TMK Madde 176 Boşanmada tazminat ve nafakanın ödenme biçimi

Hazırlayan: Av. Saim İncekaşAdana BarosuGüncelleme: 09.06.2026

Özet 5 fıkra · ~2 dk okuma

TMK 176, boşanmada maddî tazminat ve yoksulluk nafakasının ödenme biçimini, sona erme hâllerini ve irat miktarının değiştirilmesi olanağını düzenlemektedir.

Resmi Metin

Tazminat ve nafakanın ödenme biçimi

Madde 176- (1) Maddî tazminat ve yoksulluk nafakasının toptan veya durumun gereklerine göre irat biçiminde ödenmesine karar verilebilir.

(2) Manevî tazminatın irat biçiminde ödenmesine karar verilemez.

(3) İrat biçiminde ödenmesine karar verilen maddî tazminat veya nafaka, alacaklı tarafın yeniden evlenmesi ya da taraflardan birinin ölümü hâlinde kendiliğinden kalkar; alacaklı tarafın evlenme olmaksızın fiilen evliymiş gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması ya da haysiyetsiz hayat sürmesi hâlinde mahkeme kararıyla kaldırılır.

(4) Tarafların malî durumlarının değişmesi veya hakkaniyetin gerektirdiği hâllerde iradın artırılması veya azaltılmasına karar verilebilir.

(5) Hâkim, istem hâlinde, irat biçiminde ödenmesine karar verilen maddî tazminat veya nafakanın gelecek yıllarda tarafların sosyal ve ekonomik durumlarına göre ne miktarda ödeneceğini karara bağlayabilir.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Bu madde, boşanmada maddî tazminat ve yoksulluk nafakasının ödenme biçimini, sona erme hâllerini ve irat miktarının değiştirilmesi olanağını düzenlemektedir. Birinci fıkra, maddî tazminat ve yoksulluk nafakasının toptan veya durumun gereklerine göre irat biçiminde ödenmesine karar verilebileceğini öngörürken, ikinci fıkra manevî tazminatın irat biçiminde ödenmesine karar verilemeyeceğini hükme bağlamaktadır. Üçüncü fıkra, irat biçiminde ödenen maddî tazminat veya nafakanın alacaklı tarafın yeniden evlenmesi ya da taraflardan birinin ölümü hâlinde kendiliğinden kalkacağını; alacaklı tarafın evlenme olmaksızın fiilen evliymiş gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması ya da haysiyetsiz hayat sürmesi hâllerinde ise mahkeme kararıyla kaldırılacağını belirlemektedir.

Dördüncü fıkra, tarafların malî durumlarının değişmesi veya hakkaniyetin gerektirdiği hâllerde iradın artırılmasına veya azaltılmasına karar verilebilmesine olanak tanımaktadır. Beşinci fıkra ise hâkime, istem hâlinde iradın gelecek yıllarda tarafların sosyal ve ekonomik durumlarına göre ne miktarda ödeneceğini karara bağlayabilme yetkisi vermektedir. 4721 sayılı Kanun’un gerekçesinde bu son fıkranın, nafaka alacaklılarının her yıl artırım davası açmak zorunda kalmalarının yarattığı mağduriyetin önüne geçme amacıyla getirildiği belirtilmiştir.

Gerekçe

Maddenin birinci ve ikinci fıkrası yürürlükteki maddeden aynen alınmıştır.

Yürürlükteki maddenin ikinci ve üçüncü fıkrası birleştirilmek suretiyle üçüncü fıkra olarak kaleme alınmış; iradın arttırılması veya azaltılmasını gerektiren haller maddede dördüncü fıkra halinde; hükme bağlanmıştır.

Maddenin beşinci fıkrasıyla istem halinde, hakime, maddi tazminat ya da nafakanın gelecek yıllarda ne miktarda ödeneceğine ilişkin karar verebilmesi olanağı sağlanarak, ekonomik ve mali açıdan güçsüz olan nafaka alacaklılarının her yıl masraf ve emek sarfı suretiyle arttım davaları açmaları önlenmek ve bu nedenle mağduriyetlerine son verilmek istenmiştir.

