TMK Madde 826 Üst hakkı: konu ve tapuya kayıt

Özet 3 fıkra · ~1 dk okuma

TMK 826, taşınmaz malikinin üçüncü kişi lehine arazisinin altında veya üstünde yapı yapmak veya mevcut bir yapıyı muhafaza etmek yetkisi veren bir irtifak hakkı kurabilmesini, aksi kararlaştırılmadıkça hakkın devredilebilir ve mirasçılara geçer olmasını ve bağımsız ile sürekli üst hakkının istem üzerine taşınmaz olarak tapuya kaydedilebilmesini üç fıkra üzerinden düzenler.

Resmi Metin

Konu ve tapu kütüğüne kayıt

Madde 826- (1) Bir taşınmaz maliki, üçüncü kişi lehine arazisinin altında veya üstünde yapı yapmak veya mevcut bir yapıyı muhafaza etmek yetkisi veren bir irtifak hakkı kurabilir.

(2) Aksi kararlaştırılmış olmadıkça bu hak, devredilebilir ve mirasçılara geçer.

(3) Üst hakkı, bağımsız ve sürekli nitelikte ise üst hakkı sahibinin istemi üzerine tapu kütüğüne taşınmaz olarak kaydedilebilir. En az otuz yıl için kurulan üst hakkı, sürekli niteliktedir.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Madde, taşınmaz malikinin üçüncü kişi lehine arazisinin altında veya üstünde yapı yapmak veya mevcut bir yapıyı muhafaza etmek yetkisi veren bir irtifak hakkı kurabilmesini, aksi kararlaştırılmadıkça hakkın devredilebilir ve mirasçılara geçer olmasını ve bağımsız ile sürekli üst hakkının istem üzerine taşınmaz olarak tapuya kaydedilebilmesini üç fıkra üzerinden düzenler. Birinci fıkra üst hakkını, taşınmaz maliki tarafından üçüncü kişi lehine arazi altı veya üstünde yapı yapma ya da mevcut yapıyı muhafaza etme yetkisi veren irtifak hakkı olarak tanımlar. İkinci fıkra üst hakkının aksi kararlaştırılmadıkça devredilebilir ve mirasçılara geçer olduğunu öngörür. Üçüncü fıkra bağımsız ve sürekli üst hakkının istem üzerine tapu kütüğüne taşınmaz olarak kaydedilebileceğini, en az otuz yıl için kurulan üst hakkının sürekli nitelikte sayılacağını düzenler. Avukatlık pratiğinde üst hakkı kuran vekili otuz yıl şartını sözleşmede netleştirmelidir.

Gerekçe

Eski Kanunun 751 inci maddesini karşılamaktadır.

Hüküm değişikliği yoktur. Madde İsviçre Medeni Kanununun 779 uncu maddesi göz önünde bulundurularak, 14.11.1990 tarihli ve 3678 sayılı Kanunla getirilen değişikliğe uygun olarak üç fıkra halinde düzenlenmiştir. Konu başlığında, 3678 sayılı Kanunla getirilen değişikliğe de uygun olarak bugüne kadar benimsenmiş olan “üst hakkı” deyimi kullanılmıştır. Ancak bu hakkın sürekli nitelikte olması için, yürürlükteki metinde aranan “en az yirmi yıl” sure koşulu “otuz yıla çıkarılmıştır.

İlgili Yargıtay Kararları

Seçilmiş 12.HD içtihatları

Yargıtay 12.HD E. 2025/9218 K. 2026/2762 Bozma

Üst hakkının ipoteğe konu olabilmesi için bağımsız ve sürekli niteliklerinin bir arada bulunması ve hakkın tapuya taşınmaz olarak kaydedilmiş olması gerekir; bu ipoteğin paraya çevrilmesinde satılacak değer, hakkın kurulduğu arazi değil bizzat üst hakkının kendisidir.

Detaylı özeti gör

Mülkiyeti Hazineye ait taşınmaz üzerinde borçlu şirket lehine 49 yıl süreli bağımsız ve sürekli nitelikli üst hakkı tescil edilmiş, bu hak üzerinde alacaklı banka lehine birinci dereceden ipotek kurulmuş ve alacaklı, ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla ilamlı takip başlatmıştır. Şikayetçi, bedelsiz kurulan ve devri idarenin uygun görüşüne bağlı olan üst hakkının tek başına ekonomik değer taşımadığını, cebri icraya konu edilemeyeceğini ileri sürmüş; İlk Derece Mahkemesi şikayeti kısmen kabul ederek üst hakkına ilişkin kararları iptal edip hacizleri kaldırmış, Bölge Adliye Mahkemesi alacaklının istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir. 12. Hukuk Dairesi, TMK m.826 çerçevesinde üst hakkının niteliğini ve ipoteğe konu olma koşullarını açıklamış, ayrıca ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla ilamlı takipte haciz safhası bulunmadığından haczedilmezlik şikayetinde bulunulamayacağını belirterek, tapuya işlenenin haciz değil İİK m.150/c uyarınca satışa arz şerhi olduğunu saptamıştır. Bu nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararı kaldırılmış ve İlk Derece Mahkemesi kararı bozulmuştur.

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

İlgili Hizmet

TMK 826, irtifak hakları ve taşınmaz yükü bağlamında konu ve tapu kütüğüne kayıt düzenlemesidir.

taşınmaz mülkiyeti uyuşmazlıklarında hukuki danışmanlık

Bize WhatsApp'tan ulaşın!