TMK Madde 747 - Zorunlu geçit

Resmi Metin

Zorunlu geçit

Madde 747- (1) Taşınmazından genel yola çıkmak için yeterli geçidi bulunmayan malik, tam bir bedel karşılığında bir geçit hakkı tanınmasını komşularından isteyebilir.

(2) Bu hak, ilk önce kendisinden bu geçidin istenmesi önceki mülkiyet ve yol durumuna göre en uygun düşen komşuya karşı ve daha sonra bundan en az zarar görecek olana karşı kullanılır.

(3) Zorunlu geçit iki tarafın menfaati gözetilerek belirlenir.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Madde, zorunlu geçit hakkını, hak sahibi olunacak komşunun belirlenme sırasını ve geçidin iki tarafın yararı dikkate alınarak kurulmasını üç fıkra üzerinden düzenler. Birinci fıkra taşınmazından genel yola çıkmak için yeterli geçidi bulunmayan malikin, tam bir bedel karşılığında bir geçit hakkı tanınmasını komşularından isteyebileceğini hükme bağlar; istem hakkı yetersiz geçit vakıasına bağlıdır ve karşılığı tazminat değil denkleştirme bedelidir. İkinci fıkra bu hakkın ilk önce kendisinden bu geçidin istenmesi önceki mülkiyet ve yol durumuna göre en uygun düşen komşuya karşı, daha sonra bundan en az zarar görecek olana karşı kullanılacağını öngörür; iki aşamalı sıra zorunlu olarak takip edilir. Üçüncü fıkra zorunlu geçidin iki tarafın yararı dikkate alınarak belirleneceğini düzenler. Avukatlık pratiğinde zorunlu geçit davası açan vekili önce komşuluk sırasını saptamalı, denkleştirme bedelini bilirkişi raporuyla hesaplatmalıdır.

Gerekçe

Eski Kanunun 671 inci maddesini karşılamaktadır.

Madde kaynak Kanunun 694 üncü maddesine uygun olarak üç fıkra haline getirilmiş, konu ve kenar başlıklarıyla birlikte arılaştırılmak suretiyle yeniden kaleme alınmıştır.

Maddenin birinci fıkrasında sözü edilen “genel yol”, umuma (genele) açık olan yolu ifade etmektedir. Toplu yapılanmalardaki özel yollardan ayırt etmek için genel yol kavramı kullanılmıştır. Maddede malikin ödemesi gereken karşılık bilinçli bir şekilde “tazminat” olarak adlandırılmamıştır. Zira tazminat bir zararın karşılığıdır. Burada ise bir tazminat değil denkleştirme bedeli söz konusudur.

Maddenin birinci fıkrasında kullanılan “malik” deyimi paylı mülkiyetteki pay sahiplerini de içerecek genişliktedir. Paylı mülkiyette paydaşlardan birinin zorunlu geçit isteminde bulunması, diğer paydaşların yararına ve paylı mülkiyetin kullanabilirliğini arttıran bir tasarruftur. Bu nedenle bu koşullarda paylı mülkiyette, paydaşlardan her biri de bu hükümden yararlanabilecektir.

Avukat Özeti:

Madde ile İlgili Yazılar:

♦ Geçit hakkı talepli dava dilekçesi

İlgili Yargıtay Kararları

Seçilmiş HGK içtihatları

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2017/2006 K. 2018/371 28.02.2018 Direnme Bozuldu

Mülkiyet Usul

Nispi geçit ihtiyacında, başka taşınmazdan zorunlu geçit kurulmadan önce mevcut akdi geçit irtifakının emsale uygun genişliğe (2,5-3 m) çıkarılabilirliği araştırılmalı; mevcut yola öncelik ve fedakarlığın denkleştirilmesi ilkesi gözetilmelidir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Nispi geçit ihtiyacında, TMK m.747 uyarınca başka parselden zorunlu geçit kurulmadan önce, mevcut iki metrelik akdi geçit irtifakının 2,5-3 metreyi aşmamak üzere genişletilebilirliğinin araştırılmasının gerekip gerekmediği. Değerlendirme: Geçit kurulurken taşınmazın önceki durumuna ve fiilen kullanılan mevcut yola öncelik tanınmalı, fedakarlığın denkleştirilmesi ilkesi gözetilmelidir; mahkeme mevcut geçidi değerlendirmeden 14 parselden geçit kurmuştur. Sonuç: Direnme kararının bozulmasına oy birliğiyle karar verilmiştir.

