TMK Madde 174 Boşanmada maddî ve manevî tazminat

Özet 2 fıkra · ~1 dk okuma

TMK 174, boşanmada menfaatleri zedelenen kusursuz ya da daha az kusurlu eşe maddî tazminat, kişilik hakkı zedelenen eşe ise manevî tazminat isteme hakkı tanır.

Resmi Metin

Maddî ve manevî tazminat

Madde 174- (1) Mevcut veya beklenen menfaatleri boşanma yüzünden zedelenen kusursuz veya daha az kusurlu taraf, kusurlu taraftan uygun bir maddî tazminat isteyebilir.

(2) Boşanmaya sebep olan olaylar yüzünden kişilik hakkı saldırıya uğrayan taraf, kusurlu olan diğer taraftan manevî tazminat olarak uygun miktarda bir para ödenmesini isteyebilir.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Bu madde, boşanmada maddî ve manevî tazminat haklarını düzenlemektedir. Birinci fıkraya göre mevcut veya beklenen menfaatleri boşanma yüzünden zedelenen kusursuz veya daha az kusurlu taraf, kusurlu taraftan uygun bir maddî tazminat isteyebilir. İkinci fıkra, boşanmaya sebep olan olaylar yüzünden kişilik hakkı saldırıya uğrayan tarafın kusurlu olan diğer taraftan manevî tazminat olarak uygun miktarda para ödenmesini isteyebileceğini düzenlemektedir.

Maddî tazminat talebinde kusursuz veya daha az kusurlu olma koşulu aranırken, manevî tazminatta kişilik hakkının zedelenmesi ölçütü esas alınmıştır. Her iki tazminat türünde de tazminatın “uygun” olması gerekmekte olup miktarın belirlenmesi hâkimin takdirine bırakılmıştır.

Gerekçe

Maddenin birinci fıkrası boşanma nedeniyle maddi tazminatı düzenlemektedir. Yürürlükteki maddeden farklı şekilde davacının kusursuz olması mutlak bir şart olarak aranmamış, daha az kusurlu olan tarafın da bu davayı açabilmesi kabul edilmiştir.

Maddenin ikinci fıkrası boşanma nedeniyle manevi tazminatı düzenlemektedir. Yürürlükteki maddeden farklı olarak davacının kusursuz olması şartı yasadan çıkarılmış, davalının kusurlu olması yeterli görülmüştür. Davalının kusurlu olması şartının arandığı her olayda, davacının kusursuz olması gerekeceğinden böyle bir koşulun maddede yer almasına gerek görülmemiştir. Davacının da boşanmada kusurunun bulunması genel hükümler gereğince Borçlar Kanununun 42 nci madde ve devamı hükümlerinin uygulanması sonucu tazminattan indirim ya da tazminata hiç hükmetmeme sebebi sayılacaktır.

Maddenin her iki fıkrasında da yürürlükteki maddeden farklı “eş” sözcüğü yerine “taraf sözcüğü kullanılmıştır. Zira maddi ve manevi tazminat davası, boşanma kararından sonra da açılabilen bir davadır. Bu durumda boşanmış eşlere halen “eş” demek mümkün değildir. Bu nedenle, bu hali de kapsayacak şekilde maddedeki “eş” sözcüğü yerine “taraf sözcüğü kullanılmıştır.

İlgili Yargıtay Kararları

Seçilmiş HGK içtihatları

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2013/1928 K. 2015/1140 Direnme Bozuldu
Kusur

Daha ağır kusurlu eşin TMK m.166/2 kapsamındaki boşanma davasında, karşı tarafın da boşanmaya neden olan olaylarda kusurlu olduğu sabit ise diğer eş yönünden m.166/2 koşulları gerçekleşmiş sayılır ve ağır kusurlu eşin davası da kabul edilir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Karşılıklı boşanma davasında her iki eşin de kusurlu bulunduğu durumda, ağır kusurlu kocanın da boşanma davasının kabul edilip edilemeyeceği. HGK değerlendirmesi: Eşine şiddet uygulayıp hakaret eden koca yanında, aşırı kıskanç davranan ve birlik görevlerini yerine getirmeyen kadın da kusurlu olup, koca yönünden TMK m.166/2 koşulları gerçekleşmiştir. Sonuç: Kocanın davasının reddine ilişkin direnme bozulmuş; dava açmakta haklı bulunan kocanın davasının da kabulü gerektiğine, güçlü bir karşı oyla hükmedilmiştir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2012/825 K. 2013/296 Direnme Bozuldu
Kusur Tazminat

