TMK Madde 693 - Paylı malda yararlanma, kullanma ve koruma

Hukuki mesele: Paylı mülkiyete tâbi taşınmazda uygulama kadastrosuna itiraz davasını paydaşlardan birinin, tüm paydaşların katılımı olmaksızın TMK m.693/3 uyarınca diğerlerini temsilen tek başına açıp açamayacağı. Değerlendirme: Uygulama kadastrosuna itiraz talebi bölünemez nitelikte olup tüm paydaşların birlikte dava açmasını gerektiren yasal zorunluluk yoktur ve dava diğer maliklerin menfaatini olumsuz etkilemez; her paydaş diğerlerini temsilen davayı açabilir. Sonuç: Direnme kararı usul ve yasaya uygun bulunmuş, sair temyiz itirazlarının incelenmesi için dosya Özel Daireye gönderilmiştir.

Hukuki mesele: Paylı mülkiyete konu taşınmazda bir kısım paydaşın, projeye ve ruhsata aykırı kaçak ilave katı kullanmasının TMK m.693 kapsamında yararlanma/kullanma hakkı sayılıp sayılamayacağı ve elatmanın önlenmesi ile eski hale iadenin gerekip gerekmediği. Değerlendirme: Paydaş ancak diğer paydaşların haklarıyla bağdaştığı ölçüde paylı maldan yararlanabilir; diğer paydaşların haklarıyla bağdaşmayan kaçak yapının kullanımı yasaya uygun değildir, aykırılıkların giderilmesiyle davanın kabulü gerekir. Sonuç: Direnme kararının bozulmasına.

Hukuki mesele: Paylı mülkiyete tâbi çaplı taşınmazda paydaşlardan birinin, kayıt ve mülkiyet hakkı bulunmayan üçüncü kişi konumundaki kullanıcıya karşı tek başına elatmanın önlenmesini isteyip isteyemeyeceği. Değerlendirme: TMK m.693/son fıkra uyarınca her paydaş bölünmeyen ortak menfaatlerin korunmasını diğer paydaşları temsilen sağlayabilir; davalıların harici satış iddiası çaplı taşınmazda dinlenemez, ancak payını dava öncesi devreden paydaşın davası reddedilmeli, ecrimisil pay oranında belirlenmeli ve harç eksik alınmamalıdır. Sonuç: Hükmün belirtilen nedenlere hasren BOZULMASINA.

Paylı mülkiyete konu taşınmazda, TMK m.693/son uyarınca paydaşlardan her biri, bölünemeyen ortak menfaatlerin korunması kapsamında diğer paydaşları temsilen hareket edebilir. Bu nedenle paydaşlardan her biri, taşınmaza yönelik haksız el atmalara karşı diğer paydaşların muvafakatini almaya gerek olmaksızın tek başına elatmanın önlenmesi davası açabilir; diğer paydaşların onayının alınmamış olması dava şartı eksikliği oluşturmaz.

Hukuki mesele: Paydaşlar arasında tüm paydaşları bağlayan harici taksim veya özgüleme bulunmazken, paylı malı diğer paydaşların haklarıyla bağdaşmayacak biçimde kullanan paydaşın kullanmayan paydaşa ecrimisil ödeyip ödemeyeceği. Değerlendirme: TMK m.693 uyarınca her paydaş diğerlerinin haklarıyla bağdaştığı ölçüde yararlanabilir; bu sınırı aşan paydaş, kullanmayanın payı oranında sorumludur ve davalı icra takibiyle temerrüde düşürülmüştür. Sonuç: Davacının payı oranında ecrimisile hükmedilmesi gerekirken davanın reddi doğru görülmeyerek hüküm bozulmuştur.