TBK Madde 156 - Kesilmede yeni süre: Borcun ikrar edilmesi veya karara bağlanması hâlinde

İntibak işlemindeki hata nedeniyle sendika üyesi bir işçinin geriye dönük ücret farkı (işçilik) alacağının tahsiline ilişkin bu davada uyuşmazlık, alacağın zamanaşımına uğrayıp uğramadığı noktasında toplanmıştır. Ankara 7. İş Mahkemesi davayı reddetmiş, Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi davacı vekilinin istinaf başvurusunu esastan reddetmiş, (Kapatılan) 22. Hukuk Dairesi kararı bozmuş, ilk derece mahkemesi bozmaya direnmiştir. Hukuk Genel Kurulu, davalı Bakanlığın 13.11.2014 tarihli "İntibaktan Kaynaklanan İşçi Alacakları" konulu yazısını, geriye dönük beş yıllık fark alacaklarının varlığını kabul eden ikrar niteliğinde görmüş; bu tarihte zamanaşımının kesildiğini ve yeniden işlemeye başlayan sürenin dava tarihinde dolmadığını benimseyerek direnme kararını değişik gerekçeyle bozmuştur.

Türk Harb-İş Sendikası, üyesi işçi adına, hatalı ücret derecesinden yapılan intibakın düzeltilmesinden doğan geriye dönük fark (işçilik) alacağının tahsili için dava açmıştır. Ankara İş Mahkemesi davayı reddetmiş, Bölge Adliye Mahkemesi istinafı esastan reddetmiş, Özel Daire kararı bozmuş, ilk derece mahkemesi direnmiştir. Hukuk Genel Kurulu önündeki uyuşmazlık, alacağın zamanaşımına uğrayıp uğramadığı ve Bakanlığın 13.11.2014 tarihli "İntibaktan Kaynaklanan İşçi Alacakları" konulu yazısının zamanaşımını kesen bir ikrar sayılıp sayılmayacağıdır. Çoğunluk, bu yazının alacağı kabul eden ikrar niteliğinde olduğunu, beş yıllık zamanaşımını kestiğini ve yeniden işlemeye başlayan sürenin dava tarihinde dolmadığını benimseyerek direnme kararını bozmuş; karşı oy ise yazının senet niteliği taşıdığı, dolayısıyla yeni sürenin beş değil on yıl olması gerektiği görüşünü savunmuştur.

Davacı, 14.01.2013 tarihli gayrimenkul alım-satım komisyon sözleşmesinden doğan simsarlık ücreti için 07.11.2014'te 2.700 TL üzerinden ilamsız icra takibi başlatmış, davalının itirazı üzerine 17.05.2018'de ilçe tüketici hakem heyetine başvurarak 3.186 TL istemiş; heyet alacağın zamanaşımına uğradığı gerekçesiyle başvuruyu reddetmiştir. Açtığı iptal davasında tüketici mahkemesi, icra takibiyle zamanaşımının kesildiğini kabul ederek alacağın tamamının tahsiline hükmetmiş; Adalet Bakanlığı ise takibe konu edilmeyen 486 TL'lik (KDV) kısım yönünden sürenin dolduğunu belirterek kanun yararına temyize başvurmuştur. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, takibe konulan 2.700 TL için zamanaşımının kesildiğini doğru bulmakla birlikte, takibe konu edilmeyen 486 TL bakımından sözleşme tarihinden hakem heyetine başvuru tarihine kadar beş yıllık sürenin dolduğunu, buna rağmen alacağın tamamı için hüküm kurulmasını usul ve yasaya aykırı görerek kararı sonuca etkili olmamak üzere kanun yararına bozmuştur.

Davacı kiralayan, davalı kiracıdan 2005-2009 dönemine ait kira farkı alacağının tahsili için icra takibi başlatmış, davalının takibe itirazı üzerine itirazın iptali davası açmıştır. Davalı, kira alacağının 5 yıllık zamanaşımına uğradığını savunmuş; Sulh Hukuk Mahkemesi, alacağın son ödeme gününün 7 Aralık 2009 olduğu ve bu tarihten dava konusu takibe kadar 5 yıllık sürenin dolduğu gerekçesiyle davayı zamanaşımı nedeniyle reddetmiştir. Yargıtay ise davacının aynı alacak için 05.01.2010 tarihinde daha önce bir icra takibi başlattığını, bu takipte itiraz dilekçesinin 25.01.2010'da alacaklıya tebliğ edilmesiyle zamanaşımının kesildiğini ve 25.01.2015 tarihinde dolacak yeni bir sürenin işlemeye başladığını, dava konusu takibin ise bu süre içinde yapıldığını belirlemiştir. Bu nedenle mahkemenin işin esasını inceleyerek karar vermesi gerektiği gerekçesiyle hüküm davacı yararına bozulmuştur.