Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe TBK Madde 98 İfa güçsüzlüğü
TBK 98, karşılıklı borç yükleyen bir sözleşmede taraflardan birinin borcunu ifada güçsüzlüğe düşmesi ve özellikle iflas etmesi ya da hakkındaki haciz işleminin sonuçsuz kalması sebebiyle diğer tarafın hakkı tehlikeye düşerse, bu tarafa karşı edimin ifası güvence altına alınıncaya kadar kendi ediminin ifasından kaçınma hakkı tanır; hakkı tehlikeye düşen taraf, uygun bir sürede istediği güvence verilmezse sözleşmeden dönebilir.
Resmi Metin
İfa güçsüzlüğü
Madde 98- (1) Karşılıklı borç yükleyen bir sözleşmede, taraflardan birinin borcunu ifada güçsüzlüğe düşmesi ve özellikle iflas etmesi ya da hakkındaki haciz işleminin sonuçsuz kalması sebebiyle diğer tarafın hakkı tehlikeye düşerse bu taraf, karşı edimin ifası güvence altına alınıncaya kadar kendi ediminin ifasından kaçınabilir.
(2) Hakkı tehlikeye düşen taraf, ayrıca uygun bir sürede istediği güvence verilmezse sözleşmeden dönebilir.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
TBK m.98, ödemezlik def’inden (TBK m.97) ayrı, acz temelli özel bir korunma sağlar. Karşılıklı borç yükleyen bir sözleşmede karşı taraf ifada güçsüzlüğe düşer, özellikle iflas eder ya da hakkındaki haciz işlemi sonuçsuz kalırsa ve böylece sizin alacağınız tehlikeye girerse, karşı edim güvence altına alınana kadar kendi ediminizi ifadan kaçınabilirsiniz. Kritik nokta: bu hak, önceden ifa borçlusu olsanız bile, karşı tarafın sonradan acze düşmesiyle doğar. TBK m.97’deki sıra ilişkisiyle karıştırmayın.
Avukat pratiğinde ispat yükü, karşı tarafın güçsüzlüğünü ve hakkın tehlikeye düştüğünü gösterme noktasında sizdedir; haciz zaptı, aciz vesikası veya iflas kararını dosyaya koyun. En sık hata, güvence talebini yazılı ve süre vererek yapmadan doğrudan dönmeye kalkmaktır. Doğru taktik: ihtarname ile uygun süre tanıyın, süre sonunda güvence gelmezse sözleşmeden dönün. Süreyi makul tutup tebliğ tarihini kanıtlayın; aksi halde dönme tartışmalı hale gelir.
Gerekçe
Türk Borçlar Kanunu’nun 98. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:
818 sayılı Borçlar Kanununun 82. maddesini karşılamaktadır.
Tasarının iki fıkradan oluşan 97. maddesinde, ifa güçsüzlüğüne düşen borçlu karşısında alacaklının sahip olduğu haklar düzenlenmektedir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 82. maddesinin kenar başlığında kullanılan “2. Borcunu ödemekten aciz halinde bir tarafın fesih hakkı” şeklindeki ibare, Tasarıda “2. İfa güçsüzlüğü” şeklinde değiştirilmiştir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 82. maddesi tek fıkradan oluştuğu halde, Tasarıda iki fıkraya bölünerek düzenlenmiştir. Ayrıca, 818 sayılı Borçlar Kanununda “akdi feshedebilir.” şeklindeki ibare, “sözleşmeden dönebilir.” şeklinde ifade edilmiştir. Çünkü, kural olarak; sürekli borç ilişkilerinin ileriye etkili olacak şekilde ortadan kaldırılmasını ifade etmek için “fesih” teriminin kullanılmasına karşılık, ani edimli borç ilişkilerinin geriye etkili olacak şekilde ortadan kaldırılmasını ifade etmek için “dönme” teriminin kullanılması yerinde olur.
Sistematik yapısı ile metninde yapılan düzeltme ve arılaştırma dışında, maddede 818 sayılı Borçlar Kanununa göre bir hüküm değişikliği yoktur.