TMK Madde 173 Boşanan kadının kişisel durumu

Hazırlayan: Av. Saim İncekaşAdana BarosuGüncelleme: 09.06.2026

Özet 3 fıkra · ~1 dk okuma

TMK 173, boşanma hâlinde eşlerin soyadına ilişkin sonuçları düzenlemektedir.

Resmi Metin

Boşanan kadının kişisel durumu

Madde 173- (1) Boşanma hâlinde kadın, evlenme ile kazandığı kişisel durumunu korur; ancak, evlenmeden önceki soyadını yeniden alır. Eğer kadın evlenmeden önce dul idiyse hâkimden bekârlık soyadını taşımasına izin verilmesini isteyebilir.

(2) Kadının, boşandığı kocasının soyadını kullanmakta menfaati bulunduğu ve bunun kocaya bir zarar vermeyeceği ispatlanırsa, istemi üzerine hâkim, kocasının soyadını taşımasına izin verir.

(3) Koca, koşulların değişmesi hâlinde bu iznin kaldırılmasını isteyebilir.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Bu madde, boşanma hâlinde eşlerin soyadına ilişkin sonuçları düzenlemektedir. Boşanma hâlinde kadın, evlenme ile kazandığı kişisel durumunu korur ve evlenmeden önceki soyadını yeniden alır; ancak kadın evlenmeden önce dul idiyse hâkimden bekârlık soyadını kullanmasına izin verilmesini isteyebilir. Kocasının soyadını kullanmakta haklı bir yararı olduğunu ve bunun kocaya zarar vermeyeceğini ispatlayan kadına hâkim kocasının soyadını taşıma izni verebilir.

Bu düzenleme, boşanma sonrasında kadının soyadı konusunda temel kuralı ve istisnalarını ortaya koymaktadır. Kural olarak evlenmeden önceki soyadına dönülür; ancak haklı yarar koşuluyla kocanın soyadının taşınmaya devam edilmesi mümkündür. Koca, koşulların değişmesi hâlinde bu iznin kaldırılmasını isteyebilir.

Gerekçe

Yürürlükteki maddenin birinci fıkrası 3678 sayılı Yasa ile değiştirilmiş, eski maddede boşanan kadının evlenmeden önceki soyadını alabilmesi olanağı kaldırılmış, boşanan kadının ancak ve ancak bekarlık soyadını alabileceği kabul edilmiştir. Bu değişiklik isabetli bulunmamıştır. Boşanan kadının bekarlık soyadı yerine, evlenmeden önceki soyadını kullanmasında yararı bulunabilir. Örneğin; dul iken evlenen ve daha sonra boşanan kadın dulluk soyadını yani evlenmeden önceki soyadını almakta yarar sahibi olabilir. Zira dul kalmasına yol açan evlilikten doğan çocuklarının soyadı ile aynı soyadını taşımak isteyebilir. 3678 sayılı Yasa ile yapılan değişiklik, boşanan kadın için bu olanağı kaldırmış, kadının daima bekarlık soyadını alması zorunluluğunu getirmiştir. Bu nedenle yapılan değişiklikle bu maddenin 3678 sayılı Yasa ile değiştirilmeden önceki şekline dönülmüştür. Kadının dulluk soyadına dönmesi kuralı kabul edilmiş, ancak dilerse hakimden bekarlık soyadını taşımasına izin isteyebileceği istisnası öngörülmüştür.

Maddenin ikinci ve üçüncü fıkralarında 3678 saydı Yasa ile getirilen hükümler korunmuştur.

İlgili Anayasa Mahkemesi Kararları - TMK m.173 uygulaması

Aşağıdaki ilkeler, Anayasa Mahkemesinin norm denetimi ve bireysel başvuru kararlarından derlenmiştir.