TMK m.166 boşanmasında karşılıklı hakaret bulunsa da, eşine fiziki şiddet uygulayan eş ağır, sadece hakaret eden eş az kusurludur; eşit kusur sayılamaz, ağır kusurlu eş nedeniyle az kusurlu eş yararına TMK m.174/1-2 maddi ve manevi tazminat koşulları oluşur.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Boşanmaya yol açan olaylarda tarafların eşit kusurlu sayılıp sayılamayacağı ve kadın lehine TMK m.174 tazminatına hükmedilip hükmedilemeyeceği. HGK değerlendirmesi: Şiddet uygulayan koca ağır, hakaret eden kadın ise az kusurlu kabul edilmelidir; bu nedenle eşit kusur değerlendirmesi doğru değildir ve ağır kusurlu koca nedeniyle tazminat koşulları oluşur. Sonuç: Eşit kusura dayanan direnme kararı bozulmuştur.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2013/2213 K. 2015/1178 Direnme Bozuldu
Tazminat m.174/1 m.174/2

TMK m.174 uyarınca boşanmada hükmedilecek maddi (m.174/1) ve manevi (m.174/2) tazminatın miktarı; tarafların ekonomik-sosyal durumları ve kusur dereceleri ile TMK m.4'teki hakkaniyet ilkesi gözetilerek uygun biçimde takdir edilmelidir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Kadın yararına takdir edilen maddi ve manevi tazminat miktarının fazla olup olmadığı. HGK değerlendirmesi: Tarafların ekonomik-sosyal durumu, kusur dereceleri ve TMK m.4 hakkaniyet ilkesi gözetildiğinde maddi (m.174/1) ve manevi (m.174/2) tazminat fazladır; daha uygun miktar belirlenmelidir. Sonuç: Tazminata ilişkin direnme bozulmuştur.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2015/46 K. 2015/1158 Direnme Bozuldu
Nafaka Tazminat

TMK m.174-175 boşanma nafakası, dava açıldığı tarihteki fiili ve hukuki olgulara göre belirlenir; dava tarihinden sonra ortaya çıkan olgular (örneğin işten ayrılma) hükme esas alınamaz, ancak nafakanın yeniden gözden geçirilmesi için açılacak yeni davada değerlendirilebilir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Karar tarihinden sonra temyiz aşamasında ortaya çıkan işten ayrılma olgusunun nafakaya etkisi ve takdir edilen yoksulluk nafakasının fazla olup olmadığı. HGK değerlendirmesi: Her dava açıldığı tarihteki olgulara göre sonuçlanır, sonraki işten ayrılma hükme esas alınamaz; mevcut duruma göre de nafaka TMK m.4 hakkaniyet ilkesince fazladır. Sonuç: Karar düzeltme kabul edilerek direnme bozulmuştur.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2012/1084 K. 2013/401 Direnme Bozuldu
Kusur Tazminat m.174/2

TMK m.174/2 uyarınca manevi tazminat ancak boşanmaya yol açan olaylarda kusuru bulunmayan veya daha az kusurlu olan eş yararına hükmedilebileceğinden, evlilik birliğinin temelinden sarsılmasında eşit kusurlu olan eş lehine manevi tazminata karar verilemez.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Tarafların eşit kusurlu sayılıp sayılamayacağı ve buna bağlı olarak koca lehine manevi tazminata hükmedilip hükmedilemeyeceği. HGK değerlendirmesi: Kadının hakareti yanında kocanın da ailesinin evlilik birliğine müdahalesine ses çıkarmaması karşısında taraflar eşit kusurludur; eşit kusurlu eş yararına manevi tazminata hükmedilemez (TMK m.174/2). Sonuç: Direnme bozulmuştur.

