TMK Madde 315 Evlât edinme kararı ve usulü

Hazırlayan: Av. Saim İncekaşAdana BarosuGüncelleme: 09.06.2026

Özet 3 fıkra · ~1 dk okuma

TMK 315, evlat edinme kararının hangi mahkeme tarafından verileceğini ve başvurudan sonra ortaya çıkan bazı durumların evlat edinmeye etkisini düzenler.

Resmi Metin

Madde 315- (1) Evlât edinme kararı, evlât edinenin oturma yeri; birlikte evlât edinmede eşlerden birinin oturma yeri mahkemesince verilir. Mahkeme kararıyla birlikte evlâtlık ilişkisi kurulmuş olur.

(2) Evlât edinme başvurusundan sonra evlât edinenin ölümü veya ayırt etme gücünü kaybetmesi, diğer koşullar bundan etkilenmediği takdirde evlât edinmeye engel olmaz.

(3) Başvurudan sonra küçük ergin olursa, koşulları daha önceden yerine getirilmiş olmak kaydıyla küçüklerin evlât edinilmesine ilişkin hükümler uygulanır.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Madde, evlat edinme kararının hangi mahkeme tarafından verileceğini ve başvurudan sonra ortaya çıkan bazı durumların evlat edinmeye etkisini düzenler. Birinci fıkraya göre karar, evlat edinenin oturma yeri mahkemesince verilir; birlikte evlat edinmede ise eşlerden birinin oturma yeri mahkemesi yetkilidir. Mahkeme kararıyla evlatlık ilişkisi kurulur; karar yenilik doğurucu nitelik taşır, geriye etkili sonuç doğurmaz. İkinci fıkraya göre başvurudan sonra evlat edinenin ölmesi veya ayırt etme gücünü kaybetmesi, diğer koşullar bundan etkilenmediği takdirde evlat edinmeye engel oluşturmaz; karar bu durumda dahi verilebilir. Üçüncü fıkraya göre başvurudan sonra küçüğün ergin olması hâlinde, koşulları daha önceden yerine getirilmiş olmak kaydıyla küçüklerin evlat edinilmesine ilişkin hükümler uygulanır. Avukatlık pratiğinde yetki itirazına karşı dilekçenin başında evlat edinenin yerleşim yerine ilişkin nüfus kaydı sunulmalı, başvuru sonrası ortaya çıkan değişiklikler derhâl mahkemeye bildirilmelidir.

Gerekçe

Madde ilk fıkrada yapılan bazı gerekli değişiklikler dışında, İsviçre Medeni Kanununun 268 inci maddesinden alınmıştır.

Birinci fıkrada, evlat edinmenin, evlat edinenin veya birlikte evlat edinmede eşlerden birinin oturma yeri mahkemesince verilecek bir kararla gerçekleşeceği hükme bağlanmış; ikinci fıkrada, evlat edinenin evlat edinme başvurusundan sonra ölmesinin veya ayırt etme gücünü kaybetmesinin, evlat edinmenin diğer koşulları bundan etkilenmemiş olmak koşuluyla, evlat edinmeye engel olmayacağı düzenlenmiş ve son fıkrada da, küçüğün başvurudan sonra ergin olması halinde, koşulları daha önceden yerine getirilmiş olmak kaydıyla, küçüklerin evlat edinilmesine ilişkin hükümlerin uygulanacağı belirtilmiştir.

İlgili Yargıtay Kararları

İlgili Yargıtay kararları

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2005/17017 K. 2006/1201 Bozma
Usul

1 Ocak 2002'de yürürlüğe giren 4721 sayılı TMK m.315 ile evlat edinmeye izin kararı usulü kaldırılmış olup, evlatlık ilişkisi evlat edinenin oturma yeri mahkemesinin kararıyla kurulur; bu nedenle "evlatlık almaya izin verilmesi" şeklinde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırıdır.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Mahkemenin, davacıların evlatlık almalarına "izin verilmesi" şeklinde hüküm kurmasının 4721 sayılı TMK m.315 karşısında doğru olup olmadığı ve eşin rızası alınmadan karar verilmesi. Değerlendirme: 1 Ocak 2002'de yürürlüğe giren m.315 ile evlat edinmeye izin kararı usulü kaldırılmış, evlatlık ilişkisi mahkeme kararıyla kurulur hale gelmiş; ayrıca m.313/2 gereği eşin rızası gerekir. Sonuç: Kanun yararına bozma isteminin kabulü ile hükmün ilgili bentten sonuca etkili olmamak üzere BOZULMASINA, m.313/1 yönünden istemin REDDİNE.

Kararı incele →

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2017/1926 K. 2020/1057 Bozma
m.315/1

743 sayılı Kanun'da evlat edinme hâkim izniyle resmî sözleşmeyle kurulurken, 4721 sayılı TMK m.315/1 uyarınca evlatlık ilişkisi mahkeme kararıyla kurulur.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Kurum koruması altına alınıp aile yanına yerleştirilen küçük hakkında, evlat edinme davasından önce TMK m.312/1 uyarınca ana ve baba rızasının aranmaması kararı verilip verilemeyeceği. Değerlendirme: TMK m.315/1'e göre evlatlık ilişkisi mahkeme kararıyla kurulur; m.312/1'deki "yerleştirme" aileye tevdi anlamındadır, küçük aile yanına yerleştirildikten sonra rıza değerlendirmesi m.312/2 gereği evlat edinme davası içinde yapılmalıdır. Sonuç: Direnme kararı değişik gerekçeyle BOZULMUŞTUR.

Kararı incele →

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2006/1222 K. 2006/7699 Bozma
Usul Velayet

TMK m.315 ile evlat edinmeye izin kararı verilmesi usulü kaldırıldığından, evlat edinme davalarına ayrı bir izin aşaması olmaksızın görevli mahkemece bakılması gerekir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Hasımsız açılan evlat edinme davasında, eski usuldeki "evlat edinmeye izin" kararının kaldırılması, görevli mahkeme, özel yetkili vekaletname ve TMK m.316/305 kapsamında araştırma yükümlülüğü tartışılmıştır. Değerlendirme: TMK m.315 gereği izin verme usulü kaldırıldığından dava Asliye Hukuk Mahkemesince görülmeli; vekil için özel yetki, evlat edinen-edinilenin dinlenmesi ve diğer çocukların görüşünün alınması zorunludur. Sonuç: Kanun yararına bozma isteği kabul edilerek hüküm sonuca etkili olmamak üzere bozulmuştur.

Kararı incele →

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

© . Tüm hakları Avukat Saim İncekaş’a aittir.

Feragat: Bu sitedeki içerikler genel bilgilendirme amacıyla sunulur; mevzuat ve içtihatlar zamanla değişebilir. Buradaki açıklamalar hukuki danışma değildir. Herhangi bir işlem yapmadan önce dosyanıza özel profesyonel görüş alınız.

İlişki ve KVKK: Bu site üzerinden iletişime geçmeniz tek başına avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Kişisel verileriniz KVKK kapsamında işlenir; bkz. Aydınlatma Metni.

TMK Madde 315 - Evlât edinme kararı ve…

→ İndeks
Bize WhatsApp'tan ulaşın!