İlgili Yargıtay Kararları

Seçilmiş HGK içtihatları

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2017/445 K. 2019/1129 Bozma
Nafaka Tazminat

İrat biçiminde ödenen yoksulluk nafakası, asgari ücretle güvencesiz çalışma yoksulluğu kaldırmadığından tümden kaldırılamaz; ancak boşanmadan sonra denge nafaka alacaklısı lehine değişmişse TMK m.176 ve m.4 hakkaniyet ilkesi gereği nafaka uygun bir miktarda indirilir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Boşanmadan sonra asgari ücretle sigortalı çalışmaya başlayan eş yönünden yoksulluk nafakasının (TMK m.176) kaldırılması koşullarının oluşup oluşmadığı. Değerlendirme: Asgari ücret düzeyinde, sabit ve güvenceli olmayan bir işte çalışma davalıyı yoksulluktan kurtarmadığından nafaka tümden kaldırılamaz; ancak denge davalı lehine değiştiğinden TMK m.4 hakkaniyet gereği uygun miktarda indirilmesi gerekir. Sonuç: Direnme kararı, bozma metnindeki "MK m.6" ibaresi "TMK m.4" olarak düzeltilerek değişik gerekçeyle bozulmuştur.

Kararı incele →

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2014/692 K. 2016/125 Bozma
Nafaka Tazminat

Asgari ücret düzeyinde gelir elde edilmesi tek başına TMK m.176 anlamında yoksulluğu ortadan kaldırmaz; yoksulluk durumu günün ekonomik koşulları ile tarafların sosyal-ekonomik durumuna göre takdir edilir ve nafakanın kaldırılması istemi, indirilmesi istemini de kapsar.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Boşanma sonrası bağlanan yoksulluk nafakasının, nafaka alacaklısının asgari ücretle sigortalı çalışmaya başlaması nedeniyle kaldırılıp kaldırılamayacağı ve kaldırma talebinin indirme talebini kapsayıp kapsamadığı. Değerlendirme: Asgari ücret düzeyinde gelir tek başına yoksulluğu ortadan kaldırmaz; davalının sigortası düzensiz olup sürekli gelir kabul edilemez, davacı ekonomik olarak daha güçlüdür. "Çoğun içinde az da vardır" ilkesiyle kaldırma talebi indirmeyi de kapsar. Sonuç: Direnme kararı Özel Daire bozma gerekçesiyle BOZULMUŞTUR.

Kararı incele →

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2022/142 K. 2023/184 Direnme Bozuldu
Nafaka Tazminat Usul

Yoksulluk nafakası TMK m.176 uyarınca aylık irat yerine üç yıllık toplam tutar üzerinden bir defaya mahsus toptan ödeme biçiminde de hükmedilebilir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Çalışan, asgari ücretli ve gelir getiren malvarlığı bulunmayan kadın eşin boşanma yüzünden yoksulluğa düşüp düşmeyeceği ve yoksulluk nafakası koşullarının (TMK m.175) oluşup oluşmadığı; nafakanın TMK m.176 gereğince toptan ödenmesi. Değerlendirme: HGK çoğunluğu, davacı kadının sürekli ve düzenli geliri bulunduğundan boşanma sebebiyle yoksulluğa düşmeyeceğini, m.175 koşullarının oluşmadığını kabul etmiştir. Sonuç: Direnme kararı Özel Daire bozma kararı doğrultusunda oy çokluğuyla BOZULMUŞTUR.

Kararı incele →

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2017/1009 K. 2019/1179 Onama
Nafaka Tazminat Usul m.176/3 m.176/4

TMK m.176/3'teki kaldırma halleri ile m.176/4'teki artırma-azaltma sıralaması ödeme gücü bulunan borçlu için geçerli olup, nafaka yükümlüsünün kendi kusuru olmaksızın mali gücünü yitirmesi halinde hâkim TMK m.1 gereğince yoksulluk nafakasını m.176/4 uyarınca tamamen kaldırabilir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Nafaka alacaklısının asgari ücretle çalışmaya başlamasına karşın yoksulluğunun sürdüğü, buna karşılık nafaka borçlusunun mali gücünün düştüğü durumda yoksulluk nafakasının TMK m.176/3 uyarınca kaldırılıp kaldırılamayacağı. Değerlendirme: Asgari ücret yoksulluğu kaldırmaz; ancak TMK m.1 ışığında, kendi kusuru olmaksızın yoksullaşan borçlunun mali gücü kalmadığında nafaka m.176/4'e göre tamamen kaldırılabilir. Sonuç: Direnme kararının ONANMASINA, oy çokluğuyla kesin olarak karar verildi.

