TMK Madde 318 - Evlât edinmenin esasa ilişkin diğer noksanlıkları

Resmi Metin

Diğer noksanlıklar

Madde 318- (1) Evlât edinme esasa ilişkin diğer noksanlıklardan biriyle sakatsa, Cumhuriyet savcısı veya her ilgili evlâtlık ilişkisinin kaldırılmasını isteyebilir.

(2) Noksanlıklar bu arada ortadan kalkmış veya sadece usule ilişkin olup ilişkinin kaldırılması evlâtlığın menfaatini ağır biçimde zedeleyecek olursa, bu yola gidilemez.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Madde, evlat edinmenin esasa ilişkin diğer noksanlıklarla sakat olması hâlinde uygulanacak kaldırma rejimini düzenler. Birinci fıkraya göre evlat edinme rıza yokluğu dışında kalan esasa ilişkin bir noksanlıkla sakatsa, Cumhuriyet savcısı veya her ilgili evlatlık ilişkisinin kaldırılmasını isteyebilir. Burada "her ilgili" kavramı, hukuki yararı somut biçimde gösterilebilen kişileri kapsar. İkinci fıkrada iki sınırlayıcı kural getirilmiştir: noksanlıklar bu arada ortadan kalkmışsa veya sadece usule ilişkin olup ilişkinin kaldırılması evlatlığın yararını ağır biçimde zedeleyecekse bu yola gidilemez. Esasa ilişkin noksanlıkların somutlaşması için yaş farkı ihlali, koşulları taşımayan tek başına evlat edinme veya araştırma yükümlülüğünün hiç yapılmamış olması gibi olgular gösterilebilir. Avukatlık pratiğinde dava açan ilgili kendi hukuki yararını dilekçenin başında ortaya koymalı, noksanlığın esasa ilişkin niteliğini ve evlatlığın yararı üzerindeki etkisini ayrıntılı biçimde tartışmalıdır.

Gerekçe

Madde bazı değişikliklerle, İsviçre Medeni Kanununun 269a maddesinden alınmıştır ve evlat edinme işleminin rızanın bulunmaması dışında kalan sebeplerle iptaline ilişkindir.

Birinci fıkra, evlat edinme işleminin esasa ilişkin noksanlıklardan biriyle sakatlanmış olması halinde, Cumhuriyet savcısı veya her ilgili tarafından evlatlık işleminin kaldırılmasının istenebileceğini hükme bağlamaktadır.

İkinci fıkraya göre ise, noksanlıkların sonradan ortadan kalkmış olması halinde ilişkinin kaldırılması yolu tamamen kapatılmaktadır. Buna karşılık sadece usule ilişkin noksanlıklar devam etmekte birlikte bunlara dayanarak ilişkinin kaldırılması yoluna gitme, evlatlığın menfaatini ağır biçimde zedelemeyecekse bu yola gidilebilinecektir.

İlgili Yargıtay Kararları

İlgili Yargıtay kararları

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2011/20846 K. 2012/30865 19.12.2012 Onama

Evlatlık ilişkisinin kaldırılması yalnızca TMK m.317 ve 318'de sayılan sebeplere dayanabilir; bu hükümler dışındaki sebeplerle evlatlık ilişkisinin kaldırılmasını isteyen bir dava açılması mümkün değildir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Evlatlık ilişkisinin, 4721 sayılı TMK m.317 ve 318'de sayılan sebepler dışındaki bir nedene dayalı olarak kaldırılmasının istenip istenemeyeceği. Değerlendirme: Türk Medeni Kanunu'nda m.317 ve 318 hükümleri dışında evlatlık ilişkisinin kaldırılmasına ilişkin bir düzenleme bulunmadığından, davacıların yasal düzenleme dışında kalan sebeplere dayalı böyle bir dava açmaları mümkün değildir. Sonuç: Sonucu itibarıyla doğru olan hükmün ONANMASINA.

