TBK Madde 83 - Şahsen ifa zorunluluğunun olmaması

TBK Madde 83 Şahsen ifa zorunluluğunun olmaması

Hazırlayan: Av. Saim İncekaşAdana BarosuGüncelleme: 02.08.2026

Özet 1 fıkra · ~1 dk okuma

TBK 83, borcun bizzat borçlu tarafından ifasında alacaklının menfaati bulunmadıkça borçlu borcunu şahsen ifa etmekle yükümlü olmadığından, edim üçüncü kişi tarafından da ifa edilebilir.

Resmi Metin

Şahsen ifa zorunluluğunun olmaması

Madde 83- Borcun, bizzat borçlu tarafından ifa edilmesinde alacaklının menfaati bulunmadıkça borçlu, borcunu şahsen ifa etmekle yükümlü değildir.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Pratikte borçluyla muhatabınız sandığınız edimi üçüncü bir kişinin ifa etmesi sık çıkar. TBK m.83 kuralı nettir: alacaklının, borcun bizzat borçlu tarafından yerine getirilmesinde korunmaya değer bir menfaati yoksa, borçlu şahsen ifaya zorunlu değildir; üçüncü kişi ifa edebilir ve alacaklı, geçerli bir sebep yokken bunu reddedemez. Sunum gereği gibi yapıldığı hâlde reddedilirse alacaklı temerrüdü doğabilir; bu da müvekkiliniz alacaklıysa aleyhine, borçlu cephesindeyseniz lehinize çevirebileceğiniz bir kozdur.

Sık yapılan hata, her edimi şahsa bağlı sanmaktır. Dilekçe ve savunmada ispat yükü sizdedir: edimin neden bizzat borçluya bağlı olduğunu (hekim, ressam, sanatçı, güvene dayalı iş gibi kişisel beceri veya itimat unsuru) somut olgularla ortaya koyun. Para borcu ve sıradan edimlerde bu menfaat genelde yoktur. Ayrıca üçüncü kişinin ifası ile halefiyet (ödeyenin alacaklının yerine geçmesi) farklı konulardır; bunu TBK m.127 çerçevesinde ayrı değerlendirin ve talebinizi buna göre kurun.

Gerekçe

Türk Borçlar Kanunu’nun 83. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:

818 sayılı Borçlar Kanununun 67. maddesini karşılamaktadır.

Tasarının tek fıkradan oluşan 82. maddesinde, hangi durumda borcun, borçlu tarafından şahsen ifasının zorunlu olmadığı düzenlenmektedir.

818 sayılı Borçlar Kanununun 67. maddesinin kenar başlığında kullanılan “A. Umumi Esaslar / I. Bizzat borçlu tarafından ifa” şeklindeki ibareler, Tasarıda “A. Genel olarak / I. Şahsen ifa zorunluluğunun olmaması” şeklinde değiştirilmiştir.

Metninde yapılan düzeltme ve arılaştırma dışında, maddede 818 sayılı Borçlar Kanununa göre bir hüküm değişikliği yoktur.

İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları - TBK m.83 uygulaması

Adana Bölge Adliye Mahkemesi içtihatları. Aşağıdaki ilkeler ilgili kararlardan derlenmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 17. Hukuk Dairesi E. 2024/1393 K. 2025/1530 23.10.2025 Usulden Red

Kaçak su bedelinin istirdadı davasında ilk derece mahkemesi, red gerekçesinde borcun TBK m.83 uyarınca üçüncü kişi tarafından da ifa edilebileceğini belirtmiş; daire ise kararın kesinlik sınırı altında kalması nedeniyle istinaf başvurusunu usulden reddetmiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Uyuşmazlık, kaçak su kullanımı nedeniyle dava dışı bir kişi adına düzenlenen tespit tutanağına dayalı faturanın, davacı şirketin otomatik ödeme talimatı verdiği banka hesabından tahsil edilmesi üzerine ödenen 14.174,51 TL'nin istirdadı istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesi, ödemenin ihtirazi kayıt konulmaksızın yapıldığını ve TBK 83 uyarınca borcun üçüncü kişi tarafından ifasının mümkün olduğunu belirterek davayı reddetmiştir. Bölge adliye mahkemesi esasa girmemiş; karar tarihi olan 2023 yılı itibarıyla kesinlik sınırının 17.830,00 TL olduğunu, dava değerinin bunun altında kaldığını ve gerekçeli kararda sehven istinaf yolunun açık gösterilmesinin kesin karara karşı başvuru hakkı sağlamayacağını belirterek istinaf başvurusunu HMK 352/1-b uyarınca usulden reddetmiştir.

Kararı incele →

Bölge Adliye Mahkemesi (istinaf) kararları bölgesel niteliktedir; bağlayıcı içtihat değildir, Yargıtay denetiminde değişebilir. İlkeler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır.