce bir icra takibi başlattığını, bu takipte itiraz dilekçesinin 25.01.2010'da alacaklıya tebliğ edilmesiyle zamanaşımının kesildiğini ve 25.01.2015 tarihinde dolacak yeni bir sürenin işlemeye başladığını, dava konusu takibin ise bu süre içinde yapıldığını belirlemiştir. Bu nedenle mahkemenin işin esasını inceleyerek karar vermesi gerektiği gerekçesiyle hüküm davacı yararına bozulmuştur.

Kararı incele →

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E. 2014/20841 K. 2015/7276 28.04.2015 Bozma

Alacaklının dava veya def'i yoluyla mahkemeye başvurması hâlinde zamanaşımı kesilir; davacının haklarını saklı tutarak açtığı davanın açıldığı tarih itibariyle zamanaşımı kesilmiş sayılır.

Detaylı özeti gör

Davacı, 2011'de devraldığı fabrikanın sayacının 2002-2005 döneminde hatalı ölçüm yapması nedeniyle fazladan ödenen elektrik bedeli için haklarını saklı tutarak 2006'da açtığı ilk davayı kazandığını, eldeki davada ise saklı tuttuğu 18.02.2002-14.04.2006 dönemine ait avans faiz alacağını talep ettiğini belirtmiştir. Davalının zamanaşımı def'i üzerine mahkeme davayı zamanaşımından reddetmiştir. Yargıtay, abonelik sözleşmesi bulunması nedeniyle faizin asıl alacağa bağlı fer'i hak olarak 10 yıllık zamanaşımına tabi olduğunu; sürenin kullanımın başladığı 2001'den itibaren 2011'de dolacağını, ancak 2006'da açılan ilk davayla zamanaşımının kesilip yeni süre işlemeye başladığını ve 2.8.2013'te açılan eldeki davanın süresinde bulunduğunu belirleyerek, işin esasına girilmesi gerekirken verilen red kararını isabetsiz bulup hükmü bozmuştur.

Kararı incele →

İlkeler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır. Yargıtay içtihadı zamanla değişebilir.

İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları - TBK m.154 uygulaması

Adana Bölge Adliye Mahkemesi içtihatları. Aşağıdaki ilkeler ilgili kararlardan derlenmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 3. Hukuk Dairesi E. 2024/1767 K. 2026/1352 28.04.2026 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

Trafik kazası tazminatında zarar görenin Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurusu TBK m.154 anlamında zamanaşımını kesen sebep sayılmış; sürenin başvuru tarihinden itibaren yeniden işlemeye başladığı ve duran süreler eklendiğinde ıslah tarihinden önce dolduğu sonucuna varılmıştır.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Trafik kazasında yaralanan davacının maddi ve manevi tazminat istemine ilişkin davada ilk derece mahkemesi, ıslahla artırılan kısmı zamanaşımı itirazı nedeniyle dışlayarak davayı kısmen kabul etmiştir. Daire, ceza zamanaşımı süresini, Sigorta Tahkim Komisyonuna başvuruyla kesilmeyi ve arabuluculuk, salgın ile deprem nedeniyle duran süreleri hesaba katarak ıslah tarihinde zamanaşımının dolduğunu; kusur ve maluliyet raporlarının hükme elverişli olduğunu, hükmedilen manevi tazminatın da yüksek olmadığını belirterek davacı ve davalı vekillerinin istinaf başvurularını esastan reddetmiştir.

