TBK Madde 84 Kısmen ifa

Özet 2 fıkra · ~1 dk okuma

TBK 84, borcun tamamı belli ve muaccel ise alacaklı kısmen ifayı reddedebilir; yani kısmi ödemeyi kabule zorlanamaz. Alacaklı kısmen ifayı kabul ederse borçlu, borcun kendisi tarafından ikrar olunan kısmını ifadan kaçınamaz.

Resmi Metin

Kısmen ifa

Madde 84- (1) Borcun tamamı belli ve muaccel ise, alacaklı kısmen ifayı reddedebilir.

(2) Alacaklı kısmen ifayı kabul ederse borçlu, borcun kendisi tarafından ikrar olunan kısmını ifadan kaçınamaz.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Bu madde uygulamada en sık alacaklı aleyhine yanlış anlaşılır. Borcun tamamı belli ve muaccel ise, alacaklının kısmi ödemeyi kabul etme zorunluluğu yoktur; tam ifa hakkı vardır ve borçlu “şimdilik şu kadarını alın” diyerek alacaklıyı parçalı tahsile mecbur edemez. Müvekkiliniz alacaklı tarafsa ve kısmi ödemeyi yine de almak istiyorsa, makbuza ya da banka açıklamasına mutlaka ihtirazi kayıt koydurun; “bakiye alacak hakkım saklıdır” ibaresi olmadan kabul edilen kısmi ödeme, ileride sulh veya feragat gibi yorumlanma riski taşır.

Borçlu tarafı temsil ediyorsanız ikinci kuralı atlamayın: borçlu, kendi ikrar ettiği kısmı ifadan kaçınamaz. Davada “borcun tartışmasız bölümü” yönünden kısmi ödeme veya kısmi kabul, faiz ve yargılama gideri açısından lehinize sonuç doğurur. Dilekçe taktiği olarak ihtilaflı kısım ile ikrar edilen kısmı net ayırın; ispat yükü, alacağın tamamının belli ve muaccel olduğu noktasında alacaklıdadır. Takip veya dava açarken bu ayrımı baştan kurgulamak, TBK m.84 kaynaklı sürpriz savunmaların önünü keser.

Gerekçe

Türk Borçlar Kanunu’nun 84. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:

818 sayılı Borçlar Kanununun 68. maddesini karşılamaktadır.

Tasarının iki fıkradan oluşan 83. maddesinde, kısmen ifa düzenlenmektedir.

818 sayılı Borçlar Kanununun 68. maddesinin kenar başlığında kullanılan “II. İfanın mevzuu / 1. Kısmen tediye” şeklindeki ibareler, tediyenin sadece para borçlarının ifası için kullanılabileceği göz önünde tutularak, Tasarıda “II. İfanın konusu / 1. Kısmen ifa” şeklinde değiştirilmiştir.

Metninde yapılan arılaştırma dışında, maddede 818 sayılı Borçlar Kanununa göre bir hüküm değişikliği yoktur.

İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları - TBK m.84 uygulaması

Adana Bölge Adliye Mahkemesi içtihatları. Aşağıdaki ilkeler ilgili kararlardan derlenmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 9. Hukuk Dairesi E. 2019/282 K. 2020/894 Kısmen Kabul

Satım sözleşmesinde avans iadesi ve zarar tazmini uyuşmazlığında, alıcının istinaf sebepleri arasında TBK m.84'e dayanılarak kısmi ifanın reddedilebileceği ileri sürülmüş; daire sözleşmede kararlaştırılan belgenin satıcıdan hiç istenmediğini saptayarak bu istinaf sebebini yerinde görmemiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Asıl dava, pirinç satım sözleşmesi uyarınca ödenen avansın iadesi; karşı dava ise sözleşmeye aykırılıktan doğan masraf ve değer kaybı zararının tahsili istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesi her iki davayı da kabul etmiş, alıcı taraf yalnızca karşı dava yönünden istinafa başvurmuştur. Daire, sözleşmede öngörülen belgenin bitki sağlık sertifikası olduğunu, oysa yazışmalarda alıcının zorunlu olmayan zirai karantina belgesini talep ettiğini belirleyerek kısmi ifayı reddetmekte haklı olunmadığı ve zararın ispatlandığı sonucuna varmış, bu yöndeki istinaf sebeplerini esastan reddetmiştir. Buna karşılık yabancı para alacağına ticari faiz yürütülmesini hatalı bulup faize ilişkin istinaf sebebini kabul etmiş, kararı kaldırarak yeniden hüküm kurmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesi (istinaf) kararları bölgesel niteliktedir; bağlayıcı içtihat değildir, Yargıtay denetiminde değişebilir. İlkeler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır.

İndeks
Bize WhatsApp'tan ulaşın!