TMK Madde 27 Adın değiştirilmesi

Hazırlayan: Av. Saim İncekaşAdana BarosuGüncelleme: 09.06.2026

Özet 4 fıkra · ~2 dk okuma

TMK 27, adın ancak haklı sebeple ve hâkim kararıyla değiştirilebilmesini; değişikliğin nüfusa tescili ile ilanını, kişisel durumu etkilemeyeceğini ve zarar görenin bir yıl içinde dava açabilmesini düzenler.

Yürürlükte AYM iptali var AYM iptali (ikinci fıkrada yer alan "ve" ve "ilân" ibareleri) - AYM E.2023/34 K.2024/60

Resmi Metin

Adın değiştirilmesi

Madde 27- (1) Adın değiştirilmesi, ancak haklı sebeplere dayanılarak hâkimden istenebilir.

(2) Adın değiştirildiği nüfus siciline kayıt ve Basın İlan Kurumunun ilan portalında ilan olunur. Bu ilanda; hükmü veren mahkeme, kararın verildiği tarih, dosyanın esas ve karar numarası ile adının değiştirilmesine karar verilen kişinin nüfusa kayıtlı olduğu yer, doğum tarihi, ana ve baba adı, önceki adı ve soyadı, mahkeme kararıyla verilen yeni adı ve soyadı yer alır.

Değişiklik: · 7532 s.K. m.12

(3) Ad değişmekle kişisel durum değişmez.

(4) Adın değiştirilmesinden zarar gören kimse, bunu öğrendiği günden başlayarak bir yıl içinde değiştirme kararının kaldırılmasını dava edebilir.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Norm Durumu ve Değişiklikler

Bu madde yürürlüktedir. Aşağıdaki Anayasa Mahkemesi iptalinden sonra madde kanunla yeniden düzenlenmiş olup sayfadaki metin güncel hâlidir:

  1. AYM iptali ikinci fıkrada yer alan "ve" ve "ilân" ibareleri AYM E.2023/34 K.2024/60 İkinci fıkrada yer alan "ve" ve "ilân" ibareleri Anayasa Mahkemesi kararıyla iptal edilmiş, madde daha sonra 7532 sayılı Kanun (m.12) ile yeniden düzenlenmiştir; sayfadaki metin güncel hâlidir (AYM E.2023/34 K.2024/60; RG 16 Mayıs 2024, S. 32548; iptalin yürürlüğü 16 Şubat 2025).

Karar metinleri için AYM Norm Kararları Bilgi Bankası ve Resmî Gazete arşivini inceleyebilirsiniz.

Avukat Yorumu

Bu madde, ad değişikliğinin koşullarını, usulünü ve hukuki sonuçlarını düzenlemektedir. Ad değişikliği ancak haklı sebeplere dayanılarak hâkimden talep edilebilir. İkinci fıkra, değişiklik kararının nüfus siciline kaydını ve Basın İlan Kurumunun ilan portalında ilanını düzenlemekte olup ilanda yer alması gereken bilgileri ayrıntılı biçimde saymaktadır. Üçüncü fıkra, ad değişikliğinin kişisel durumu etkilemeyeceğini açıkça hükme bağlamıştır.

Dördüncü fıkra, ad değişikliğinden zarar gören kimseye bunu öğrendiği günden başlayarak bir yıl içinde değiştirme kararının kaldırılmasını dava etme hakkı tanımaktadır. Bu düzenleme, bireyin ad değiştirme hakkı ile üçüncü kişilerin menfaatleri arasında denge kurmaktadır. 4721 sayılı Kanun’un gerekçesinde maddenin sadeleştirme amacıyla yeniden kaleme alındığı ve hüküm değişikliği yapılmadığı belirtilmiştir.

Gerekçe

Bu gerekçe 4721 sayılı Kanunun ilk kabul metnine aittir; sayfadaki hüküm daha sonra düzenleme görmüştür.

Yürürlükteki Kanunun 26. maddesini karşılamaktadır.

Madde kenar başlığı ile birlikte sadeleştirilmek amacıyla yeniden kaleme alınmıştır. Hüküm değişikliği yoktur.

İlgili Anayasa Mahkemesi Kararları - TMK m.27 uygulaması

Aşağıdaki ilkeler, Anayasa Mahkemesinin norm denetimi ve bireysel başvuru kararlarından derlenmiştir.

AYM Genel Kurul B. No: 2019/42944 İhlal

TMK m.27 uyarınca ad değişikliği davası açılabilmesi için haklı nedenlere dayanılması gerekir; madde, cinsiyet değişikliği ameliyatı olunmasını bir şart olarak belirlememiştir. Hangi hâllerin haklı neden teşkil ettiği her davanın özel koşullarına göre belirlenir.

