Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe TBK Madde 86 Çeşit borcu
TBK 86, çeşit borçlarında hukuki ilişkiden ve işin özelliğinden aksi anlaşılmadıkça edimin seçimi borçluya aittir; ancak borçlunun seçeceği edim ortalama nitelikten daha düşük olamaz.
Resmi Metin
Çeşit borcu
Madde 86- Çeşit borçlarında hukuki ilişkiden ve işin özelliğinden aksi anlaşılmadıkça, edimin seçimi borçluya aittir. Ancak borçlunun seçeceği edim, ortalama nitelikten daha düşük olamaz.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Çeşit borcu, edimin yalnız cinsiyle belirlendiği (örneğin 100 ton buğday, 50 çuval çimento) borçlardır. Burada kritik nokta seçim hakkının kime ait olduğudur: TBK m.86 uyarınca taraflar arasındaki ilişkiden veya işin özelliğinden aksi anlaşılmadıkça edimi seçme yetkisi borçluya aittir. Ancak bu yetki sınırsız değildir; borçlunun seçtiği mal ortalama nitelikten daha düşük olamaz. Uygulamada en sık yapılan hata, borçlunun cinsten istediği en kötü, en ucuz kaliteyi verebileceğini sanmaktır. Orta kalite, kanunun çizdiği alt sınırdır.
Avukat açısından püf nokta budur: teslim edilen mal ortalama niteliğin altındaysa borç gereği gibi ifa edilmemiş sayılır ve ayıplı/eksik ifaya dayalı talep haklarınız doğar. İspat yükü, malın ortalamanın altında olduğunu ileri süren alacaklıdadır; bu nedenle teslim anında numune alınması, tutanak tutulması ve gerekirse bilirkişi tespiti talebi belirleyicidir. Bu maddeyi TBK m.87 seçimlik borçla karıştırmayın: çeşit borcu aynı tür içinden seçimdir, seçimlik borç ise farklı edimler arasında tercihtir.
Gerekçe
Türk Borçlar Kanunu’nun 86. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:
818 sayılı Borçlar Kanununun 70. maddesini karşılamaktadır.
Tasarının tek fıkradan oluşan 85. maddesinde, çeşit borcu düzenlenmektedir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 70. maddesinin kenar başlığında kullanılan “3. Muayyen olmayan bir şeye taalluk eden borç” şeklindeki ibare, Tasarının 85. maddesinde “3. Çeşit borcu” şeklinde değiştirilmiştir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 70. maddesinin ilk cümlesinde, sadece “işin mahiyetinden hilafı anlaşılmadıkça” ibaresi kullanıldığı halde, Tasarının 85. maddesinin ilk cümlesinde, “hukuki ilişkiden ve işin özelliğinden aksi anlaşılmadıkça” ibaresinin kullanılması uygun görülmüştür.
Metninde yapılan düzeltme ve arılaştırma dışında, maddede 818 sayılı Borçlar Kanununa göre bir hüküm değişikliği yoktur.