TMK Madde 644 Elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesi

Hazırlayan: Av. Saim İncekaşAdana BarosuGüncelleme: 09.06.2026

Özet 3 fıkra · ~2 dk okuma

TMK 644, mirasçılardan birinin elbirliği mülkiyetini paylı mülkiyete dönüştürme istemini, sulh hâkimi tarafından yürütülecek çağrı usulünü ve diğer hak ile alacakların bölünmesini üç fıkra üzerinden düzenler ve paylaşma davasından önce gelen bir ara çözüm sağlar.

Resmi Metin

Elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesi

Madde 644- (1) Bir mirasçı, terekeye dahil malların tamamı veya bir kısmı üzerindeki elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesi isteminde bulunduğu takdirde sulh hâkimi, diğer mirasçılara çağrıda bulunarak belirleyeceği süre içinde varsa itirazlarını bildirmeye davet eder.

(2) Elbirliği mülkiyetinin devamını haklı kılacak bir itiraz ileri sürülmediği veya mirasçılardan biri belirlenen süre içinde paylaşma davası açmadığı takdirde, istem konusu mal üzerindeki elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesine karar verilir.

(3) Terekeye dahil diğer hakların ve alacakların paylar oranında bölünmesi hususunda da yukarıdaki hükümler uygulanır.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Madde, mirasçılardan birinin elbirliği mülkiyetini paylı mülkiyete dönüştürme istemini, sulh hâkimi tarafından yürütülecek çağrı usulünü ve diğer hak ile alacakların bölünmesini üç fıkra üzerinden düzenler ve paylaşma davasından önce gelen bir ara çözüm sağlar. Birinci fıkra bir mirasçının terekeye dahil malların tamamı veya bir kısmı üzerindeki elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesi isteminde bulunduğu takdirde sulh hâkiminin diğer mirasçılara çağrıda bulunup belirleyeceği süre içinde itirazlarını bildirmeye davet edeceğini hükme bağlar. İkinci fıkra elbirliği mülkiyetinin devamını haklı kılacak bir itiraz ileri sürülmediği veya belirlenen süre içinde paylaşma davası açılmadığı takdirde istem konusu mal üzerindeki elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesine karar verileceğini öngörür. Üçüncü fıkra terekeye dahil diğer haklar ve alacakların paylar oranında bölünmesi hususunda da aynı hükümlerin uygulanacağını düzenler. Avukatlık pratiğinde dönüştürme istemi yapan mirasçı vekili haklı itirazın hangi sebeplere dayanabileceğini önceden değerlendirmeli ve itiraz veya paylaşma davası süresi takip edilmelidir.

Gerekçe

Eski Kanunun 584 a maddesini karşılamaktadır.

Elbirliği mülkiyetinde malikler kural olarak hep birlikte hareket etmek zorunda olduklarından, bir çok konuda maliklerden birinin karşı koyması durumunda sorunlar çözümsüz kalabilir. Bu da ilişkileri işlemez duruma sokar. Bu sakıncaları dikkate alan kanun koyucu 3678 sayılı Kanunla 584/a maddesini kabul ederek, bu gibi durumlara çözüm bulmak üzere, paylaşım davası açılmaksızın, yani paylaşıma gidilmeksizin de elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesi yoluyla maliklerden her birine elde edeceği pay üzerinde tasarruflarda bulunabilme olanağını getirmiştir. 3678 sayılı Kanunla getirilmiş bulunan yürürlükteki hüküm aynen korunmuştur. Sadece maddedeki “iştirak halinde mülkiyet” ya da “iştirak hali” yerine, “elbirliği mülkiyeti” terimi kullanılmıştır.

Kanun Maddesi ile İlgili Yazılarımız

İlgili Yargıtay Kararları

Seçilmiş 2.HD içtihatları

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2010/19715 K. 2011/8468 Bozma
Miras Mülkiyet Usul

Elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete çevrilmesini, yasada öngörülen ayrık hükümler dışında ancak mirasçılar talep edebilir; mirasçının payını devralan üçüncü kişi veya halefi bu dönüşümü isteyemeyeceği gibi bu amaçla kayyım atanmasını da talep edemez.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Mirasçının payını devralan üçüncü kişinin halefi, elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete çevrilmesini ve bu amaçla kayyım atanmasını isteyebilir mi? Değerlendirme: TMK m.644 uyarınca bu dönüşümü, yasadaki ayrık hükümler dışında ancak mirasçılar talep edebilir; payı devralan üçüncü kişi ya da halefi bu talebi ileri süremez, kayyım atanmasını da isteyemez. Davacı mirasçı değildir. Sonuç: Yerel mahkeme kararlarının BOZULMASINA karar verilmiştir.

