Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe TBK Madde 101 Mahsup: a. Borçlu ve alacaklının bildirimine göre
TBK 101, birden çok borcu bulunan borçlu, ödeme gününde bu borçlardan hangisini ödemek istediğini alacaklıya bildirebilir. Borçlu bildirimde bulunmazsa, yapılan ödeme, kendisi tarafından derhâl itiraz edilmiş olmadıkça, alacaklının makbuzda gösterdiği borç için yapılmış sayılır.
Resmi Metin
a. Borçlu ve alacaklının bildirimine göre
Madde 101- (1) Birden çok borcu bulunan borçlu, ödeme gününde bu borçlardan hangisini ödemek istediğini alacaklıya bildirebilir.
(2) Borçlu bildirimde bulunmazsa, yapılan ödeme, kendisi tarafından derhâl itiraz edilmiş olmadıkça, alacaklının makbuzda gösterdiği borç için yapılmış sayılır.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Aynı alacaklıya birden çok borcu olan müvekkilde mahsup tartışmasının kaderini belirleyen detay şudur: seçim hakkı önce borçludadır. TBK m.101 uyarınca borçlu, ödeme gününde hangi borcu kapattığını alacaklıya bildirebilir; uygulamada en sık yapılan hata, bu hakkı atlayıp seçimi alacaklının insafına bırakmaktır. Bu yüzden ödeme anında, hangi borca (vade, faiz, anapara) sayıldığını yazılı olarak bildirin; dekonta açıklama düşün, e-postayla teyit alın. Aksi halde ödeme, alacaklının lehine, örneğin teminatsız ya da zamanaşımına yakın borca yönlendirilebilir.
Borçlu bildirimde bulunmazsa ödeme, alacaklının makbuzda gösterdiği borç için yapılmış sayılır; ancak borçlu derhâl itiraz ederse bu sonuç doğmaz. Avukat olarak en kritik refleks, makbuzu pasif imzalamamak: yanlış borca mahsup gören müvekkili gecikmeden yazılı itiraza yönlendirin, çünkü sessiz kalma kabul karinesi doğurur. İhtilafta ispat yükü, “şu borcu seçtim” diyen tarafa düşer; bildirimi ve itirazı belgelemek, ileride açılacak menfi tespit veya istirdat davasında elinizi güçlendirir.
Gerekçe
Türk Borçlar Kanunu’nun 101. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:
818 sayılı Borçlar Kanununun 85. maddesini karşılamaktadır.
Tasarının iki fıkradan oluşan 100. maddesinde, birden çok borçta ödemenin hangi borç için yapıldığı veya yapılmış sayılacağı düzenlenmektedir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 85. maddesinin kenar başlığında kullanılan “2. Birden fazla borçlar olduğu surette borçlu veya alacaklının beyanı üzerine mahsup” şeklindeki ibare, Tasarıda “2. Birden çok borçta / a. Borçlu ve alacaklının bildirimine göre” şeklinde değiştirilmiştir.
Metninde yapılan arılaştırma dışında, maddede 818 sayılı Borçlar Kanununa göre bir hüküm değişikliği yoktur.