Kararı incele →

Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E. 2008/6668 K. 2009/13074 02.07.2009 Bozma

Usul

4721 sayılı TMK'nın yürürlüğünden sonra açılan evlatlığın kaldırılması/iptali davalarında mülga 743 sayılı Kanun'un 258. maddesine değil, yeni Kanun'un 317 ve 318. maddelerindeki sebep ve usullere dayanılması gerekir; bu maddelere dayanmayan iptal talebi reddedilmelidir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Davacıların, evlatlığın ailevi görevlerini yerine getirmediği gerekçesiyle evlatlık sözleşmesinin iptalini istemesi ve uygulanacak hukukun belirlenmesi. Değerlendirme: Dava 3.5.2007'de açıldığından 4721 sayılı TMK uygulanır; mülga 743 sayılı Kanun'un 258. maddesi yeni Kanun'da yer almamış olup, davacıların TMK'nın 317 ve 318. maddelerine dayalı bir davası da bulunmamaktadır; bu nedenle davanın reddi gerekirdi. Sonuç: Yerel mahkeme hükmü BOZULMUŞTUR.

Kararı incele →

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2006/11179 K. 2007/1668 12.02.2007 Onama

Usul

743 sayılı Kanun döneminde kurulmuş evlat edinme işleminin iptalinde, 4721 sayılı TMK m.318'in aradığı iptal şartlarının da bulunmaması halinde iptal talebi yerinde görülmez.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: 743 sayılı Medeni Kanun döneminde yapılmış evlat edinme işleminin iptali istenmiş; mahkeme davayı sonuçlandırmış, hüküm temyiz edilmiştir. Değerlendirme: Daire, dosyadaki delillere ve kanuni gerektirici sebeplere, özellikle evlat edinmenin 743 sayılı Kanun döneminde yapılmasına ve 4721 sayılı Medeni Kanunun 318. maddesinin aradığı şartların da bulunmamasına göre temyiz isteğini yerinde görmemiştir. Sonuç: Usul ve kanuna uygun hükmün ONANMASINA karar verilmiştir.

Kararı incele →

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2023/422 K. 2024/370 10.07.2024 Direnme Bozuldu

Anlaşmalı Boşanma Miras Usul

Geçerli kurulup kesinleşen evlatlık ilişkisinin, esasa/usule ilişkin diğer noksanlıklar (TMK m.318) bulunsa dahi, m.319'daki beş yıllık hak düşürücü süre dolduktan sonra kaldırılması istenemez; bu süre AYM iptalinden önce dolmuşsa davalı yararına kazanılmış hak doğar.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Erginin evlat edinilmesinde esasa/usule ilişkin noksanlıklar nedeniyle 4721 TMK m.318 kapsamında açılan evlatlık ilişkisinin kaldırılması davasının dinlenip dinlenemeyeceği; ayrıca m.319 hak düşürücü süresinin AYM iptali karşısında uygulanması. Değerlendirme: Evlat edinme 09.06.2006'da kesinleşmiş, beş yıllık süre AYM iptalinden önce 09.06.2011'de dolmuş, davalı yararına maddi anlamda kazanılmış hak doğmuş; iptal kararı geriye yürümez. Sonuç: Direnme kararının değişik gerekçeyle BOZULMASINA, davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddi gerektiğine oy çokluğuyla karar verilmiştir.

Kararı incele →

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2006/9811 K. 2006/18092 21.12.2006 Bozma

Tanıkla İspat

Evlat edinme esasa ilişkin diğer noksanlıklardan biriyle sakatsa, Cumhuriyet Savcısı veya her ilgili evlatlık ilişkisinin kaldırılmasını isteyebilir.

Detaylı özeti gör

Evlat edinmenin iptali davasında mahalli mahkeme hüküm kurmuş, taraf temyiz etmiştir. Yargıtay, TMK m.318 uyarınca evlat edinme esasa ilişkin diğer noksanlıklardan biriyle sakatsa Cumhuriyet Savcısı veya her ilgilinin evlatlık ilişkisinin kaldırılmasını isteyebileceğini belirtmiştir. Davacının gösterdiği deliller toplanıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik incelemeyle hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı bulunmuştur. Sonuç: Hüküm bozulmuştur.

Kararı incele →

Diğer kararlar (2)

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2006/3159 K. 2006/9333 12.06.2006 Onama

Evlatlığın kaldırılması davasında, TMK m.318'de öngörülen kaldırma koşullarının somut olayda gerçekleşmediği anlaşılırsa, kaldırma istemi yerinde görülemez.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Evlatlığın kaldırılması istemiyle açılan davada, TMK m.318 koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği ve yerel mahkeme hükmünün usul ve kanuna uygunluğu tartışılmıştır. Değerlendirme: Daire, dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillere ve kanuni gerektirici sebeplere, özellikle Türk Medeni Kanunu'nun 318. maddesinde aranan koşulların somut olayda bulunmadığının anlaşılmasına göre temyiz isteğinde yerinde bir neden görmemiştir. Sonuç: Temyiz isteğinin reddiyle usul ve kanuna uygun hükmün ONANMASINA karar verilmiştir.