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları

Adana Bölge Adliye Mahkemesi içtihatları

Adana BAM · İstinaf · 2. Hukuk Dairesi E. 2019/409 K. 2020/1941 Kısmen Kabul

Adana BAM, kadının cevaba cevap dilekçesiyle TMK m.174/1 maddi tazminat talebini 100 TL'ye indirdiğini gözeterek, talebe bağlılık gereği maddi tazminatı 100 TL ile sınırlamış; m.174/2 uyarınca manevi tazminatı 16.000 TL olarak takdir etmiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Ceyhan Aile Mahkemesi, davacı kadının TMK 166/1-2 uyarınca açtığı boşanma davasını kabul ederek tarafları boşamış, kadın lehine nafaka ile 30.000'er TL maddi ve manevi tazminata hükmetmiştir. Davalı erkek kusur, nafaka ve tazminat yönünden istinafa başvurmuştur. Adana BAM, erkeğin tam kusurlu olduğunu belirleyerek boşanma ve nafakaya ilişkin istinafı esastan reddetmiş; ancak kadının cevaba cevap dilekçesiyle maddi tazminat talebini 100 TL'ye indirdiği halde 30.000 TL'ye hükmedilmesini talebe bağlılık ilkesine aykırı bularak tazminat fıkrasını kaldırmış, maddi tazminatı 100 TL, manevi tazminatı ise 16.000 TL olarak yeniden belirlemiştir.

Adana BAM · İstinaf · 2. Hukuk Dairesi E. 2019/142 K. 2020/1709 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

Ağır kusurlu kadın aleyhine, hafif kusurlu erkek lehine ilk derecede TMK 174 uyarınca takdir edilen 10.000 TL maddi, 15.000 TL manevi tazminatı (ve kadının reddedilen tazminat talebini) Adana BAM kusur durumu ve hakkaniyete uygun bularak kadının buna yönelik istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Taraflar karşılıklı olarak TMK 166/1-2 uyarınca boşanma davası açmış; ilk derece mahkemesi boşanmaya, çocuk velayetinin babaya verilmesine ve erkek lehine tazminata hükmetmiştir. Sadece davacı-karşı davalı kadın istinafa gelmiş, kadının ağır, erkeğin hafif kusurlu olduğunun belirlenmesini yerinde bulan Adana BAM, kusur, velayet, nafaka ile erkek lehine tazminata yönelik istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 2. Hukuk Dairesi E. 2018/2798 K. 2020/1545 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

Adana BAM, boşanma davasında kadının güven sarsıcı davranışla ağır kusurlu bulunduğunu ve bu eylemin davacının kişilik haklarını ihlal ettiğini benimseyerek, TMK 174/2 uyarınca davacı lehine takdir edilen 8.000 TL manevi tazminatın usul ve yasaya uygun ve fahiş olmadığına karar vermiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Davacı, boşanma kararının kesinleşmesinden sonra ayrı bir dava ile TMK 174/2 ve 178'e dayalı manevi tazminat talep etmiş; ilk derece mahkemesi 8.000 TL manevi tazminata hükmetmiştir. Davalı kadın, kusur ve tazminat miktarı yönünden istinafa başvurmuştur. Adana BAM, boşanma davasında kadının güven sarsıcı davranış nedeniyle ağır kusurlu bulunduğunu, bunun davacının kişilik haklarını ihlal ettiğini benimseyerek tazminata yönelik istinafı esastan reddetmiş; yalnız reddedilen kısım için davalı lehine vekalet ücreti takdir edilmemesini hatalı bularak bu yöndeki istinafı kabul etmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 2. Hukuk Dairesi E. 2019/2039 K. 2020/1446 Kısmen Kabul

Adana BAM, kadının sadakat ihlalinin erkeğin kişilik haklarına saldırı oluşturduğunu ve TMK 174/2 koşullarının gerçekleştiğini belirleyerek, ilk derecenin erkeğin manevi tazminat talebini reddini hatalı bulmuş; tarafların durumu ve kusuru gözetilerek erkek lehine manevi tazminata hükmetmiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Eşler karşılıklı olarak TMK 166/1-2 uyarınca boşanma davası açmış; ilk derece mahkemesi eşit kusurla boşanmaya karar vermiştir. Davalı-davacı erkek; kusur, velayet, nafaka ve manevi tazminat yönünden istinafa başvurmuştur. Adana BAM, kadının sadakat yükümlülüğünü ihlal ederek ağır kusurlu olduğunu belirleyip boşanma kabulüne yönelik istinafı esastan reddetmiş; kusur tespitini düzeltip büyük çocuğun velayetini babaya vermiş ve erkek lehine 6.000 TL manevi tazminata hükmederek diğer yönlerden istinafı kısmen kabul etmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 2. Hukuk Dairesi E. 2018/2557 K. 2020/1149 İstinaf Kabulü / Kaldırma