Kararı incele →

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2006/6314 K. 2006/14301 Bozma
Miras Mülkiyet Usul

Elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete çevrilmesi davasında diğer mirasçılara çıkarılan tebligata, kanunun öngördüğü meşruhatın (itiraz veya dava açma yönünde ihtarın) yazılması zorunludur.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete çevrilmesi davasında, diğer mirasçılara çıkarılan tebligata TMK m.644'ün öngördüğü meşruhatın (itiraz/dava açma ihtarı) yazılmaması ve taşınmazların intikalini gösterir tapu kayıtlarının tedavülleriyle getirtilmemesinin bozma nedeni olup olmadığı incelenmiştir. Değerlendirme: Davalılara çıkarılan tebligat üzerine kanunun düzenlediği meşruhat verilmemiş, ayrıca taşınmazların kimden intikal ettiğini gösterir tapu kayıtları getirtilip incelenmeden hüküm kurulmuştur. Sonuç: Temyiz edilen hükmün BOZULMASINA karar verilmiştir.

Kararı incele →

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2005/9197 K. 2005/11719 Bozma
Miras Mülkiyet Usul

TMK m.644 uyarınca elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesi davası, malın değerine bakılmaksızın Sulh Hukuk Mahkemesinin görevine girer ve bu görev kamu düzeninden olup yargılamanın her aşamasında resen gözetilir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: TMK m.644 uyarınca elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesi davasında görevli mahkemenin hangisi olduğu ve görevin malın değerine göre belirlenip belirlenmeyeceğidir. Değerlendirme: TMK m.644 bu davanın Sulh Hukuk Mahkemesinde görüleceğini düzenlediğinden, 1 Ocak 2002 sonrasında görevin malın kıymetine göre saptanması uygulaması son bulmuştur; görev kamu düzenindendir ve resen dikkate alınır. Sonuç: Dava dilekçesinin görev yönünden reddi gerekirken esasa girilmesi nedeniyle hüküm sonuca etkili olmamak üzere bozulmuştur.

Kararı incele →

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları

Adana Bölge Adliye Mahkemesi içtihatları

Adana BAM · İstinaf · 5. Hukuk Dairesi E. 2020/1619 K. 2022/2926 İstinaf Kabulü / Kaldırma

Adana BAM, TMK m.644 uyarınca elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesi davasında tüm ortakların yer alması gerektiğini, ölen ortağın mirasçıları davaya katılmadan esasa girilemeyeceğini belirtti.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Uyuşmazlık, taşınmaz üzerindeki elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesi istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesi davanın kabulüne karar vermiş, davaya katılan dahili davalı, kayıt maliklerinden birinin yargılama öncesi vefatına ve tebligata ilişkin sebeplerle istinafa başvurmuştur. Adana BAM, ölen ortağın mirasçılarının davaya katılımı ve taraf teşkili yönünden inceleme yapmıştır.

Kararı incele →

Adana BAM · İstinaf · 5. Hukuk Dairesi E. 2018/1967 K. 2020/783 İstinaf Kabulü / Kaldırma

Adana BAM, TMK m.644/2 uyarınca iştirakçilerin paylı mülkiyete çevirmeyi her zaman isteyebileceğini, diğer mirasçıların elbirliği mülkiyetinin devamını haklı kılan gerekçelerle itiraz edebileceğini benimsedi.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Uyuşmazlık, taşınmazlardaki elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete çevrilmesi istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesi davanın kabulüne karar vermiş, bazı davalılar istinafa başvurmuştur. Adana BAM, davacı ile ölen eşi arasındaki ve mirasçılarca sürdürülen boşanma davasının pay ve paydaş durumunu etkileyebileceği için bekletici mesele oluşturduğunu değerlendirerek kararı esası incelenmeden kaldırmıştır.

Kararı incele →

Bölge Adliye Mahkemesi (istinaf) kararları bölgesel niteliktedir; bağlayıcı içtihat değildir, Yargıtay denetiminde değişebilir. Bilgilendirme amaçlıdır.

İlgili Hizmet

TMK 644, miras hukuku kapsamında elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesi konusunu düzenler.

miras davalarında hukuki destek

© . Tüm hakları Avukat Saim İncekaş’a aittir.

Feragat: Bu sitedeki içerikler genel bilgilendirme amacıyla sunulur; mevzuat ve içtihatlar zamanla değişebilir. Buradaki açıklamalar hukuki danışma değildir. Herhangi bir işlem yapmadan önce dosyanıza özel profesyonel görüş alınız.

İlişki ve KVKK: Bu site üzerinden iletişime geçmeniz tek başına avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Kişisel verileriniz KVKK kapsamında işlenir; bkz. Aydınlatma Metni.

Bize WhatsApp'tan ulaşın!