Kararı incele →

Adana BAM · İstinaf · 3. Hukuk Dairesi E. 2024/1322 K. 2026/925 30.03.2026 Düzelterek Esastan Red

Yaralamalı trafik kazasında sigortacının yaptığı kısmi ödemenin, kaza tarihinden işleyen sekiz yıllık uzamış ceza zamanaşımını değil yalnız iki yıllık dava açma süresini kestiği; bu kesilmeyle başlayan süre dolduktan sonra açılan davanın zamanaşımından reddi gerektiği kabul edilmiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Trafik kazasında yaralanan kişinin sigortacıya karşı açtığı maddi tazminat davasında ilk derece mahkemesi, zamanaşımı defini hiç değerlendirmeden davayı kabul etmiştir. Daire, yaralamalı kazada uzamış ceza zamanaşımının uygulanacağını ve sekiz yıllık sürenin kaza tarihinden işleyeceğini belirtmiş; sigortacının yaptığı kısmi ödemenin yalnız iki yıllık dava açma süresini kestiğini, bu sürenin de dava açılmadan önce dolduğunu saptayarak davanın zamanaşımı nedeniyle reddi gerektiği sonucuna varmış, ilk derece kararını kaldırıp davayı reddetmiştir.

Kararı incele →

Adana BAM · İstinaf · 3. Hukuk Dairesi E. 2026/436 K. 2026/677 02.03.2026 İstinaf Kabulü / Kaldırma

Araç mahrumiyet bedeli için kaza sonrası başlatılan ilamsız icra takibi zamanaşımını kesen sebep sayılmış; iki yıllık sürenin takip talebi tarihinden itibaren yeniden işlediği, bu nedenle sonradan açılan davanın süresinde olduğu ve zamanaşımından red kararının yerinde olmadığı belirtilmiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Park halindeki araca çarpılması nedeniyle araç mahrumiyet bedeli istenmiş; ilk derece mahkemesi kaza ile dava tarihi arasında iki yıllık trafik zamanaşımının dolduğu gerekçesiyle davayı reddetmiştir. Daire, dosyada davacının aynı alacak için davalılara karşı ilamsız icra takibi başlattığını saptayarak takip talebiyle zamanaşımının kesildiğini, iki yıllık sürenin bu tarihten itibaren yeniden işlediğini ve davanın süresinde açıldığını belirtmiş; istinaf başvurusunu kabul ederek kararı kaldırmış, dosyayı esasa girilmek üzere ilk derece mahkemesine göndermiştir.

Kararı incele →

Adana BAM · İstinaf · 3. Hukuk Dairesi E. 2025/2460 K. 2025/2806 15.12.2025 Düzelterek Esastan Red

Trafik kazası nedeniyle sürücü ve araç malikine karşı açılan davayla zamanaşımının kesildiği, bu davayla zarar ve sorumlu öğrenilmiş sayıldığından kesilmeden sonra iki yıllık sürenin yeniden işleyeceği kabul edilerek, sigortacılara sonradan açılan davanın süresinde olmadığı belirtilmiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Trafik kazasında yolcu olarak yaralanan davacının iki sigorta şirketine karşı açtığı maddi ve manevi tazminat davası, ilk derece mahkemesince zamanaşımı nedeniyle reddedilmiştir. Daire, sürücü ve araç malikine karşı daha önce açılan davayla zamanaşımının kesildiğini, zarar ve tazminat yükümlüsü öğrenilmiş olduğundan sürenin yeniden iki yıl olarak işlediğini, salgın nedeniyle duran süre eklendiğinde dahi davanın süresinde açılmadığını belirtmiş; ancak maddi tazminat isteminin tamamen reddi halinde vekalet ücretinin maktu hesaplanması gerektiğinden hüküm fıkrasının ilgili bendini kaldırıp düzeltmiştir.

Kararı incele →

Adana BAM · İstinaf · 3. Hukuk Dairesi E. 2023/1128 K. 2025/1433 12.06.2025 İstinaf Kabulü / Kaldırma

