TMK Madde 696 Paydaşın çıkarılması

Özet 5 fıkra · ~2 dk okuma

TMK 696, paydaşlıktan çıkarma davasının koşullarını, üçlü uygulama yöntemini ve aynen ayrılma olanaksızlığında izlenecek sırayı beş fıkra üzerinden düzenler.

Resmi Metin

Paydaşın çıkarılması

Madde 696- (1) Kendi tutum ve davranışlarıyla veya malın kullanılmasını bıraktığı ya da fiillerinden sorumlu olduğu kişilerin tutum ve davranışlarıyla diğer paydaşların tamamına veya bir kısmına karşı olan yükümlülüklerini ağır biçimde çiğneyen paydaş, bu yüzden onlar için paylı mülkiyet ilişkisinin devamını çekilmez hâle getirmişse, mahkeme kararıyla paydaşlıktan çıkarılabilir.

(2) Davanın açılması, aksi kararlaştırılmış olmadıkça, pay ve paydaş çoğunluğuyla karar verilmesine bağlıdır.

(3) Hâkim, çıkarma istemini haklı gördüğü takdirde, çıkarılacak paydaşın payını karşılayacak kısmı maldan ayırmaya olanak varsa, bu ayırmayı yaparak ayrılan parçanın paylı mülkiyetten çıkarılana özgülenmesine karar verir.

(4) Aynen ayrılmasına olanak bulunmayan maldaki payın dava tarihindeki değeriyle kendilerine devrini isteyen paydaş veya paydaşlar bu istemlerini paydaşlıktan çıkarma istemi ile birlikte ileri sürmek zorundadırlar. Hâkim, hüküm vermeden önce re'sen belirleyeceği uygun bir süre içinde pay değerinin ödenmesine veya tevdiine karar verir. Davanın kabulü hâlinde payın istemde bulunan adına tesciline hükmolunur.

(5) Payı karşılayacak kısım maldan aynen ayrılamaz ve bu payı isteyen paydaş da bulunmazsa hâkim, davalıya payını devretmesi için bir süre belirler ve bu süre içinde devredilmeyen payın açık artırmayla satışına karar verir. Satış kararı, cebrî icra yoluyla paraya çevirmeye ilişkin hükümler uyarınca yerine getirilir.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Madde, paydaşlıktan çıkarma davasının koşullarını, üçlü uygulama yöntemini ve aynen ayrılma olanaksızlığında izlenecek sırayı beş fıkra üzerinden düzenler. Birinci fıkra kendi tutum ve davranışlarıyla veya fiillerinden sorumlu olduğu kişilerin tutum ve davranışlarıyla diğer paydaşların yükümlülüklerini ağır biçimde çiğneyen paydaşın, paylı mülkiyet ilişkisinin devamını çekilmez hâle getirmesi durumunda mahkeme kararıyla çıkarılabileceğini hükme bağlar. İkinci fıkra dava açılmasının aksi kararlaştırılmadıkça pay ve paydaş çoğunluğuyla karar verilmesine bağlı olduğunu öngörür. Üçüncü fıkra hâkimin çıkarma istemini haklı gördüğü takdirde aynen ayırma olanağı varsa ayrılan parçanın çıkarılan paydaşa özgüleneceğini düzenler. Dördüncü fıkra aynen ayrılma olanağı yoksa pay devri istemi ile hâkimin re'sen süre tanıyacağını ve dava kabulünde tescil hükmünü öngörür. Beşinci fıkra pay devrini isteyen paydaş yoksa devredilmeyen payın açık artırmayla satılacağını düzenler. Avukatlık pratiğinde çıkarma davası açan paydaş vekili çekilmezlik unsurunu belgelemeli ve ifa biçimi seçeneklerini dilekçeye yazmalıdır.

Gerekçe

Eski Kanunun, 626a maddesinden alınmıştır.

Hüküm değişikliği yoktur. Kenar başlığıyla birlikte arılaştırılmak ve terim birliği sağlanmak suretiyle yeniden kaleme alınmıştır. Kaynak Kanunun 649b maddesi, bu maddeyi karşılamaktadır.

İlgili Yargıtay Kararları

Seçilmiş HGK içtihatları

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2014/2408 K. 2016/797 Direnme Bozuldu
Mülkiyet Usul

TMK m.696 uyarınca açılan paydaşlıktan çıkarma davasında görevli mahkeme, kanunda ayrıca gösterilmemiş olsa da, davanın ortaklığın giderilmesi davasıyla yöntem ve aşama benzerliği nedeniyle sulh hukuk mahkemesidir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: TMK m.696 uyarınca açılan paydaşlıktan çıkarma davasında görevli mahkemenin sulh hukuk mu yoksa asliye hukuk mahkemesi mi olduğu. Değerlendirme: Davanın niteliği m.696'daki paydaşlıktan çıkarma davası olup, izlenecek yol ve yapılacak araştırma ortaklığın giderilmesi davasıyla benzerlik taşıdığından, daha kapsamlı bu davada görevli olan sulh hukuk mahkemesinin daha dar kapsamlı çıkarma davasında da görevli olması gerekir. Sonuç: Yerel mahkemenin asliye hukuk lehine direnme kararı bozulmuştur.

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

İlgili Hizmet

TMK 696, taşınmaz mülkiyeti ve mülkiyet hakkının kapsamı bakımından paydaşın çıkarılması hükümlerindendir.

Adana’da gayrimenkul davalarında avukat desteği

İndeks
Bize WhatsApp'tan ulaşın!