Detaylı özeti gör

Karar konusu: Başvuru, isim değişikliği talebinin reddedilmesi nedeniyle özel hayata saygı hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir. Bu başvuruda, nüfus kaydındaki cinsiyet bilgisi erkek olan ve kendisini trans birey olarak tanımlayan başvurucunun çevresinde bilindiği D. ismiyle tashih istemi, kadın ismi talep etmesine rağmen henüz cinsiyet değişikliği ameliyatı olmadığı gerekçesiyle asliye hukuk mahkemesince reddedilmiş, istinaf istemi de kesin olarak reddedilmiştir.

Kararı AYM Kararlar Bilgi Bankası'nda incele →

AYM Genel Kurul B. No: 2013/7979 İhlal

TMK m.27 uyarınca babanın kendi soyadını değiştirmesinin çocuğun soyadına sirayet edebileceği tespiti karşısında, çocuğun soyadının değiştirilmesine nüfus kaydının istikrarı ve çocukta travma yaratacağı gerekçesiyle karşı çıkılması tatmin edici bulunmamıştır.

Detaylı özeti gör

Karar konusu: Başvuru, boşanma davası sonrasında velayet hakkı tanınan çocuğun soyadını değiştirme talebiyle açılan davanın reddedilmesi nedeniyle aile hayatına saygı hakkının, karar sonucunu etkileyecek olan iddiaların derece mahkemesi kararlarında karşılanmamış olması nedeniyle de gerekçeli karar hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.

Kararı AYM Kararlar Bilgi Bankası'nda incele →

İlkeler, Anayasa Mahkemesinin kararlarından derlenmiştir; bağlayıcı metin kararın kendisidir. Bireysel başvuru bir kanun yolu değildir; kararlar somut başvurunun koşullarına göre verilmiştir. Norm denetimi ret kararları yalnız itiraz konusu kural ve gerekçeyle sınırlıdır; kuralın karar tarihinden sonra değiştirilip değiştirilmediği kartta belirtilir.

İlgili Yargıtay Kararları

Seçilmiş HGK içtihatları

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2010/643 K. 2010/648 Direnme Bozuldu
Usul Velayet

TMK m.27 uyarınca kişi haklı nedene dayanarak adının değiştirilmesini isteyebilir; çevrede başka adla tanınmak haklı nedendir. Küçüğün adı m.27 kapsamında değiştirilirken, adı ana-baba birlikte koyduğundan (m.339/son) babanın davaya katılımı sağlanmalıdır.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Velayeti annede olan küçüğün nüfustaki adının haklı nedenle (çevresinde "Sude" olarak tanınması) TMK m.27 uyarınca değiştirilmesi istenmiş; Özel Daire haklı neden bulunduğundan kabul gerektiği gerekçesiyle bozmuş, yerel mahkeme direnmiştir. Değerlendirme: Çocuğun adını ana ve baba birlikte koyduğundan (TMK m.339/son), velayet annede olsa da boşanmış babanın davaya katılımı sağlanmalı; taraf teşkili kamu düzenine ilişkin dava şartıdır. Sonuç: Direnme kararı, taraf teşkili eksikliği nedeniyle değişik gerekçeyle BOZULDU; işin esasına girilmemiştir.

Kararı incele →

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2010/722 K. 2011/144 Bozma

TMK m.27'de adın değiştirilmesini isteme hakkı kişinin kendisine aittir; ölümle kapatılan nüfus kaydında mahkemece ad değişikliği yapılamaz, ancak hukuki yarar varsa iki adın aynı kişiye ait olduğunun tespitine karar verilebilir.

Detaylı özeti gör

Davacı, vefat eden babasının nüfusta idarece "Y...." olarak değiştirilen adının "Y.... K...." olarak düzeltilmesini istemiştir. HGK, ölümle kapatılan nüfus kaydında mahkeme kararıyla değişiklik yapılamayacağını; ancak davacının hukuki yararı gözetilerek "çoğun içinde az da vardır" kuralı gereği iki adın aynı kişiye ait olduğuna dair tespit hükmü kurulabileceğini benimsemiştir. Sonuç: Direnme kararı, değişik gerekçeyle BOZULMUŞTUR.