Kararı incele →

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2017/965 K. 2019/1158 Onama
Nafaka Tanıkla İspat Usul m.176/4

TMK m.176/4 uyarınca, nafaka borçlusunun da kendi kusuru olmaksızın asgari ücret seviyesinde gelirle yoksul durumda bulunması halinde, irat biçimindeki yoksulluk nafakasının azaltılması yerine tamamen kaldırılmasına karar verilebilir.

Detaylı özeti gör

Boşanma sonrası bağlanan yoksulluk nafakasının kaldırılması/azaltılması istemine ilişkin davada, asgari ücretle çalışan nafaka alacaklısının yoksulluğunun ortadan kalkıp kalkmadığı ile TMK m.176/4 uyarınca nafakanın kaldırılmasının mı yoksa indirilmesinin mi gerektiği tartışıldı. HGK, hem alacaklının hem borçlunun asgari ücret seviyesinde gelirinin bulunduğunu, her ikisinin de yoksul sayılması gerektiğini benimsedi. Sonuç: Yerel mahkemenin yoksulluk nafakasının kaldırılmasına dair direnme kararı oy çokluğuyla ONANDI.

Kararı incele →

Diğer kararlar (2)
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2011/514 K. 2011/542 Direnme Bozuldu
Nafaka

TMK m.176 uyarınca yoksulluk nafakası alacaklısının yoksulluğu tamamen ortadan kalktığında nafaka kaldırılır; ileride yeniden yoksulluğa düşebileceği düşüncesiyle şarta bağlı hüküm kurulamayacağından kaldırma yerine miktarın indirilmesi yoluna gidilemez.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Boşanma sonucu bağlanan yoksulluk nafakası alacaklısının gelirinin onu yoksulluktan kurtaracak düzeye ulaşması halinde nafakanın tamamen kaldırılması mı yoksa miktarının indirilmesi mi gerektiği. Değerlendirme: TMK m.176 uyarınca yoksulluk ortadan kalkınca nafaka mahkeme kararıyla kaldırılır; ileride tekrar yoksulluğa düşme endişesiyle şarta bağlı hüküm kurulamayacağından indirme yoluna gidilemez. Sonuç: Yerel mahkemenin nafakanın kaldırılmasına ilişkin direnme kararı onanmıştır.

Kararı incele →

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2006/69 K. 2006/117 Onama
Tazminat Nafaka m.176/1

Yoksulluk nafakasının toptan veya irat biçiminde ödenmesine karar verilebilmesi için tarafların ekonomik-sosyal durumları, ödeme gücü ve istekleri ile mali ilişkinin uzamasının sakıncalı olup olmadığı birlikte değerlendirilir (TMK m.176/1).

Detaylı özeti gör

Boşanma sonucu maddi/manevi tazminat ve yoksulluk nafakası istenen davada, uyuşmazlık nafakanın toptan mı irat biçiminde mi ödeneceğindedir. HGK, TMK m.176/1 uyarınca tarafların ekonomik-sosyal durumu, ödeme gücü ve istekleri ile boşanan eşler arasındaki mali ilişkinin uzamasının sakıncası değerlendirildiğinde yoksulluk nafakasının toptan ödenmesine karar verilmesini usul ve yasaya uygun bulmuştur. Sonuç: Yerel mahkemenin direnme kararı bu yönden ONANMIŞTIR.

Kararı incele →

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

İlgili Hizmet

TMK 176, evlilik birliğinin sona ermesine ilişkin tazminat ve nafakanın ödenme biçimi bakımından sık başvurulan hükümlerdendir.

Adana’da boşanma davalarında avukat desteği

© . Tüm hakları Avukat Saim İncekaş’a aittir.

Feragat: Bu sitedeki içerikler genel bilgilendirme amacıyla sunulur; mevzuat ve içtihatlar zamanla değişebilir. Buradaki açıklamalar hukuki danışma değildir. Herhangi bir işlem yapmadan önce dosyanıza özel profesyonel görüş alınız.

İlişki ve KVKK: Bu site üzerinden iletişime geçmeniz tek başına avukat–müvekkil ilişkisi kurmaz. Kişisel verileriniz KVKK kapsamında işlenir; bkz. Aydınlatma Metni.

Sayfa içeriği:

→ İndeks
Bize WhatsApp'tan ulaşın!