Kasko sigortacısının rücu alacağında, ödeme tarihinden işleyen iki yıllık süreye salgın nedeniyle duran 93 gün eklenerek yapılan hesapta, zamanaşımını kesen sebeplerden olan icra takibinin süre dolduktan sonra başlatıldığı saptanmış ve zamanaşımı definin yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Uyuşmazlık, kasko sigortacısının sigortalısına ödediği hasar bedelini halefiyet uyarınca kaza sorumlularından rücuen tahsili için başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptaline ilişkindir. İlk derece mahkemesi zamanaşımı def'ini yerinde görmeyerek davayı kabul etmiş, itirazın iptali ile icra inkar tazminatına hükmetmiştir. Daire, rücu isteminin TBK m.73/1 uyarınca tazminatın ödendiği tarihten itibaren iki yıllık zamanaşımına tabi olduğunu, ödemenin 08.10.2018'de yapıldığını, salgın nedeniyle duran 93 gün eklendiğinde sürenin 09.01.2021'de dolduğunu ve takibin bu tarihten sonra başlatıldığını saptamış; davalının istinaf başvurusunu kabul ederek kararı kaldırmış ve davayı zamanaşımı nedeniyle reddetmiştir.

Kararı incele →

Diğer kararlar (5)

Adana BAM · İstinaf · 9. Hukuk Dairesi E. 2025/442 K. 2025/646 11.04.2025 İstinaf Kabulü / Kaldırma

CMR'ye tabi taşımadaki bir yıllık süre içinde icra takibi başlatılmasının TBK m.154 uyarınca zamanaşımını kestiği, kesilme ile yeni sürenin işlediği ve arabuluculuktaki durma da gözetildiğinde dava tarihinde sürenin dolmadığı belirlenerek zamanaşımı reddi yerinde görülmemiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Uluslararası karayolu taşımasında hasarlanan emtianın bedelini sigortalısına ödeyen sigortacı, taşıyıcı aleyhine başlattığı takibe vaki itirazın iptalini istemiş; ilk derece mahkemesi zamanaşımı defini kabul ederek davayı reddetmiştir. Daire, CMR m.32 uyarınca bir yıllık sürenin teslim tarihinde başladığını, bu süre içinde icra takibi başlatılmasıyla zamanaşımının kesildiğini, arabuluculuk sürecinde de durduğunu belirleyerek dava tarihinde sürenin dolmadığı sonucuna varmış, kararı kaldırıp dosyayı esasın incelenmesi için ilk derece mahkemesine göndermiştir.

Kararı incele →

Adana BAM · İstinaf · 3. Hukuk Dairesi E. 2024/3216 K. 2025/406 20.02.2025 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

Trafik kazasından doğan bedensel zarar davasında sekiz yıllık ceza zamanaşımı esas alınmış; dava açılmasıyla kesilen zamanaşımından sonra aynı sürenin yeniden işlemeye başladığı belirtilerek, süre dolmadan verilen ıslah dilekçesiyle artırılan istemin zamanaşımına uğramadığı sonucuna varılmıştır.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Uyuşmazlık, yaya geçidinde motosikletin çarpması sonucu yaralanan davacının geçici ve sürekli iş göremezlik zararının davalı sigorta şirketinden tahsili istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesi davayı kabul etmiştir. Daire; soruşturma aşamasındaki uzlaştırmanın usulüne uygun olmadığını, sürücünün ilk geçiş hakkını vermediği için tam kusurlu bulunduğunu, zararın TRH 2010 mortalite tablosu ve progresif rant yöntemiyle hesaplanmasının yerinde olduğunu, iptal kararı karşısında genel şartların uygulanamayacağını, maluliyet raporunun kaza tarihinde yürürlükteki yönetmeliğe uygun düzenlendiğini ve sekiz yıllık ceza zamanaşımı dolmadan verilen ıslah dilekçesindeki artırımın zamanaşımına uğramadığını belirterek istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.

Kararı incele →

Adana BAM · İstinaf · 9. Hukuk Dairesi E. 2022/200 K. 2024/2275 27.12.2024 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