Kararı incele →

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2013/1524 K. 2015/1041 18.03.2015 Direnme Bozuldu

Mülkiyet

TMK m.747 uyarınca tesis edilen zorunlu geçit hakkının, dere veya tescil harici alana bağlanması yetmez; geçidin taşınmazdan genel yola kadar kesintisiz biçimde ulaşması (kesintisizlik ilkesi) zorunludur.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Genel yola bağlantısı bulunmayan taşınmaz yararına TMK m.747 uyarınca, paftasında dere ve sonrasında tescil harici kısma bağlantı sağlanarak zorunlu geçit hakkı tesis edilip edilemeyeceğidir. Değerlendirme: Zorunlu geçit hakkının genel yola kadar kesintisiz kurulması şarttır; davalı parsellerden kurulan geçit zemindeki dereye bağlanıp, davacı inisiyatifiyle yapılacak köprüden sonra tescil harici yerden genel yola ulaştığından kesintisizlik ilkesi ihlal edilmiştir. Sonuç: Direnme kararının BOZULMASINA oyçokluğuyla karar verildi.

Kararı incele →

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2013/371 K. 2014/91 12.02.2014 Direnme Bozuldu

Mülkiyet

Zorunlu geçit hakkı, önceki mülkiyet ve yol durumuna göre en uygun veya en az zarar görecek komşu taşınmaz üzerinden, o taşınmazın geçit nedeniyle uğrayacağı değer kaybı dahil tam bedel hesaplatılıp depo ettirildikten sonra kurulur.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Genel yola yeterli çıkışı bulunmayan taşınmaz lehine TMK m.747 uyarınca zorunlu geçit hakkı tesisinde geçit güzergâhının ve bedelinin belirlenmesi. Değerlendirme: Bilirkişi raporlarına göre en kısa ve ekonomik güzergâh davalıya ait 77 parselden geçen alternatif olup, bu parselin geçit nedeniyle uğrayacağı değer kaybı hesaplatılarak tam bedel saptanmalı ve depo ettirildikten sonra geçit kurulmalıdır; bunun yerine davanın reddi isabetsizdir. Sonuç: Direnme kararının BOZULMASINA karar verilmiştir.

Kararı incele →

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2017/1826 K. 2021/991 14.09.2021 Direnme Bozuldu

Mülkiyet Usul

Genel yola açılmış ve fiilen kullanılan imar yoluna cephesi bulunan taşınmaz, mutlak veya nispi geçit ihtiyacı içinde sayılmaz; geçit hakkı malikin subjektif arzusuna göre değil, objektif geçit yoksunluğu veya yetersizliği koşuluna göre kurulur.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Açılmış ve fiilen kullanılan imar yoluna cephesi bulunan taşınmaz malikinin TMK m.747 anlamında mutlak veya nispi geçit ihtiyacı içinde olup olmadığı. Değerlendirme: Davacı taşınmazının doğu yönünde geniş araçların geçişine elverişli imar yoluna cephesi bulunduğundan geçit yoksunluğu/yetersizliği yoktur; olası risklere karşı tedbir alınması mümkün olup, geçit subjektif arzuya göre belirlenemez. Sonuç: Davacı taşınmazının açılmış fiilen kullanılan imar yoluna cephesinin bulunması karşısında geçit ihtiyacı içerisinde olduğunun kabulü mümkün olmadığı gibi subjektif arzuya göre güzergah saptanması da doğru değildir.

Kararı incele →

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2013/152 K. 2013/1394 25.09.2013 Direnme Bozuldu

Mülkiyet m.747/2

Geçit hakkı TMK m.747/2 uyarınca önceki mülkiyet ve yol durumuna göre en uygun ve en az zarar verecek komşuya yöneltilmeli; güzergah komşuluk hukuku ve fedakârlığın denkleştirilmesi ilkesiyle, yükümlü taşınmazın bütünlüğü bozulmadan belirlenmeli, bedel objektif ölçütlerle…

Detaylı özeti gör

Kararı incele →

Diğer kararlar (1)

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2014/115 K. 2015/2332 21.10.2015 Bozma

Mülkiyet

Geçit hakkı (TMK m.747) genel yola bağlantısı olmayan (mutlak geçit ihtiyacı) veya yolu yetersiz kalan (nispi geçit ihtiyacı) taşınmaz lehine kurulur; taşınmazın başka cepheden yola çıkışı varsa ya da giriş makul masrafla sağlanabiliyorsa mutlak geçit ihtiyacından söz edilemez.