Adana BAM, boşanmada tam kusurlu kabul edilen davalı kadın aleyhine, davacı erkeğin maddi kaybı ve kişilik haklarının zarar görmesi olgularına dayanarak TMK 174 uyarınca takdiren 6.000 TL maddi, 4.000 TL manevi tazminata hükmetmiştir; madde tazminat hakkının dayanağı olarak uygulanmıştır.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Davacı erkek, davalı kadının kusurlu davranışları (eve almama, müşterek çocuğu babadan habersiz evlendirme, aşağılama) nedeniyle TMK 166/1 boşanma davası açmış; ilk derece mahkemesi davayı reddetmiştir. Adana BAM, davalı kadının tam kusurlu olduğunu, evlilik birliğinin davacı erkek için temelinden sarsıldığını belirleyerek erkeğin istinaf başvurusunu kabul etmiş, red kararını kaldırmış ve boşanmaya hükmetmiştir. Ayrıca davacı erkek lehine 6.000 TL maddi, 4.000 TL manevi tazminata karar verilmiştir.

Diğer kararlar (5)
Adana BAM · İstinaf · 2. Hukuk Dairesi E. 2018/2250 K. 2020/720 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

Manevi tazminatın dayanağı (TMK m.174/2): daire, kadının ağır kusurlu sadakatsizliği nedeniyle üzüntü duyan ve kişilik hakları zarar gören erkek lehine, kadın aleyhine takdir edilen manevi tazminatı yerinde bulmuş; kadının m.174/1-2 maddi-manevi tazminat talebinin reddini de uygun görmüştür.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Taraflar karşılıklı olarak TMK m.166/1'e dayalı boşanma davaları açmış; İlk Derece Mahkemesi davaları kabul ederek boşanmaya, kadının K3 isimli erkekle sürekli cinsel ilişki yaşayarak sadakat yükümlülüğünü ihlali nedeniyle kadını ağır, bu duruma tepkiyle şiddet uygulayan erkeği hafif kusurlu saymış, erkek lehine manevi tazminata, kadının tazminat ve yoksulluk nafakası taleplerinin reddine hükmetmiştir. Adana BAM, kadının sadakatsizliğinin tanık ve telefon-mesaj kayıtlarıyla sabit olduğunu, kusur tespiti ile tazminat ve nafakaların yerinde olduğunu belirlemiştir. Daire, hem erkeğin hem kadının istinaf başvurularını HMK m.353/1-b-1 uyarınca ayrı ayrı esastan reddetmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 2. Hukuk Dairesi E. 2018/2247 K. 2020/603 İstinaf Kabulü / Kaldırma

Tazminatın dayanağı: kadının TMK m.174/1 maddi tazminat talebi kısmen kabulle 8.000,00 TL'ye hükmedilmiş; m.174/2 manevi tazminat talebi ise yasal şartları oluşmadığından reddedilmiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Erkek asıl dava, kadın karşı dava ile TMK m.166/1'e dayalı boşanma talep etmiş; erkek yargılama sırasında davasından feragat etmiş, İlk Derece Mahkemesi erkeğin davasını feragat nedeniyle, kadının davasını ise reddetmiştir. Adana BAM, erkeğin evi terk ettiği, kadını arayıp sormadığı, maddi-manevi destek olmadığı kusurlu davranışlarının kadın tarafından ispatlandığını, kadının istinafının haklı olduğunu belirlemiştir. Daire, kadının karşı davasının reddine ilişkin kararı kaldırıp yeniden düzenleyerek kadının boşanma davasını kabul etmiş, çocuğun velayetini anneye vermiş, kadın ve çocuk lehine nafakalara ve kadın lehine kısmen maddi tazminata hükmetmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 2. Hukuk Dairesi E. 2018/733 K. 2019/268 Kısmen Kabul