İcra takibiyle kesilen zamanaşımının takibe ilişkin her işlemden sonra yeniden işlediği belirtilerek; itiraz üzerine duran takipte alacaklının başkaca işlem yapmaması nedeniyle taşımadan doğan alacağın, bir yıllık süre dolduktan sonra açılan davada zamanaşımına uğradığı kabul edilmiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Taşıyıcı şirket ödenmeyen navlun faturası için, yük sahibi ise antrepoda oluşan yük hasarı için başlattıkları icra takiplerine yapılan itirazların iptalini istemiş, davalar birleştirilmiştir. İlk derece mahkemesi her iki davayı da bir yıllık zamanaşımı nedeniyle reddetmiştir. Daire, faturaya dayalı alacakta akdi ilişki inkar edilmediğinden alacaklının yerleşim yerinde takip ve dava yolunun açık olduğunu, icra takibiyle kesilen zamanaşımının takibe ilişkin her işlemden sonra yeniden işlediğini, itirazla duran takipte başka işlem yapılmadığını ve arabuluculukta duran süre eklendiğinde bir yıllık sürenin dolduğunu belirterek tarafların istinaf başvurularını esastan reddetmiştir.

Kararı incele →

Adana BAM · İstinaf · 9. Hukuk Dairesi E. 2020/628 K. 2022/960 04.07.2022 İstinaf Kabulü / Kaldırma

Zamanaşımı defi karşısında borçlunun ileri sürdüğü ve alacaklının kabul ettiği kısmi ödemeler bulunduğunda, bu ödemelerin tarihine ilişkin deliller toplanmadan ve zamanaşımını kesen sebep bulunup bulunmadığı değerlendirilmeden davanın zamanaşımından reddedilmesi doğru bulunmamıştır.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Şirket hissesinin devrine ilişkin protokolden doğan alacakların tahsili istenmiş; ilk derece mahkemesi alacağın ortaklık ilişkisinden kaynaklandığını ve beş yıllık zamanaşımına uğradığını belirterek davayı reddetmiştir. Davacılar on yıllık sürenin uygulanması gerektiğini, ayrıca kısmi ödemelerle zamanaşımının kesildiğini ileri sürmüştür. Daire, alacağın ortaklık ilişkisinin sonlanmasından doğduğunu ve beş yıllık süreye tabi olduğunu doğrulamış; ancak kabul edilen kısmi ödemelerin tarihi araştırılmadan ve zamanaşımını kesen sebepler değerlendirilmeden karar verilmesini hatalı bularak kararı kaldırıp dosyayı yeniden yargılama için mahkemesine göndermiştir.

Kararı incele →

Adana BAM · İstinaf · 5. Hukuk Dairesi E. 2020/492 K. 2022/980 05.04.2022 İstinaf Kabulü / Kaldırma

İtirazın iptali davasına konu su bedeli alacağında, borçlu aleyhine icra takibi başlatılmasının zamanaşımını kestiği ve sürenin takibe ilişkin her işlemden sonra yeniden işlediği belirtilerek, zamanaşımı denetiminin takip tarihinden geriye doğru yapılması gerektiği kabul edilmiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Su idaresi, abonelik sözleşmesi kapsamında tahakkuk eden ödenmemiş su bedelleri için başlattığı takibe abonenin itirazı üzerine itirazın iptali davası açmıştır. İlk derece mahkemesi davayı, ön sorun yaptığı zamanaşımı nedeniyle reddetmiştir. Daire, tahakkukun hangi tarihte yapıldığının araştırılmadığını, sözleşme ilişkisi nedeniyle on yıllık sürenin uygulanacağını ve bu sürenin her alacak için istenebilir hale geldiği tarihte başlayacağını, takip tarihinden geriye doğru her tahakkuk ve fatura yönünden ayrı ayrı değerlendirme yapılması gerektiğini; aboneliğini iptal ettirmeyen abonenin fiili kullanıcıyla birlikte müteselsilen sorumlu olduğunu belirterek kararı kaldırmıştır.

Kararı incele →

Bölge Adliye Mahkemesi (istinaf) kararları bölgesel niteliktedir; bağlayıcı içtihat değildir, Yargıtay denetiminde değişebilir. İlkeler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır.

TBK Madde 154 Zamanaşımının kesilmesi: Sebepleri

Resmi Metin

Avukat Yorumu

İlgili Yargıtay Kararları - TBK m.154 uygulaması

İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları - TBK m.154 uygulaması

Ücretsiz Hakkınız Doldu