Detaylı özeti gör

Kararı incele →

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları

Adana Bölge Adliye Mahkemesi içtihatları

Adana BAM · İstinaf · 1. Hukuk Dairesi E. 2020/741 K. 2020/1415 29.12.2020 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

Adana BAM, TMK m.747/2 uyarınca geçit isteğinin önceki mülkiyet ve yol durumuna göre en uygun komşuya, ihtiyaç karşılanmazsa en az zarar görecek olana yöneltilmesi ve fedakârlığın denkleştirilmesi ilkesi gözetilerek belirlenen güzergahı yerinde bulmuştur.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Uyuşmazlık, genel yola bağlantısı bulunmayan taşınmaz lehine komşu taşınmazlar aleyhine geçit hakkı kurulması istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesi, bilirkişi raporundaki en uygun güzergahtan geçit hakkı tesisine karar vermiştir. Davalı, keşfe katılamadığını ve rapora itirazlarının dikkate alınmadığını ileri sürerek istinafa başvurmuş; Adana BAM, kararı usul ve esas yönünden hukuka uygun bularak istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.

Kararı incele →

Adana BAM · İstinaf · 1. Hukuk Dairesi E. 2020/657 K. 2020/1380 24.12.2020 İstinaf Kabulü / Kaldırma

Zorunlu geçit hakkının dayanağı olan TMK 747 (ve 747/2) çerçevesinde geçit isteğinin önceki mülkiyet ve yol durumuna göre en uygun, en az zarar görecek komşuya yöneltilmesi ilkesi vurgulanmış; en uygun güzergah ve geçit genişliği eksik araştırıldığından karar kaldırılmıştır.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Yola bağlantısı olmadığını ileri süren davacı, komşu parsellerden zorunlu geçit hakkı tesisini istemiş; ilk derece mahkemesi bilirkişi raporundaki 1. alternatiften 3 metrelik geçit hakkı kurmuştur. Adana BAM, geçit hakkı tesis edilecek yerdeki virajlarda araçların dönüşü için 3 metreden geniş yer gerekip gerekmediğinin ve davalılara ait taşınmazlardaki işletme ruhsatlarının geçitten etkilenip etkilenmeyeceğinin araştırılmadığını saptamıştır. Eksik inceleme ile karar verilmesini usul ve yasaya aykırı bularak istinaf başvurularını kabul edip kararı kaldırmış ve dosyayı yeniden görülmek üzere mahkemesine göndermiştir.

Kararı incele →

Adana BAM · İstinaf · 1. Hukuk Dairesi E. 2020/626 K. 2020/1318 11.12.2020 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

Adana BAM, TMK m.747 geçit hakkı davalarında uygun güzergah saptanırken geçit hakkının komşuluk hukukundan kaynaklandığını ve taraf yararları ile fedakârlığın denkleştirilmesi ilkesinin gözetilmesi gerektiğini benimsemiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Uyuşmazlık, genel yolla bağlantısı bulunmayan taşınmaz lehine, çok sayıda komşu parsel aleyhine geçit hakkı kurulması istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesi, bilirkişi heyetinin en uygun bulduğu 1 numaralı güzergah üzerinden birden çok parselden geçit hakkı tesisine ve tapuya tesciline karar vermiştir. Dahili davalı, kendi parseli yerine fedakârlığın denkleştirilmesine uygun başka alternatiflerin incelenmediğini ileri sürerek istinafa başvurmuştur.

Kararı incele →

Adana BAM · İstinaf · 1. Hukuk Dairesi E. 2020/592 K. 2020/1280 07.12.2020 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

Adana BAM, TMK m.747/2 uyarınca geçit isteğinin önceki mülkiyet ve yol durumuna göre en uygun komşuya yöneltilmesi gerektiğini; geçit hakkının leh ve aleyhine kurulacağı tüm taşınmaz maliklerinin davada yer almasının zorunlu olduğunu benimsemiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Uyuşmazlık, eskiden köy yolu olarak kullanılan ve davalının tel çekerek kapattığı geçişe yönelik men-i müdahale, olmadığı takdirde geçit hakkı tesisi istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesi, müdahale edilen yerin tescil harici olması nedeniyle men-i müdahaleyi aktif husumet yokluğundan, geçit hakkını ise tescil harici alanlar aleyhine kurulamayacağından reddetmiştir. Davacı, zilyetlik hakkının ve köy tüzel kişiliğinin gözetilmediğini ileri sürerek istinafa başvurmuştur.

Kararı incele →

Adana BAM · İstinaf · 1. Hukuk Dairesi E. 2020/326 K. 2020/1038 22.10.2020 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

Adana BAM, TMK m.747/2 uyarınca geçit isteğinin önceki mülkiyet ve yol durumuna göre en uygun komşuya yöneltilmesi gerektiğini; geçit ihtiyacının objektif esaslara göre belirleneceğini ve fedakârlığın denkleştirilmesi ilkesinin gözetileceğini benimsemiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Uyuşmazlık, davacının hissedar olduğu taşınmaz lehine komşu parsel aleyhine geçit hakkı kurulması istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesi, davacının paydaşı olduğu parselin genel yola sınırının bulunduğunu, fiili taksimin geçit davasında dikkate alınamayacağını gerekçesiyle geçit ihtiyacı olmadığından davayı reddetmiştir. Davacı, evinin başka bir parselde kaldığını ve yola ulaşmak için komşu parsellerden geçmek zorunda olduğunu ileri sürerek istinafa başvurmuştur.