Kararı incele →

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2003/13654 K. 2003/15160 10.11.2003 Onama

Usul

4721 sayılı TMK döneminde açılan davalarda, mülga 743 sayılı Kanundaki evlatlık akdinin iptali değil, yalnızca TMK m.317 ve 318'de öngörülen evlatlık ilişkisinin kaldırılması şartları uygulanır.

Detaylı özeti gör

Dava, evlatlık akdinin iptaline (refi) ilişkin olup 4721 sayılı TMK'nın yürürlüğünden sonra açılmıştır. Yeni Kanunda eski 743 sayılı MK m.258'deki evlatlık akdinin iptali müessesesi yer almadığından, mahkemenin davayı reddederken 743 sayılı Kanun şartlarının gerçekleşmediğini gerekçe yapması doğru değildir. Ancak somut olayda TMK m.317 ve 318'de belirtilen evlatlık ilişkisinin kaldırılması şartları da oluşmadığından, sonucu itibarıyla doğru olan hüküm onanmıştır. Sonuç: Onama.

Kararı incele →

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları

Adana Bölge Adliye Mahkemesi içtihatları

Adana BAM · İstinaf · 2. Hukuk Dairesi E. 2020/811 K. 2020/1216 17.09.2020 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

Adana BAM, TMK m.318 uyarınca davacıların ileri sürdüğü sebeplerin evlatlık ilişkisinin kaldırılması koşullarını karşılamadığını saptayarak, ilk derecenin red kararını usul ve yasaya uygun buldu.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Davacılar, 2008 yılında Hatay 1. Aile Mahkemesi ilamıyla evlat edindikleri küçüğün gerçek ailesinin yanına gitmek istemesi üzerine evlatlık ilişkisinin kaldırılması ve velayetin davalılara verilmesini talep etmiş; ilk derece mahkemesi davayı reddetmiştir. Adana BAM, evlat edinmede TMK 305-316. madde şartlarının gerçekleştiğini, davacıların ileri sürdüğü hususların TMK 317-318. maddedeki kaldırma sebeplerine girmediğini ve TMK 319. maddedeki bir yıllık hak düşürücü sürenin de geçtiğini belirterek davacıların istinaf başvurusunu HMK 353/1-b-1 uyarınca esastan reddetmiştir.

Kararı incele →

Adana BAM · İstinaf · 2. Hukuk Dairesi E. 2018/486 K. 2018/610 02.07.2018 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

Adana BAM, mahkeme kararıyla kurulan evlatlık ilişkisinin ancak TMK m.317-318'deki sınırlı hallerde kaldırılabileceğini; dosyada kolluk, sağlık ve uzman raporları alınmış olup m.313 koşullarının gerçekleşmediğinin ispatlanamadığını belirterek istinafı reddetmiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Davacılar, amcaları K8 ile eşi K9'un davalıyı evlat edinmesinde TMK m.313'teki en az beş yıl bakım, gözetim, eğitim ve aile halinde birlikte yaşama şartlarının gerçekleşmediğini ileri sürerek evlatlık ilişkisinin kaldırılmasını istemiş, ilk derece mahkemesi davayı reddetmiştir. Adana BAM, evlat edinme dosyasında kolluk araştırması, sağlık raporları, sosyal hizmet uzmanı raporu alındığı ve tarafların dinlendiğini, bunun aksinin güçlü ve inandırıcı delillerle ispatlanamadığını belirterek davacılar istinafını esastan reddetmiştir.

Kararı incele →

Bölge Adliye Mahkemesi (istinaf) kararları bölgesel niteliktedir; bağlayıcı içtihat değildir, Yargıtay denetiminde değişebilir. Bilgilendirme amaçlıdır.

TMK Madde 318 Evlât edinmenin esasa ilişkin diğer noksanlıkları

Resmi Metin

Avukat Yorumu

Gerekçe

İlgili Yargıtay Kararları

İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları

Ücretsiz Hakkınız Doldu