Adana BAM, TMK 174 uyarınca tam kusurlu erkek aleyhine kusursuz kadın lehine hükmedilen maddi-manevi tazminatı, tarafların ekonomik durumu ve hakkaniyet ilkesi karşısında yüksek bulmuş; hüküm fıkrasını kaldırıp tazminatı 12.000 TL maddi ve 10.000 TL manevi olarak düşürerek yeniden belirlemiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Taraflar karşılıklı TMK 166/1 boşanma davası açmış; ilk derece mahkemesi kadının davasını kabul, erkeğin davasını reddetmiş, kadın lehine yoksulluk nafakası ile maddi-manevi tazminata hükmetmiştir. Davalı-karşı davacı erkek hem kusur ve boşanma yönünden hem nafaka/tazminat miktarları yönünden istinaf etmiştir. Adana BAM, erkeğin ilgisizlik, hakaret ve fiziki şiddet nedeniyle tam kusurlu, kadının kusursuz olduğunu saptayarak boşanma ve tedbir nafakasına ilişkin istinafı esastan reddetmiş; ancak takdir edilen yoksulluk nafakası ile maddi-manevi tazminat miktarlarını yüksek bularak bu yöndeki istinafı kabul edip ilgili hüküm fıkralarını kaldırarak miktarları düşürmek suretiyle yeniden hükmetmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 2. Hukuk Dairesi E. 2018/2467 K. 2019/31

Boşanma, nafaka ve TMK m.174 kapsamındaki tazminat kararına karşı taraflar istinafa başvurmuştur. Adana BAM, dosyanın ilk istinaf incelemesinin Antalya BAM'da yapılması nedeniyle sonraki incelemelerde de o dairenin görevli olduğunu belirleyerek dosyayı geri çevirmiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Mersin 4. Aile Mahkemesinin boşanma, velayet, nafaka ve tazminata ilişkin kararına karşı taraflar istinafa başvurmuştur. Adana BAM, dosyanın daha önce (Mersin Antalya BAM yargı çevresindeyken) ilk istinaf incelemesinin Antalya BAM 2. Hukuk Dairesince yapılmış olması nedeniyle, yargı çevresinin değişmesine ilişkin ek madde 1 gereğince sonraki istinaf incelemelerinde de Antalya BAM'ın yetkili ve görevli olduğunu belirledi. Bu nedenle HMK 352/1-a uyarınca dosyayı, Antalya BAM'a gönderilmek üzere ilk derece mahkemesine geri çevirdi.

Adana BAM · İstinaf · 2. Hukuk Dairesi E. 2018/438 K. 2018/1227 İstinaf Kabulü / Kaldırma

Adana BAM, boşanma nedeniyle TMK m.174 kapsamında açılan maddi-manevi tazminat davasının aile hukukundan doğduğunu nitelendirerek görevli mahkemenin asliye hukuk değil Aile Mahkemesi olduğunu belirlemiş, görevsizlik nedeniyle ilk derece kararını esası incelenmeksizin kaldırmıştır.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Davacı, boşanma nedeniyle TMK m.174 kapsamında maddi-manevi tazminat istemiş; ilk derece mahkemesi (asliye hukuk) manevi tazminat davasını kesin hüküm nedeniyle reddetmiştir. Davacı istinafa başvurmuş, Adana BAM ise davanın aile hukukundan doğduğunu ve 4787 sayılı Kanun m.4 gereği Aile Mahkemesinde görülmesi gerektiğini belirlemiştir. İlk derece mahkemesi kararı görevsizlik nedeniyle esası incelenmeksizin kaldırılarak dosya mahkemesine gönderilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi (istinaf) kararları bölgesel niteliktedir; bağlayıcı içtihat değildir, Yargıtay denetiminde değişebilir. Bilgilendirme amaçlıdır.

İlgili Hizmet

TMK 174, evlilik birliğinin sona ermesine ilişkin maddî ve manevî tazminat bakımından sık başvurulan hükümlerdendir.

evlilik birliğinin sona ermesi davalarında hukuki danışmanlık

İndeks
Bize WhatsApp'tan ulaşın!