TBK Madde 529 - Vekâletsiz işgörme: İşin işsahibinin menfaatine yapılması hâlinde

Davacı şirket, üstlendiği inşaat projesinin elektrik ihtiyacını karşılamak için iki trafodan oluşan bir dağıtım tesisini (TM ve YG yer altı kablosu) inşa etmiş, geçici kabulü yapılan bu tesis sonradan davalı elektrik dağıtım şirketine devredilmiştir. Davacı, tesise harcadığı yatırım bedelinin güncellenerek faiziyle tahsilini istemiş; davalı ise zamanaşımı ve husumet itirazlarıyla, talebin TEDAŞ'a yöneltilmesi gerektiğini ve taraflar arasındaki sözleşme ilişkisi gereği bedelin istenemeyeceğini savunarak davanın reddini talep etmiştir. İlk derece mahkemesi ile Bölge Adliye Mahkemesi davacı lehine hüküm kurmuş, dosya Yargıtay'a taşınmıştır. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, uyuşmazlığın hukuki niteliğinin vekâletsiz iş görmeden kaynaklandığını, davalının tazmin sorumluluğunun mülga 818 sayılı BK m.413 (güncel TBK m.529) uyarınca belirlenmesi gerektiğini vurgulayarak, ikincil mevzuata dayalı bedel güncellemesini hatalı bulmuş ve önceki kararı bozmuştur. Bozmaya uyularak, işsahibi konumundaki davalının menfaatine yapılan tesis masrafının avans faiziyle tahsiline hükmeden Bölge Adliye Mahkemesi kararı, bu kez usul ve yasaya uygun görülerek onanmıştır.

Uyuşmazlık, davalı konut kooperatifi ile davacı inşaat şirketi arasındaki yapım ve devir sözleşmelerine dayanan iş bedeli alacağından kaynaklanmıştır. Davacı şirket, dava dışı yükleniciden kooperatifin onayıyla devraldığı 3 blokluk (91 konut, 1 dükkan, 3 kapıcı dairesi) inşaatı tamamlayıp yapı kullanma izin belgesini alarak teslim ettiğini, ancak 9 numaralı kesin hakediş ile götürü bedelli işlerin karşılığı olan toplam 200.000 TL'nin ödenmediğini ileri sürmüştür. Davalı kooperatif ise sözleşmeleri imzalayan kişilerin aynı zamanda kooperatifin kurucu ortağı ve yöneticisi olması nedeniyle sözleşmelerin 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 59/VI. maddesi uyarınca batıl olduğunu, bu sebeple davacının yalnızca kârsız maliyet bedelini isteyebileceğini savunmuş; yerel mahkeme bu görüşle davayı reddedip Özel Daire bozmasına karşı direnmiştir. Hukuk Genel Kurulu, sözleşme batıl olsa da veya sözleşme dışı iş görülse dahi bu işlerin bedelinin sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre değil, mülga 818 sayılı BK m.413 (güncel TBK m.529) çerçevesindeki vekâletsiz gerçek-tam iş görme kurallarına göre, yani işin yapıldığı yıl piyasa fiyatlarıyla ve müteahhit kârı dâhil edilerek hesaplanması gerektiğini belirtmiştir. Kurul ayrıca hükme esas alınan bilirkişi raporunu denetime elverişsiz bulmuş ve direnme kararını oy çokluğuyla bozmuştur.