AYM Genel Kurulu E. 2011/51 K. 2012/32 Norm denetimi: Ret

Denetlenen kural: son fıkrada yer alan 'Koca ...' sözcüğü · itiraz yolu

AYM, TMK 173'ün son fıkrasındaki 'Koca' sözcüğünün kadının dava hakkını engellemediği, boşanan kadının da iznin kaldırılmasını isteyebileceği gerekçesiyle itirazı reddetmiştir; kural eşitlik ve hak arama hürriyeti yönünden Anayasa'ya aykırı görülmemiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: İtiraz gerekçesi: Boşandığı kocasının soyadını kullanma izninin kaldırılmasını isteme hakkının sadece kocaya tanınması, kadınların kocanın dava açmasını beklemekten başka çaresi kalmaması nedeniyle kuralın Anayasa'nın 10. ve 36. maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür. AYM: Kuralın amacı kadının dava hakkını engellemek değil, koşulların değişmesinden etkilenecek kocaya imkan tanımaktır; fıkrada kadınların dava açmasını engelleyici bir kısıtlama bulunmadığından kadın da iznin kaldırılmasını isteyebilir.

Kararı AYM Norm Kararları Bilgi Bankası'nda incele →

İlkeler, Anayasa Mahkemesinin kararlarından derlenmiştir; bağlayıcı metin kararın kendisidir. Bireysel başvuru bir kanun yolu değildir; kararlar somut başvurunun koşullarına göre verilmiştir. Norm denetimi ret kararları yalnız itiraz konusu kural ve gerekçeyle sınırlıdır; kuralın karar tarihinden sonra değiştirilip değiştirilmediği kartta belirtilir.

İlgili Yargıtay Kararları

Seçilmiş 2.HD içtihatları

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2015/22792 K. 2016/4009 Bozma

TMK m.173/2 uyarınca boşanan kadının erkek eşin soyadını kullanma izni davası, ancak boşanma hükmü kesinleşip evlilik birliği sona erdiğinde görülebilir hale gelir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Boşanan kadının erkek eşin soyadını kullanma izni isteminin (TMK m.173) hangi koşulda görülebilir olduğu. Değerlendirme: Mahkeme istemi, boşanma davası kesinleşmediği ve evlilik sürdüğü gerekçesiyle reddetmiş; ancak yargılama sırasında boşanma hükmü kesinleşmiş, dava görülebilir hale gelmiştir. Sonuç: Davacının delilleri toplanıp işin esası hakkında karar verilmesi için ret hükmü bozulmuştur.

Kararı incele →

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2012/16686 K. 2013/13800

Soyadı düzeltimi talebi, TMK m.173 anlamında boşanılan eşin soyadını taşımasına izin niteliğinde değilse, uyuşmazlık m.173 kapsamına girmez ve temyiz incelemesinde görevli daire buna göre belirlenir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Nüfus Hizmetleri Kanunu m.36'ya dayalı soyadı düzeltimi talebinin, TMK m.173 kapsamında boşanılan eşin soyadını taşıma izni niteliğinde olup olmadığı ve buna göre temyiz incelemesinin hangi Yargıtay dairesine ait olduğu. Değerlendirme: Karar gerekçesinde talebin m.173 izni niteliğinde olmadığı belirtilmiş; işbölümü kararı uyarınca görev 18. Hukuk Dairesindedir, ancak o daire gönderme kararı vermiştir. Sonuç: Görevli daireyi belirlemek için dosyanın Yargıtay Hukuk Daireleri Başkanlar Kuruluna gönderilmesine oybirliğiyle karar verildi.

Kararı incele →

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

İlgili Hizmet

TMK 173, evlilik birliğinin sona ermesine ilişkin boşanan kadının kişisel durumu bakımından sık başvurulan hükümlerdendir.

boşanma sürecinde avukat desteği

© . Tüm hakları Avukat Saim İncekaş’a aittir.

Feragat: Bu sitedeki içerikler genel bilgilendirme amacıyla sunulur; mevzuat ve içtihatlar zamanla değişebilir. Buradaki açıklamalar hukuki danışma değildir. Herhangi bir işlem yapmadan önce dosyanıza özel profesyonel görüş alınız.

İlişki ve KVKK: Bu site üzerinden iletişime geçmeniz tek başına avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Kişisel verileriniz KVKK kapsamında işlenir; bkz. Aydınlatma Metni.

Bize WhatsApp'tan ulaşın!