Kararı incele →

Diğer kararlar (3)

Adana BAM · İstinaf · 1. Hukuk Dairesi E. 2020/745 K. 2020/1009 09.10.2020 İstinaf Kabulü / Kaldırma

Adana BAM önünde, TMK m.747/2 uyarınca geçidin en uygun komşuya ve en az zarar görecek olana yöneltilmesi; en kısa güzergahın kot farkı nedeniyle fiilen kullanılamadığı hallerde uygun sayılamayacağı esası tartışılmıştır.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Uyuşmazlık, yola sınırı bulunmayan taşınmaz lehine komşu parseller aleyhine geçit hakkı kurulması istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesi, en kısa yol olduğu gerekçesiyle Hazineye ait parsel üzerinden geçit hakkı tesisine karar vermiştir. Hem davacı hem Hazine, seçilen güzergahta yaklaşık 6,20 metrelik kot farkı bulunması nedeniyle yolun fiilen kullanılamayacağını ileri sürerek istinafa başvurmuştur.

Kararı incele →

Adana BAM · İstinaf · 1. Hukuk Dairesi E. 2020/164 K. 2020/725 01.07.2020 İstinaf Kabulü / Kaldırma

Adana BAM, TMK m.747 uyarınca geçit isteğinin önce en uygun komşuya, sonra en az zarar görecek olana yöneltilmesi ve güzergâhın objektif esaslara göre belirlenmesi gerektiğini; tarım arazisinde geçit genişliğinin emsale (2,5-3 m.) göre saptanmasını vurguladı.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Uyuşmazlık, yola sınırı bulunmayan taşınmaz lehine TMK m.747 gereğince geçit hakkı kurulmasına ilişkindir. İlk derece mahkemesi en uygun güzergâhı belirleyerek davanın kabulüne karar vermiştir. Adana BAM, davalının istinaf başvurusunu, geçidin en uygun komşuya yöneltilmesi, güzergâhın objektif belirlenmesi ve bedelin güncel saptanması ilkeleri çerçevesinde değerlendirdi.

Kararı incele →

Adana BAM · İstinaf · 1. Hukuk Dairesi E. 2019/1395 K. 2020/14 09.01.2020 İstinaf Kabulü / Kaldırma

TMK 747, davacının yola cephesi olmayan 112 parseli için geçit hakkı kurulmasının dayanağıdır; karar, 747/2 uyarınca geçidin en uygun komşuya/en az zarar görecek olana yöneltilmesi ilkesini esas alarak davalı K2'nin 113 parselinden bedel karşılığı daimi geçit irtifakı tesisine hükmeder.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: TMK 747 uyarınca açılan geçit hakkı kurulması davasında ilk derece mahkemesi davalı K2 yönünden davayı kabul edip onun 113 parselinden bedel karşılığı geçit hakkı tesisine karar vermiştir. Adana BAM; belirlenen güzergahın komşuluk hukukuna uygun en az zararlı alternatif olduğunu benimsemekle birlikte, hükümde lehine geçit kurulan taşınmazın ada-parsel bilgilerinin yazılmaması (HMK 297), hangi alternatife göre geçit kurulduğunun belirsizliği, TMK 748/3 uyarınca tapuya tescile karar verilmemesi ve yargılama sırasında ölen davalının mirasçılarına göre ödeme kararı verilmemesi gibi eksiklikleri saptamıştır. İstinaf HMK 353/1-b-2 uyarınca kabul edilerek ilk derece kararı kaldırılmış ve daire bizzat yeniden, davanın kısmen kabulü ile hüküm kurmuştur.

Kararı incele →

Bölge Adliye Mahkemesi (istinaf) kararları bölgesel niteliktedir; bağlayıcı içtihat değildir, Yargıtay denetiminde değişebilir. Bilgilendirme amaçlıdır.

İlgili Hizmet

TMK 747, taşınmaz mülkiyeti ve mülkiyet hakkının kapsamı bakımından zorunlu geçit hükümlerindendir.

kamulaştırma ve önalım davalarında profesyonel destek

TMK Madde 747 Zorunlu geçit

Resmi Metin

Avukat Yorumu

Gerekçe

İlgili Yargıtay Kararları

İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları

İlgili Hizmet

Ücretsiz Hakkınız Doldu