Kararı incele →

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2009/442 K. 2009/465 Onama

TMK m.27 uyarınca, bir kişinin adının nüfusa harf hatasıyla yanlış (sözlük anlamı bulunmayan) biçimde tescili, adın düzeltilmesi için haklı neden oluşturur. Çocuk henüz bir aylık olmayıp bir adla bilinip tanınması olanaksız ise, tanık dinlenmesine gerek yoktur.

Detaylı özeti gör

Davacılar, 25.07.2008 doğumlu çocuklarının adının nüfusa yanlışlıkla "İkra" yerine "İgra" yazıldığını ileri sürerek isim tashihi istemiştir. Yerel mahkeme kabul kararını, Özel Daire tanık dinlenmediği gerekçesiyle bozmuş; mahkeme direnmiştir. HGK, "İgra"nın sözlük anlamı bulunmamasının harf hatasından kaynaklandığını ve TMK m.27'deki haklı neden koşulunun gerçekleştiğini, çocuğun bir ayını doldurmadığından tanık dinlenmesine gerek olmadığını belirtmiştir. Sonuç: Direnme kararı oyçokluğuyla onanmıştır.

Kararı incele →

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları

Adana Bölge Adliye Mahkemesi içtihatları

Adana BAM · İstinaf · 1. Hukuk Dairesi E. 2021/24 K. 2021/881 Düzelterek Esastan Red

Karar, adın/soyadın ancak haklı sebeple hakimden değiştirilebileceğine dair TMK m.27'yi ölçüt almış; BAM öz babayla görüşmeme/aile içi huzursuzluk gibi gerekçelerin m.27 anlamında haklı neden sayılmayacağını belirterek soyadı değişikliği talebinin reddi gerektiği sonucuna varmıştır.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Davacı, öz babasıyla görüşmediği ve sorunları olduğu için soyadını annesinin ikinci eşinden gelen soyadıyla değiştirmek istemiş; Mersin 7. Asliye Hukuk Mahkemesi haklı neden bulunduğu gerekçesiyle davayı kabul etmiştir. Nüfus Müdürlüğü istinafa başvurmuştur. Adana BAM, aile içi huzursuzluk ve kırgınlıkların TMK m.27 anlamında soyadı değişikliği için haklı neden oluşturmadığını, üstelik annesinin yeni eşiyle boşanması halinde davacının onunla aynı soyadı taşımayacağını belirterek haklı neden bulunmadığını saptamıştır. Yeniden yargılamaya gerek olmadığından, istinaf başvurusu HMK m.353/1-b-2 uyarınca kabul edilip ilk derece kararı kaldırılmış ve davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı incele →

Adana BAM · İstinaf · 2. Hukuk Dairesi E. 2019/1899 K. 2020/1411 Düzelterek Esastan Red

Dahili davalı baba savunmasında TMK m.27'ye (ad değiştirme) atıfla, koşulların varlığı halinde soyadını değiştirme hakkına çocuğun ancak ergin olunca sahip olacağını ileri sürmüştür. Madde taraf savunmasında çerçeve olmuş; BAM çocuğun üstün yararıyla soyadı davasını reddetmiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Velayet hakkı kendisine verilen anne, müşterek çocuğun doğumla kazandığı soyadının yeni evliliğiyle aldığı soyadla değiştirilmesini istemiş; ilk derece mahkemesi davayı kabul ederek soyadı değişikliğine karar vermiştir. Adana BAM, annenin kişisel durumunun (yeniden evlenme ile kazandığı soyadın) her zaman değişebileceğini, bu nedenle çocuğun üstün menfaatinin bu duruma göre korunamayacağını ve değişkenlik göstereceğini değerlendirmiştir. Dahili davalı babanın istinaf başvurusu kabul edilerek ilk derece kararı tüm sonuçlarıyla ortadan kaldırılmış ve HMK m.353/1-b-2 uyarınca davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı incele →

Bölge Adliye Mahkemesi (istinaf) kararları bölgesel niteliktedir; bağlayıcı içtihat değildir, Yargıtay denetiminde değişebilir. Bilgilendirme amaçlıdır.

© . Tüm hakları Avukat Saim İncekaş’a aittir.

Feragat: Bu sitedeki içerikler genel bilgilendirme amacıyla sunulur; mevzuat ve içtihatlar zamanla değişebilir. Buradaki açıklamalar hukuki danışma değildir. Herhangi bir işlem yapmadan önce dosyanıza özel profesyonel görüş alınız.

İlişki ve KVKK: Bu site üzerinden iletişime geçmeniz tek başına avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Kişisel verileriniz KVKK kapsamında işlenir; bkz. Aydınlatma Metni.

Bize WhatsApp'tan ulaşın!