Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe TBK Madde 103 Makbuz ve senet: Borçlunun hakkı
TBK 103, borcu ödeyen borçlu bir makbuz; borcun tamamı ödenmişse buna ilişkin borç senedinin geri verilmesini veya iptalini isteyebilir. Borcun tamamı ödenmemiş ya da borç senedi alacaklıya başkaca haklar da veriyorsa borçlu, ancak makbuz verilmesini ve ödemenin borç senedine işlenmesini isteyebilir.
Resmi Metin
Borçlunun hakkı
Madde 103- (1) Borcu ödeyen borçlu, bir makbuz ve borcun tamamı ödenmişse, buna ilişkin borç senedinin geri verilmesini veya iptalini isteyebilir.
(2) Borcun tamamı ödenmemiş veya borç senedi alacaklıya başkaca haklar da vermekte ise borçlu, ancak makbuz verilmesini ve ödemenin borç senedine işlenmesini isteyebilir.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
TBK m.103 ödemenin ispatını borçlunun lehine kurar: ödeyen borçlu daima makbuz isteyebilir; borcun tamamı ödenmişse ayrıca borç senedinin geri verilmesini veya iptalini talep edebilir. Borç kısmen ödenmişse ya da senet alacaklıya başka haklar da veriyorsa, borçlu yalnızca makbuz ister ve ödemenin senede işlenmesini sağlar. Sahadaki en sık hata, makbuz veya senet almadan ödeme yapıp ispatsız kalmaktır; ispat yükü ödediğini iddia eden borçludadır.
Pratik taktik: her ödemede mutlaka makbuz alın, tam ödemede senedi fiziken geri isteyin. Senet borçlunun elinde değilse, mükerrer talep ve haksız icra takibi riski sürer; alacaklı senedi iade etmiyorsa, borçlu makbuz ve banka kaydıyla ifayı belgeleyip iadeyi dava edebilir. Dilekçede ifa tarihini, tutarı ve senedin iade veya iptalini açıkça talep edin. Banka EFT/havale dekontunu makbuzla birlikte saklamak, ileride borçtan kurtulma definizin temelini oluşturur.
Gerekçe
Türk Borçlar Kanunu’nun 103. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:
818 sayılı Borçlar Kanununun 87. maddesini karşılamaktadır.
Tasarının iki fıkradan oluşan 102. maddesinde, borcunu tamamen veya kısmen ödeyen borçlunun, makbuz ve senetlerin geri verilmesini veya iptalini ya da ödemenin borç senedine işlenmesini isteme hakkı düzenlenmektedir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 87. maddesinin kenar başlığında kullanılan “III. Makbuz ve senetlerin iadesi” şeklindeki ibare, Tasarıda “III. Makbuz ve senetlerin geri verilmesi” şeklinde değiştirilmiştir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 87. maddesi tek fıkradan oluştuğu halde, bu maddede iki ayrı konunun düzenlendiği göz önünde tutularak, Tasarının 102. maddesi iki fıkraya bölünerek düzenlenmiştir.
Maddenin ikinci fıkrasında, borcun tamamının ödenmemiş olması halinde veya borç tamamen ödenmiş olmasına karşın, senette ayrıca alacaklıya bir takım haklar tanınmışsa, senedin geri verilmesinin istenemeyeceği; ancak, makbuz verilmesi ve borç senedine işlenmesinin istenebileceği öngörülmektedir.
Sistematik yapısı ile metninde yapılan arılaştırma dışında, maddede 818 sayılı Borçlar Kanununa göre bir hüküm değişikliği yoktur.